Hotemetoot

De nieuwe nummer 1 op de altijd weer interessante Volkskrant-lijst van invloedrijkste Nederlanders is Bernard Wientjes, voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Nadat hij vorig jaar nog nipt op de tweede plaats was geëindigd, wist Wientjes dit jaar drievoudig kampioen Alexander Rinnooy Kan op knappe wijze te onttronen.


Met een geavanceerd en wetenschappelijk onderbouwd invloed-berekeningssysteem, een database van 5.000 invloedrijken en een shortlist van 400 namen toont de Volkskrant ons elk jaar hoe het zit met de macht, in Nederland.


Dat is een goede zaak, want zo weten we wie we extra in de gaten moeten houden.


Wat is macht? Wat is invloed? Wat is de 'elite' - de noemer waaronder Ben van Raaij en Wilco Dekker hun jaarlijkse lijst presenteren - die hier de lakens uitdeelt?


Volgens hen is de elite de groep Nederlanders met de grootste invloed op het regeringsbeleid. Wientjes heeft van de kopgroep van de elite de meeste invloed, en op nummer 200 oefent Herman Wijffels met zijn laatste krachten nog een beetje invloed uit.


Bij BNR hoorde ik afgelopen week een gesprek tussen een aantal 'duurzame' ondernemers, onder wie Ruud Koornstra, van de Led-lamp en de Visa Greencard. Het ging erover wie er het voortouw moest nemen in de verduurzaming van de samenleving, de regering of het bedrijfsleven. De aanwezigen waren het snel eens: de grote bedrijven. Die deden dat trouwens allang.


Wat stellen regering en invloed op het regeringsbeleid nog voor, tegenwoordig? Meet de Volkskrant wel de juiste invloed? Of overschatten we het belang van de staat?


Wat je wilt weten, is wie de grootste invloed heeft op de samenleving. Vermoedelijk is daar niet meteen een knappe formule voor te bedenken, maar een benadering zou al mooi zijn. En er zouden zeker andere namen uit naar voren komen dan degenen die nu in de Top 200 figureren.


Van de Top 5 van rijkste Nederlanders uit de Forbes-lijst (Charlene de Carvalho-Heineken, Frits Goldschmeding, John de Mol, Ralph Sonnenberg en Joop van den Ende) staat er niet één in onze lijst, omdat de miljardairs geen functies in het openbaar bestuur vervullen. Maar ze hebben mogelijk wel invloed - en wellicht juist de oncontroleerbare en onzichtbare invloed waar je graag meer van zou willen weten.


Johan Cruijff staat er ook weer niet in, netzomin als andere grote denkers zonder bestuurlijke bijbaantjes en connecties in het Concertgebouw. Je kunt een boek schrijven dat alle politici en CEO's van multinationals op hun nachtkastje hebben liggen en tot leidraad van hun handelen nemen - maar toch zul je er de Volkskrant-lijst niet mee halen.


Vroeger was het duidelijk: de absolute monarch oefende, bijgestaan door een kleine groep getrouwen, de meeste invloed uit. Later werden macht en invloed gedemocratiseerd en steeds meer verdeeld over allerlei instituties - politieke partijen, parlementen en regeringen, maar ook bedrijven, denktanks, lobbyclubs, maatschappelijke organisaties, actiegroepen en charismatische individuen.


Heer Wientjes, van harte proficiat met deze mijlpaal. U bent nu officieel de hotemetoot onder de hotemetoten. Maar bedenk dat het een titel onder voorbehoud is.


Wij van de Volkskrant moeten op zoek naar nieuwe definities van invloed en methodes om die te meten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden