Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Howick en Lili verstoren het broze evenwicht van Rutte III

Formatie 2017: Rutte met onderhandelaars Pechtold, Buma en Segers in de Stadhouderskamer. Foto Freek van den Bergh

Goedemiddag, voor de coalitie is het de maandag na de storm die Howick en Lili dan toch in Nederland hield. 

Intussen wint de nieuwste aanwinst van de VVD wel snel aan naamsbekendheid, maar niet aan populariteit.

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u natuurlijk ook elke werkdag per e-mail kunt ontvangen.

GESPREK VAN DE DAG
Na Howick en Lili

Rond de discretionaire bevoegdheid van de staatssecretaris van Justitie bestaat op het Binnenhof sinds jaar en dag één stilzwijgende afspraak: de bevoegdheid dient niet te worden ingezet voor politiek debat of publicitair gewin. 

Dat is niet zonder reden, legde oud-bewindsman Gerd Leers al eens uit in de Volkskrant: als iedereen meekijkt, groeit het risico dat een positieve beslissing zal worden uitgelegd als een beleidswijziging met gevolgen voor anderen. Leers: 'Ik had te maken met Mauro, de Angolese jongen wiens zaak heel veel publiciteit kreeg. Er zijn genoeg mensen die dan tegen je zeggen: joh, regel het even, dan ben je van het gesodemieter af. Maar daar moet je heel erg mee uitkijken. De asieladvocatuur kijkt mee. Voordat je het weet, heeft een beslissing vergaande consequenties voor andere zaken. De discretionaire bevoegdheid kan daarom alleen worden toegepast als de omstandigheden zeer persoonlijk zijn. Zodra een zaak breder kan worden getrokken, schep je jurisprudentie.'

Dat ging maandenlang goed in de zaak rond Howick en Lili. Totdat zaterdagochtend hun uitzetting echt aanstaande was, en D66 en vooral de ChristenUnie het niet meer hielden. Beide coalitiepartijen belden met Harbers. ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind trad ook naar buiten, via Twitter. 

Maakte Voordewind daar goede sier met een besluit dat toen al was gevallen? Dat deed in elk geval D66-leider Pechtold , die openlijk triomfeerde zodra duidelijk was dat de kinderen toch mochten blijven. 'Ik hoop dat de kinderen rust wordt gegund', aldus Pechtold. 'En roep het kabinet op: laten we lessen trekken.'

Met beide wensen staat hij allerminst alleen, maar voor wat betreft die 'lessen' is het wel de vraag hoe dat dan moet. De kabinetten Rutte I en II hebben de asielprocedure al aanmerkelijk versoberd en verkort. Experts spreken van de kortste asielprocedure van heel Europa. Alles is erop gericht om elke asielzoeker binnen een half jaar duidelijkheid te geven. Voor kinderen die alsnog  buiten hun eigen schuld tussen de wal en het schip raken, is er bovendien het permanente kinderpardon. 

Maar voor die regeling kwamen Howick en Lili dan weer niet in aanmerking. Enkele honderden andere kinderen ook niet. Reden voor nu al 100 duizend mensen om het kabinet te vragen om verruiming van het kinderpardon. Zij willen nieuwe drama's voortaan voorkomen. 

Maar dat is buiten VVD en CDA gerekend. Die partijen hebben het weekend tandenknarsend ondergaan en zijn niet van plan 'aan deze unieke uitspraak in een unieke zaak' nu meteen verstrekkende consequenties te verbinden. De minister-president kwam dat nieuws  vandaag na het wekelijke coalitieberaad zelf vertellen aan de wachtende pers: het kinderpardon wordt niet opgerekt.  Op de beslissing van Harbers wilde hij verder niet ingaan ('dit kun je nooit in het openbaar bespreken'), ongetwijfeld in de hoop dat de Wet van Leers weer snel in ere wordt hersteld. 

IN OPSPRAAK
Thierry Aartsen

Thierry Aartsen (28) is een Bredanaar die geen blad voor de mond neemt. Toen hem een jaar geleden voor z’n campagnefilmpje werd gevraagd wat hij mooier vond: gemeenteraad of Tweede Kamer, hoefde hij geen seconde na te denken. Plek 1 - Aartsen als lijsttrekker in Breda - was veel mooier dan plek 46 op de Kamerlijst voor de VVD.

Maar nu is nummer 46 aan de beurt om de vrijgevallen Kamerzetel van Jeanine Hennis in te nemen, en wil Aartsen toch Breda voor Den Haag verruilen. Prompt werden de afgelopen dagen zijn sporen op sociale media nagetrokken om te kijken wat voor man het nieuwe Kamerlid nu eigenlijk is - zo gaat dat met nieuwe gezichten aan het Binnenhof.

'Dat leverde op Twitter opmerkelijke vondsten op', aldus verslaggever Ariejan Korteweg. 'Er was die tweet over Sylvana en Zwarte Pieten. Er dook een opmerkelijke dialoog met een ‘mevrJonk’ op, waarin Aartsen vroeg of ze met hem ‘achter de bomen, in de bosjes of tegen de muur aan’ wilde. Er was een andere tweet: ‘Als je die bril op een lekker wijf zou zetten, zou ik m’n hond er op gooien.’ En er was een jeugdtweet uit 2009, met Aartsen die op weg naar Eindhoven vertraging oploopt omdat er iemand voor de trein is gesprongen: ‘Zelfmoordenaars, word eens creatief.’

Opeens was Aartsen onderwerp van spot, hoon en verontwaardiging. De druk op Aartsen om zijn kandidatuur voor gezien te houden, groeide de afgelopen dagen snel. Maar vandaag liet de Bredanaar weten dat hij daar niet aan denkt. Wel nam hij een filmpje op met excuses en een oproep tot begrip, in de hoop de kou uit de lucht te nemen. 'Ik ben wie ik ben. Ik ben geen robot. En zeker geen heilige.' 

VVD-fractievoorzitter en stadgenoot Klaas Dijkhoff legt hem in elk geval geen strobreed in de weg en heet hem welkom op het Binnenhof: 'Laten we ook accepteren dat mensen dingen doen die niet slim zijn.' Aartsen wordt naar verwachting donderdag geïnstalleerd. 

EN DAN DIT NOG
'Wijzigen Grondwet moet makkelijker'

Voor wat betreft de bestuurlijke vernieuwing heeft D66 natuurlijk een minder gelukkig jaar achter de rug, maar Hans Engels laat zich niet kisten. De fractievoorzitter der Democraten in de Eerste Kamer wil nu doorpakken. Om te beginnen met de Grondwet, die nu al meer dan vijftig jaar elke vernieuwingsdrift in de weg staat. Vandaar zijn oproep, dinsdag in de Volkskrant:  wijziging van de Grondwet moet mogelijk worden na een stemming in de Tweede- en Eerste Kamer met een gewone meerderheid, waarna de bevolking met een bindend correctief referendum het laatste woord krijgt.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief voortaan per e-mail ontvangen? Regel het hier heel eenvoudig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.