Postuum

Hotelbaas tegen de tijd in

Hotel van der Werff is een begrip tot ver buiten Schiermonnikoog. De eigenzinnige eigenaar 'Jan Blauwpak' was er altijd. Bij het veer, waar hij de gasten ophaalde, of aan de toog. Jan Fischer (1940-2014) stierf dit weekend.

Alsof de tijd heeft stil gestaan in Hotel van der Werff op Schiermonnikoog.Beeld Saskia Aukema

Zijn eigenzinnigheid, zwijgzaamheid en norse blik waren even kenmerkend als zijn kunstzinnige uiterlijk. Jan Fischer droeg altijd een enigszins sjofel donkerblauw pak. Hij woonde er zo ongeveer in. Het leverde hem de bijnaam Jan Blauwpak op. De eerste kennismaking met het eiland Schiermonnikoog was voor bijna alle bezoekers die met Jan Fischer, die altijd bij afmeerplek van de veerboot op zijn gasten wachtte: eerst met een rouwauto, daarna volgde een reeks bussen waaronder een Bedford en een voormalige stadsbus uit Basel.

De uitbater van Hotel van der Werff (herberg sinds 1726) is de ongekroonde koning en voor velen het gezicht van het kleine Friese eiland. Hij overleed afgelopen zaterdag op 74-jarige leeftijd. Hij was al enige tijd ziek.

Jan Fischer kocht in 1982 het hotel, dat toen nog bijna een monopoliepositie genoot, voor 1,3 miljoen gulden (6 ton in euro's) van de 21 erfgenamen van 'Juffrouw Dien', die het weer in 1955 had overgenomen van Sake van der Werff. Onder het motto 'vernieuwing is gebrek aan zelfbeheersing' probeerde Fischer het hotel te behouden of de tijd had stilgestaan. Met tegenzin moest hij toch verbouwen.

Toen hij het kocht, had het hotel twee douches en een badkamer, wat niet meer aan de eisen voldeed. In 1994 kwam er een nieuwe vleugel bij van 22 kamers. In 2007 was er weer een uitbreiding toen Fischer met de opening van Hotel Graaf Bernstorff tegenover Van der Werff voor het eerst echt concurrentie had gekregen. Maar voor de rest veranderde er niets. Van der Werff behield zijn vaste clientèle uit het Haagse circuit, de Amsterdamse grachtengordel en het Gooise matras.

Beeld Foto Saskia Aukema

Geheime en minder geheime genootschappen

Beroemd en berucht waren de oudejaarsfeesten in het hotel waar veel omroepcoryfeeën bijeen kwamen. Het was ook de pleisterplaats van de zogenoemde Club van Schier (managementgoeroe Eckart Wintzen, crisismanager Johan Schaberg en journalist Jurriaan Kamp) die vanuit hier een 'betere wereld' wilde vormen. De bohème verzamelde zich hier graag met het grote geld in talrijke geheime of minder geheime genootschappen.

Jan Fischer werd geboren in een katholieke familie met zeven kinderen. Zijn vader had eerst een wasserij. In 1956 opende hij een restaurant in Groningen, waar Jan het vak van kelner leerde. Maar hij was een intelligente jongen die na het gymnasium naar de universiteit ging om daar economie te studeren. Als student kreeg hij een vakantiebaantje bij Van der Werff, waar hij al gauw een goede bekende werd van de vaste klandizie. En nadat hij ruzie kreeg met een van zijn broers, besloot hij definitief op Schiermonnikoog te blijven.

'Juffrouw Dien' vond hem echter te slim om alleen te bedienen. Daarom liet ze voor hem een sollicitatiebrief schrijven naar eindredacteur Wibo van der Linde van TROS Aktua - een vaste klant van het hotel. Hij nam hem aan als omroepjournalist voor TROS Aktua en Kieskeurig.

Beeld Foto Saskia Aukema
Beeld Foto Saskia Aukema
Beeld Foto Saskia Aukema
Beeld Foto Saskia Aukema
Beeld Foto Saskia Aukema

In 1981 overleed 'juffrouw Dien' die haar hele leven vrijgezel was gebleven. Het hotel kwam te koop te staan en een comité van Verontruste Hotelklanten, onder leiding van toenmalig president Wim Duisenberg van De Nederlandsche Bank, ging een koper zoeken. Fischer werd benaderd, maar had geen geld. Nadat Heineken weigerde een lening van 3 ton te geven, besloot Duisenberg samen met onder meer de bekende Amsterdamse wethouder Han Lammers een obligatielening van 3 ton uit te schrijven waarvan de rente-opbrengsten alleen in het hotel konden worden besteed. Jan Fischer kon het kopen en werd een rijk man: de waarde wordt nu op 10 miljoen euro geschat.

Hij trouwde en kreeg twee kinderen: Rob en Charlotte. Tien jaar later pakte zijn echtgenote de bus en verdween. Op vakantie ging Jan Fischer nooit. Uitzondering was een reis naar de VS. Eén keer per jaar stak hij de weg over en ging hij naar zijn grote concurrent André Zandt van Graaf Bernstorff om hem een goed nieuwjaar te wensen. Dochter Charlotte zal het hotel voortzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden