Rechtbankverslagcoronamaatregelen

Horecaondernemers vangen bot bij Haagse rechter

Horecaondernemers worden onevenredig zwaar getroffen door de coronamaatregelen, menen ze. En daarom spande een aantal ondernemers een kort geding aan om de horecasluiting ongedaan te maken. De rechter toonde zich niet gevoelig voor hun argumenten: om meer besmettingen te voorkomen, moet sociaal contact zoals in de horeca worden beperkt.

Lege cafés aan het Stratumseind in Eindhoven, de langste kroegstraat van Nederland. Beeld ANP
Lege cafés aan het Stratumseind in Eindhoven, de langste kroegstraat van Nederland.Beeld ANP

‘Hun lot is in uw handen.’ Advocaat Simon van Zijll verheft zijn stem in de Haagse rechtbank om zijn boodschap extra urgentie mee te geven. De ruim zestig horecaondernemers die hij bijstaat, balanceren op de rand van de afgrond en wie staat klaar om ze eruit te trekken? Niemand.

Dus nemen ze het heft zelf maar in handen. Een gang naar de rechter dinsdag is het laatste wat ze kunnen doen om niet sowieso aan de tweede coronagolf ten onder te gaan. ‘Corona zal ook na deze weken blijven bestaan’, zegt Van Zijll. ‘Wat wel zal verdwijnen, is een groot deel van de horecabedrijven.’

De rechtbank Den Haag deed dinsdag uitspraak over het kabinetsbesluit van vorige week om de horeca te sluiten, met uitzondering van afhaal- en bezorgmaaltijden. Het kort geding was aangespannen door Michael Meeuwisse, chef-kok van de Haagse bodega De Posthoorn. Door de nieuwe maatregelen ‘gaan horecaondernemers kapot of moeten ze hun spaargeld of pensioengeld aanspreken’, zei hij voor de rechtszaak.

Het verzet van Meeuwisse vond snel steun bij andere gedupeerden in de sector. In totaal 68 horecaondernemingen openden de juridische aanval op de coronamaatregelen. Dat minstens vijf bedrijven twee keer op de lijst van 68 deelnemers stonden, verwarde de rechter aanvankelijk. ‘Door de haast van het proces’ zag ze de dubbelingen door de vingers.

Berlijnse hoop

De horecaondernemers putten hoop uit een beslissing van een kortgedingrechter in Berlijn, die afgelopen week de opgelegde sluitingstijd (23.00 uur) voor restaurants en cafés juridisch niet te onderbouwen vond. Al gaat het Nederlandse kort geding om de totale sluiting van de horeca.

Advocaat Van Zijll noemt die gedwongen sluiting ‘disproportioneel’. De situatie van nu is in vergelijking met het voorjaar maar ‘een golfje’, beargumenteerde hij met grafieken van het aantal ziekenhuisopnames. Daardoor heeft het kabinet met een ‘rücksichtslos’ besluit ‘een vloedgolf aan faillissementen aanvaard’. Volgens de ondernemers loopt 40 procent van de sector kans bankroet te raken door de sluiting. Zij baseren dat ‘op ramingen van Koninklijke Horeca Nederland’.

Die ramingen dateren volgens de KHN uit ‘de zomerperiode’. Toen heeft de brancheorganisatie gevraagd hoelang ondernemingen het nog denken te kunnen volhouden. Naar de situatie van horecagelegenheden op dit moment is volgens de KHN geen onderzoek gedaan. ‘Ik schat dat die nijpender is’, zegt een woordvoerder.

Steunmaatregelen

De landsadvocaat nuanceerde dit en wees erop dat steunmaatregelen in het voorjaar juist ‘een faillissementsgolf hebben voorkomen’. Het kabinet beseft dat de maatregelen ‘ingrijpend’ zijn, maar ziet volgens de raadsman geen andere keus.

Om de stijging van het aantal coronabesmettingen tegen te gaan zijn volgens de landsadvocaat ‘generieke maatregelen’ noodzakelijk om reisbewegingen en contactmomenten onder de bevolking te beperken. Dat moet voorkomen dat deze coronagolf net zo ernstig wordt als de eerste, zeker nu de reguliere zorg al aan het afschalen is. ‘De suggestie is dat het onnodige voorzorgsmaatregelen zijn. Ik weet niet waar dat op is gebaseerd. En het is onjuist’, aldus de landsadvocaat.

Natuurlijk vinden de meeste besmettingen in thuissituaties plaats, maar het gaat er volgens de landsadvocaat om ‘hoe corona het huishouden wordt binnengebracht’. De staat denkt dat de horeca daaraan bijdraagt, ook omdat het bron- en contactonderzoek in de cafés en restaurants moeizaam verloopt. Slechts vier van de honderd besmettingen vinden volgens het RIVM plaats in de horeca. Maar vermoedelijk zijn dat er meer, omdat niet elke infectie precies valt te herleiden.

De horecaondernemers vinden ook dat ze onevenredig worden gedupeerd, omdat bijvoorbeeld Holland Casino (waarvan de staat volledig aandeelhouder is) open mag blijven. De landsadvocaat wees erop dat ook gokhallen zich aan de coronamaatregelen moeten houden. In casino’s mogen maximaal dertig mensen naar binnen, evenveel als in bijvoorbeeld de theaters en musea. Verkoop van drank en eten is ook hier niet toegestaan.

Ook opperde Van Zijll dat de sluiting ‘ten nadele van geestelijke gezondheid van de bevolking’ is, omdat de horeca veel ontspanning aan zijn klanten biedt. De landsadvocaat erkende dat er op dit moment een behoefte aan sociaal contact is. Juist om meer besmettingen te voorkomen, moet volgens het kabinet dit contact worden beperkt.

De rechter gaat in die gedachtengang mee en oordeelde in het voordeel van de overheid. De horeca blijft dus dicht, hoe moeilijk de komende weken ook voor de ondernemers zullen worden. Een van de horecaondernemers, die aan het eind van de zitting het woord kreeg, had het er zwaar mee. ‘De staat denkt dat het aantal faillissementen wel meevalt’, zei hij. ‘Maar ik loop achter met mijn huur en heb mijn hypotheek en leveranciers niet betaald. Dat heet een technisch faillissement. Misschien dat de staat zich daarin kan verdiepen.’

Lees verder

Nog geen 5 procent van alle herleidbare besmettingen vindt plaats in de horeca. Toch doet het kabinet de cafés en restaurants tijdelijk dicht, om het virus te keren. Waarom eigenlijk?

Op de eeuwenoude Koemarkt in Purmerend heerst gelatenheid, nadat premier Rutte dinsdagavond heeft bekendgemaakt dat de horeca opnieuw moet sluiten om het coronavirus te bedwingen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden