Houtje-touwtje

Ze is op haar creatiefst als ze niets anders aan haar hoofd heeft. Dan schrijft Hanna Bervoets. Over de laagbegaafde Brooke bijvoorbeeld, hoofdpersoon uit de nieuwe roman die wellicht wordt verfilmd.

Haar columns kende ik al, haar boeken nog niet. Dus vóór ik de sprong waag naar Amsterdam Noord, zorg ik dat ik beide heb gelezen. Niets zo ondermijnend als een journalist over de vloer met alleen weetjes uit de knipselmap.


Mijn gastvrouw lacht geamuseerd: 'Ja, met knipselmapthema's, zoals in mijn geval de band met mijn ouders, mijn huis in Noord en mijn gedisciplineerde inborst.'


Even eensgezind zijn we in onze afkeer van interviewers met een blocnote. Tijdens het vraaggesprek heb je een prachtzicht op hun kruin. Later lees je zinnen terug waarvan je je niet kunt herinneren dat je ze ooit hebt uitgesproken en in een taal die niet de jouwe is.


Vandaar die taperecorder tussen ons op tafel. Maar ook daaraan kleven bezwaren, zoals de volgende dag zal blijken. Vanwege 's schrijfsters watervlugge spreektrant en eigentijdse tongval kan ik haar niet altijd verstaan, zodat ik het bandje op z'n langzaamst af moet spelen. Niet alleen duurt nu ons gesprek eindeloos, maar ook daalt het tot ongekende diepte. Alsof er twee olifanten aan het woord zijn.


In werkelijkheid is Hanna Bervoets, 27, het tegenovergesteld van een olifant: een opgeschoten meisje. Lang en slank. Snel en slim. Slordig? Mmm. Haar anti-kraakpandje oogt opgeruimd. 'Ik heb weinig spullen.'


Maakt de lente jou gelukkig?

'Ik sta niet zo stil bij het verstrijken van de seizoenen. Het verrast me steeds weer. Wel word ik overvallen door een soort nostalgie; naar iets dat niet heeft bestaan. Bij de herfst bijvoorbeeld denk ik automatisch aan kastanjepoppetjes, maar ik heb nooit kastanjepoppetjes gemaakt.


'Ooit is wetenschappelijk onderzocht dat mensen geneigd zijn te denken dat de staat waarin ze zich bevinden eeuwig zal duren. Dus dat, als je veel hebt gegeten, je nooit meer honger zult hebben en dat je, als je verdrietig bent, nooit meer gelukkig zult worden. Als je het analyseert, weet je: ik word weer een keer blij; dat weet ik nog van vorige keren. Maar bij de seizoenen vergeet ik dat. Als het weer lente blijkt te zijn, denk ik: o ja, dat bestond ook nog. Met zon en terrassen. En de geur van tegels, als het heeft geregend. O ja, lente, leuk! O ja, we gaan naar mijn oma in Breda, die is jarig omstreeks Pasen.'


Geen lentedepressie?

'Nee, niet per se daardoor. Ik fluctueer zoals denk ik iedereen. Maar ik geloof wel dat gemoedstoestanden het gevolg zijn van chemische processen in de hersenen. Ik heb ooit een profielwerkstuk gemaakt over de biologische klok: licht maakt gewoon gelukkig. Je wordt gek als je een hele dag binnen zit. Daarom zorg ik dat ik iedere dag buiten kom, ook als het regent. Op de fiets. Hier ben ik zo tussen de weilanden.'


Ben je echt zo gedisciplineerd?

'Ja. Als freelancer maak je zelf je structuur. En ik vaar daar wel bij. Er zijn collega's die tijdens hun ontbijt al zitten te schrijven. Ik ben op mijn creatiefst als ik geen andere dingen aan mijn hoofd heb. Ik kan niet multitasken.'


Je schrijft over meisjes die weinig op je lijken. Brooke in Lieve Céline is door haar laagbegaafdheid niet in staat te reflecteren en Flora uit je debuut Of hoe waarom is zwaargestoord en gek van geldingsdrang.

'Het zijn elkaars tegenpolen. Brooke zou het liefst onzichtbaar blijven, maar zij is wel degene die kijkt, naar haar idool: de zangeres Céline Dion. Flora wil juist per se zelf gezien worden. Om dat te bereiken, begaat ze gruweldaden. Sommige lezers vonden dat te heftig, maar ik ben nog steeds blij met dat eerste boek. Toen ik het drie jaar geleden schreef, paste het bij mijn leeftijd en bij de dingen die me fascineerden. Ik heb Media & Cultuur gestudeerd en nog steeds ben ik bezig met de rol van media en roem in mensenlevens, met de grens tussen echt en niet echt, het gezien en niet gezien worden. Met Reality Shows, kindsterren, gevallen sterren zoals Britney Spears en met fenomenen als Lady Gaga die haar eigen image creëerde, haar eigen beroemdheid voorspelde door haar eerste album doodleuk The Fame te noemen. Het personage Flora ligt in het extreme verlengde daarvan. Zij is gebaseerd op Cho, die student die bij Virginia Tech 32 mensen heeft doodgeschoten en op zijn eigen 'roem' anticipeerde door filmpjes naar CNN te sturen. Dat gezien worden lijkt zo'n noodzaak geworden. En het is zo dicht bij: door Idols, X-factor, internet. Maar het kan je ook zo ontglippen. En dat voelt dan voor sommigen als een mislukking. Die fascinaties heb ik in mijn eerste boek gestopt.'


Is het goed ontvangen?

'Gelukkig wel, voor een debuut heeft het redelijk verkocht.'


Ik vind Lieve Céline beduidend mooier en genuanceerder, en een beetje zielig ook'

'Ja het is wel zielig hè...'


Loopt de verkoop goed?

'Tot mijn verrassing wel: na drie weken kwam er een tweede druk.'


Hoe kwam je op het idee een roman over een Celine Dion-fan te schrijven?

'Ik maakte ooit een reportage over vipspotters: mensen die uren voor televisiestudio's staan te wachten om met bn'ers op de foto te gaan. Daar ontmoette ik een heel lief meisje dat halverwege de dag laagbegaafd bleek. Ze woonde begeleid, vond dat niet altijd leuk, maar dat spotten van vips was voor haar een houvast. Ik vond dat zo ontroerend. Haar heb ik als uitgangspunt genomen voor mijn hoofdpersonage. Ik wilde Brooke iets meegeven dat haar door het leven sleept. Dat werd Celine Dion.'


Naast Media & Cultuur heb je een Master journalistiek gedaan: zowel high als low culture.

'Ja. Voor ik aan die Master begon zat mijn portfolio vol interviews in Marie-Claire, filmrecensies en uitgaanscolumns, terwijl anderen die studie binnenkwamen met artikelen over rechten of geschiedenis. Had iedereen het over het nieuws, begon ik weer over RTL Boulevard. Maar we hadden het gezellig met z'n vijftienen. Een paar van mijn beste vrienden komen uit dat klasje.'


Welke schrijvers bewonder je?

'Jay McInerny van Bright Lights Big City, een virtuoos geschreven boek over het uitgaansleven in New York. Misschien dat ik er daarom wel ben gaan wonen: ik heb er een half jaar gezeten en wilde die hele clubscene verkennen. Daarna ook in Amsterdam.'


Ben je ijdel?

'Het is maar net hoe je ijdelheid interpreteert. Als narcisme of als een vorm van onzekerheid, zoals in mijn geval. Voor ik uitga, maak ik me natuurlijk op. Maar ik maak me geen illusies. Ik zie langzaam maar zeker iedereen om me heen jonger worden. Laatst dacht ik: O, God, ik stond hier op mijn negentiende en nu ben ik een van de oudsten!'


Kook je voor je zelf?

'Iedere dag. Maar zoals ik al zei: ik heb weinig spullen: maar één pan, een wok.'


Een vriend?

'Ik had heel lang niet zo'n behoefte aan een relatie. Maar laatst werd er in een interview wéér naar gevraagd en toen dacht ik; ik zeg gewoon dat ik wel eens een vriend wil. Een relatie is ook een gewoonteding. Het is maar net waar je aan gewend bent. Voor een relatie zou ik veel in mijn leven moeten veranderen, denk ik? Maar ik heb plezier in mijn werk, vrienden, dus ik had nooit de behoefte.


'Ook omdat ik niet weet wat ik mis. Het is er nog steeds niet van gekomen, terwijl ik diep van binnen weet: ja, hallo, ik moet toch gewoon eens een vriendje, eens weten hoe het is! Zoals ik nu al twee jaar van plan ben een koekenpan te kopen. Maar ja, het kan ook met een wok. Het is natuurlijk ook vluchtgedrag: die praktische benadering van dingen, een manier om keuzes te vermijden, zo van: zolang ik me red, hoef ik geen actie te ondernemen. Ik heb een beetje een houtje-touwtje leven; de jas gaat dicht. Maar het tocht soms wel een beetje... '


Ben je in de bloei van je leven?

'Misschien; ik vind jong zijn in ieder geval heel leuk. Niet dat ik een dolblije eikel ben, maar ik zou het liefst de tijd stilzetten. Wat leeftijd betreft gaat dat mechanisme waar ik het eerder over had, -dat je altijd denkt in de zelfde staat te zullen verkeren- bij mij dus opeens niet meer op. Ik ben als de dood voor verval en ouderdom. Ik ben dus liever een lenteknopje dan een zomerbloem. Een knopje is een belofte, een bloem kan alleen maar verdorren...'


Filmrechten

Hanna Bervoets heeft de filmrechten van de roman Lieve Céline verkocht aan de producent NLFilm. Dat werd maandag bekend. Bervoets kan wel begrijpen dat haar boek bij filmproducenten is opgevallen. 'Ik schrijf filmisch, in scènes. Ik noteer niet alleen gedachten, maar bedenk ook een verhaal met een plot. Er zitten veel dialogen in. '


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden