Hu Jintao, onbekende kroonprins van China

Hij wordt getipt als de nieuwe leider van China, maar hij is een wandelend raadsel. Zelfs zijn leeftijd is niet precies bekend....

Jan van der Putten

NEGEN JAAR geleden werd Hu (spreek uit Hoe, 58, 59 of 60 jaar oud) door patriarch Deng Xiaoping uitgeroepen tot 'de hoop van de leiders van zijn generatie'. Daarmee zalfde Deng hem tot opvolger van zijn eigen opvolger Jiang Zemin. Deze moet op het zestiende partijcongres in het najaar van 2002 aftreden als secretaris-generaal van de communistische partij en begin 2003 als president.

Who is Hu?, vroegen de Britten zich af toen Hu, sinds 1998 een van de drie vice-presidenten van het volkrijkste land op aarde, vorige week de gast was van koningin Elizabeth en premier Blair. De Fransen, Spanjaarden en Duitsers stellen zich over hun gast van deze week dezelfde vraag. Qui est Monsieur Hu? Quien es Hu? Wer ist Herr Hu?

Vergeleken bij de bejaarden van de huidige Chinese leidersgeneratie is Hu Jintao een jonkie. Al op zijn 39ste werd hij lid van het centrale comité van de partij. Negen jaar geleden werd hij de benjamin van vaste comité van het politbureau, de instantie die volledig achter de schermen in China de dienst uitmaakt.

Hu, zoon van een winkelier en nog altijd een beau garçon, was volgens zijn officiële biografie een briljant student aan de prestigieuze Qinghua-universiteit in Peking, waar hij zich specialiseerde in de bouw van waterkrachtcentrales. Hij hielp twee centrales in de Gele Rivier bouwen voordat hij zijn carrière begon als partij-apparatsjik.

Gestaag maakte hij promotie. Leider van de Jeugdbond. Partijleider, eerst van de straatarme provincie Guizhou, daarna van Tibet. Hoofd van de partijschool. De opstand in Tibet in 1989 sloeg hij bloedig neer. Vandaar dat Britse demonstranten premier Blair vorige week verweten een terrorist te herbergen.

Die repressie was echter geen initiatief van hemzelf, maar van de partijleiding in Peking. Hu was niet meer dan een trouwe uitvoerder. Na zijn uitverkiezing tot troonopvolger werd hij zo mogelijk nog voorzichtiger. Geen duidelijke stellingnames. Geen eigen mening. Geen eigen gezicht. Nog altijd zijn maar twee dingen met zekerheid van hem bekend: zijn fotografische geheugen en zijn danshobby.

Die kleurloosheid is tot nu toe een noodzaak voor zijn politieke overleving. Hij bekent geen kleur om alle facties te vriend te houden, en hij prijst voortdurend zijn superieur Jiang Zemin om vooral niet de indruk te wekken dat hij hem wil overvleugelen. Een oude Chinese wijsheid zegt het al: de vogel die zijn kop uitsteekt, wordt afgeschoten.

Toch ziet de ervaren China-watcher Willy Wo-Lap Lam aanwijzingen dat Hu een liberalere koers gaat varen, niet alleen op economisch maar ook op politiek gebied. Onder de huidige leiding is politieke hervorming taboe. Hu zou echter pas zijn ware gezicht kunnen laten zien als zijn machtspositie is geconsolideerd.

Het is niet zeker dat hem dat zal lukken. Met alle aangewezen troonopvolgers in de Volksrepubliek is het tot nu toe slecht afgelopen. Mao's kroonprins Lin Biao pleegde in 1971 een mislukte paleiscoup. Deng zette eerst Mao's opvolger af en daarna twee eigen kroonprinsen toen die te liberaal bleken.

En dan zijn er de ambities van Jiang Zemin zelf, die in de voetsporen van Deng na zijn aftreden de macht achter de troon wil worden. Daartoe wil hij, net als Deng, aanblijven als chef van de militaire commissie. Jiang zou dan de baas blijven van Hu, die vice-voorzitter van deze commissie is.

Dat Jiang zijn vice-president ter kennismaking naar Europa heeft gestuurd, versterkt de indruk dat de opvolging een uitgemaakte zaak is. Toch zijn er kapers op de kust, vooral Jiangs eigen rechterhand, Zeng Qinghong. Tot twee maal toe is het Jiang niet gelukt zijn protégé permanent lid van het politbureau te maken, maar Zengs tijd kan nog komen. Vooral als Hu Jintao 0het spel onvoorzichtig speelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden