'Horrorheup': controle op implantaten faalt

De controle op medische hulpmiddelen zoals borstimplantaten en kunstheupen schiet ernstig tekort. De Inspectie voor de Gezondheidszorg wil daarom dat artsen verplicht worden incidenten met implantaten te melden bij de fabrikant. Artsen doen dat nu vrijwel niet, waardoor het lang duurt voordat problemen aan het licht komen.

AMSTERDAM - Dat blijkt uit een inspectierapport over metaal-op-metaal heupimplantaten dat vandaag verschijnt. De inspectie wil strengere regels voor het klinisch onderzoek voordat de implantaten op de markt komen en strengere controles achteraf door fabrikanten.


De discussie over de toelating van medische hulpmiddelen werd mede gevoed door de PIP-affaire waarin vrouwen onveilige, lekkende borstimplantaten kregen. De conclusies van de inspectie gelden voor alle implantaten: van borst- en heupimplantaten tot defibrillatoren en gynaecologische matjes voor baarmoederverzakkingen.


Rond 2010 kwam naar buiten dat metaal-op-metaal kunstheupen ernstige schade kunnen veroorzaken. Uit de kunstheupen komen kleine metaaldeeltjes vrij die zich in het lichaam verspreiden. Ze kunnen pseudo-tumoren en ontstekingsachtige reacties veroorzaken, en botten en spieren aantasten. Bij veel patiënten moet uiteindelijk een nieuwe heup worden geplaatst.


Ruim de helft van de Nederlandse ziekenhuizen koos jarenlang voor deze kunstheupen, terwijl de problemen al in vele artikelen waren aangekaart. Naar schatting 8.400 patiënten kregen zo'n heup. Vaak jonge patiënten. De metaal-op-metaal kunstheup werd eerst gepresenteerd als 'sportheup', later heette hij 'horrorheup'. In 2010 trok fabrikant DePuy vanwege de vele heroperaties kunstheup ASR terug. Later bleek dat alle metaal-op-metaal kunstheupen schadelijk kunnen zijn.


De eisen om implantaten op de Europese markt te brengen, zijn nu minimaal. Fabrikanten hoeven vooraf relatief weinig medisch onderzoek te doen en achteraf is er nauwelijks controle. Soms mogen fabrikanten hun implantaat op de markt brengen door simpelweg te verwijzen naar onderzoek van een vergelijkbaar implantaat. Ook de registratie is slecht: bij problemen is nauwelijks te traceren welke patiënten welk implantaat hebben gehad.


De inspectie richt zich nu sterk op het melden van incidenten door artsen bij de fabrikant. 'Als zij in het verleden eerder hadden gemeld, waren de problemen veel eerder gesignaleerd', zegt hoofdinspecteur José Hansen. 'De fabrikant heeft wereldwijd overzicht en ziet sneller dat er iets aan de hand is.'


De Nederlandse orthopeden vinden dit niet de beste oplossing. 'De inspectie moet de fabrikanten vóóraf juist beter controleren', zegt voorzitter Jan Verhaar van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging. Met deze benadering wijkt de Europese markt voor medische hulpmiddelen sterk af van die in de VS, waar implantaten vooraf veel grondiger worden getest. Hansen. 'Je moet de juiste balans vinden tussen controle en beschikbaarheid.' De Nederlandse orthopeden hebben inmiddels een register voor heupimplantaten; sinds vorig jaar plaatsen ze geen metaal-op-metaal implantaten meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden