Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Houdt beschadigde Blok zich staande in weer een loodzwaar debat?

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) Beeld ANP

Goedemiddag,

Op deze rustige dag op het Binnenhof blikken we terug op een buitengewoon scherpe en persoonlijke speech van minister Kaag, die zich soms 'een vreemdeling in eigen land' zegt te voelen. 

En we kijken vooruit: wat kan minister Blok verwachten in het debat van morgen over de 25 miljoen euro die per ongeluk bij Syrische jihadisten is terechtgekomen?

Hier zijn uw politieke Dagkoersen. Ontvangt u deze nieuwsbrief liever rechtstreeks in uw mailbox? Dat is zo geregeld.

DEBAT OP KOMST
Houdt beschadigde Blok zich staande?

Jaren kende Stef Blok als bestuurder geen centje pijn. Hij was de onverstoorbare minister. Premier Rutte kon hem om een boodschap sturen. Maar morgen, amper een maand na zijn geseling om zijn uitspraken over de multiculturele samenleving, wacht hem alweer een loodzwaar debat.

Blok mag vanaf 16.00 uur in de Tweede Kamer uitleggen hoe het kan dat 25 miljoen euro belastinggeld per abuis terechtkwam bij Syrische jihadisten die door het OM deels als terroristisch worden gekwalificeerd. Bloks positie als bewindspersoon is precair, niet in de laatste plaats omdat coalitiegenoot CDA hem verwijt geen open kaart te spelen over de fouten die zijn gemaakt. 

Een van de belangrijkste vragen bij het debat: wanneer kregen het ministerie van Buitenlandse Zaken en het kabinet signalen dat de hulp voor gematigde Syrische rebellen in verkeerde handen viel? En is de Kamer daar tijdig over geïnformeerd? Blok is daar vaag over, de Kamer eist antwoorden. 

Partijen als ChristenUnie, CDA en PVV uitten in 2015 al hun twijfels over de steun. Dat het CDA nu een coalitiegenoot is van Bloks VVD, betekent niet dat Kamerleden als Martijn van Helvert en Pieter Omtzigt het er bij laten zitten. De twee CDA'ers vuren de ene na de andere kritische Kamervraag af, tot woede van Blok. 'Zullen we een paar VVD’ers ook wat kritische vragen laten stellen aan CDA-ministers?', beet hij Van Helvert op Prinsjesdag toe.

Ook interessant is de vraag of Nederland al eerder is gewezen op de gevaren van de steun. Bekend is dat er een intern volkenrechtelijk advies geschreven is door ambtenaren van Buitenlandse Zaken. Het CDA heeft formeel verzocht dit advies openbaar te maken, maar VVD en PvdA, die samen het kabinet-Rutte II vormden, zijn hiertegen. Het voedt de geruchten dat er in dat advies misschien al stond dat de hulp te veel risico’s met zich mee zou brengen.

SPEECH VAN HET WEEKEND
Kaag: Stilte rond identiteitspolitiek levensgevaarlijk

Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) Beeld ANP

'Ik ben vrouw. Katholiek opgevoed. Een Nederlander. Mijn enige nationaliteit. Ik was diplomate en nu politica. Een echtgenote, en moeder van vier kinderen. Die soms in Nederland moet uitleggen dat haar dochter, die anders oogt, inderdaad haar dochter is. Soms word ik, vanwege mijn huwelijk en carrière, behandeld als vreemdeling in eigen land.

En dan vraag ik me af: wie bepaalt dat eigenlijk?'

Het was een buitengewoon persoonlijk verhaal van Sigrid Kaag, gisteren bij de jaarlijkse Abel Herzberg Lezing in de Rode Hoed in Amsterdam. De D66-minister waarschuwde in haar speech voor het oprukkende 'tribale identiteitsdenken'. Een denken dat ook het gezin treft dat zij met haar Palestijnse man stichtte. Op de sociale media zijn de persoonlijke aanvallen op Kaag niet van de lucht. 'Jodenhater' of 'Pali-hoer', klinkt het daar.

De voormalige diplomaat van de Verenigde Naties riep haar toehoorders in haar lezing op om ‘de stem van redelijkheid, respect en tolerantie’ te verheffen tegen de ‘funeste’ identiteitspolitiek, waarbij ‘mensen gereduceerd worden tot één kenmerk van hun wezen, tot de kosmopoliet, de immigrant, de moslim, de jood’. ‘Stilte is dan levensgevaarlijk.’

Volgens Kaag moeten zulke 'groteske ideeën' over identiteit bevochten worden met 'feiten en idealen'. 'Daarom zeg ik onbeschroomd: ik geloof in de kracht van internationale samenwerking.' De Europese Unie is volgens haar onmisbaar als 'een uitdrukking van idealen, moed en visie'.

Zonder zijn naam te noemen suggereerde Kaag ook dat iemand als PVV-leider Geert Wilders nu te weinig weerwerk krijgt. Volgens de D66’er blijft het te stil als er in Nederland 'een totaalverbod op de bouw van gebedshuizen wordt bepleit' of 'als de gescandeerde roep om het verminderen van de aantallen van een hele bevolkingsgroep wordt opgezweept'. 

De lezing bracht het nodige teweeg op diezelfde sociale media waarop Kaag regelmatig wordt verketterd. Er was veel bijval, maar ook kritiek: zo noemde FvD-leider Thierry Baudet de speech weliswaar 'beeldend en onderhoudend geschreven', maar 'filosofisch totaal verward'. Volgens PVV-Kamerlid Martin Bosma is Kaags kritiek misplaatst. Juist D66 zou de democratie uithollen, onder meer door het referendum af te schaffen.

EN DAN NOG EVEN DIT
Extra geld voor eerste gasloze wijken

Voor 2050 moeten alle Nederlandse huishoudens van het gas af. Dat is althans het kabinetsvoornemen, maar nog onduidelijk is wat er allemaal komt kijken bij het gasloos maken van hele wijken. Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) trekt daarom 120 miljoen euro uit voor het opzetten van 'proeftuinen' door heel Nederland, zo maakt zij vandaag bekend. 

Van de 74 subsidieaanvragen door gemeenten willigt Ollongren er 27 in. Dat zijn er meer dan de 20 die zij op voorhand van plan was te steunen, en dus trekt de minister ook meer geld uit: 120 in plaats van de begrote 90 miljoen euro. Groningen is spekkoper: de door aardschokken geteisterde provincie herbergt 6 van de wijken die een subsidiesteuntje in de rug krijgen.

Dat steuntje is hard nodig ook, zeiden gemeenten eerder dit jaar in de Volkskrant. Huiseigenaren in wijken die als proeftuin zijn aangewezen, zitten met talloze vragen en vrezen dat zij door het Rijk op torenhoge kosten worden gejaagd. 'Er zijn ook mensen die het geld ervoor niet hebben.'

Beeld Ministerie van Binnenlandse Zaken

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze brief voortaan per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.