Horeca bloeit dankzij saladebar en 'haute friture'

Luxe snackbars en eettentjes met gezonde, snelle maaltijden boeren uitzonderlijk goed in Nederland. Jongeren, werkenden en toeristen komen af op de goede kwaliteit en aantrekkelijke prijzen.

Remco Andersen
null Beeld Cigdem Yuksel
Beeld Cigdem Yuksel

De omzet van de Nederlandse horeca is sinds de financiële crisis harder gegroeid dan gemiddeld in de Europese Unie. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte dinsdag bekend dat de Nederlandse horecaomzet in het eerste kwartaal van 2016 zelfs een recordhoogte heeft bereikt. Toch profiteren niet alle horecagelegenheden evenveel van deze groei. Een bepaald type eettentjes, zoals de hippe aanbieders van 'gezonde' en 'natuurlijke' snacks, heeft de afgelopen jaren uitzonderlijk goed geboerd.

Dat zegt brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) in een reactie op de cijfers van het CBS. Daaruit blijkt dat de omzet van de Nederlandse horecasector eind maart dit jaar 24 procent hoger lag dan tijdens het dieptepunt van de crisis in 2009. Tijdens de crisis daalde de omzet met 8,5 procent. Het aandeel van 'gezonde' snacktentjes in de omzetstijging is relatief groot, aldus KHN-woordvoerder Joris Prinssen. 'Het zijn bedrijfjes die vooral overdag actief zijn en nieuwe concepten met goedkoop, snel en gezond voedsel aanbieden. Zij zijn favoriet bij de jongere generatie, die steeds minder heeft met koken en daardoor ook meer bereid is om geld buiten de deur te besteden.'

(Tekst gaat verder onder foto).

null Beeld Cigdem Yuksel
Beeld Cigdem Yuksel

In de negen jaar sinds de crisis zijn dit soort eetgelegenheden als paddenstoelen uit de grond geschoten. Prinssen noemt fastfood-ketens als Vapiano's (Italiaans) en Wok To Go (Aziatisch), die zich razendsnel over Nederland hebben verspreid. Maar ook op kleinere schaal komen er steeds meer authentieke Italianen, gezonde tacotentjes en frisse saladebars bij. Zij leveren kwaliteit tegen een aantrekkelijke prijs en slaan daardoor aan bij een grote groep consumenten. 'Dan hebben we het niet alleen over studenten, maar ook over jonge werkenden en toeristen. De prijzen zijn zo laag dat mensen het zich al snel kunnen veroorloven in dat soort tenten te eten. Iedereen kan wel een paar euro missen.'

Een trend die betrekkelijk recentelijk Nederland heeft bereikt, is die van de 'haute friture'. Luxe snackbars, die namen als Frietwinkel en Frietboutique dragen, bieden een volledige snackervaring voor een zeer betaalbare prijs. Het combineren van de luxe sfeer met een snelle hap blijkt een gouden zet: de hippe frietzaken groeien qua omzet en het aantal nieuwe vestigingen veel harder dan het gemiddelde in de horeca.

(Tekst gaat verder onder foto).

'Van sapjes alleen word je niet gelukkig'

Toen de Frietboutique op 1 november 2014 openging, lag er 800 kilo aardappelen klaar voor de eerste week. Inmiddels krijgt ze wekelijks 3.000 kilo aangeleverd, zegt mede-eigenares Pebbles van Noorden (27). 'De beste aardappels van het land komen van boer Thomas in de Noordoostpolder', jubelt de website. Kakelvers en met de schil er nog om gaan de elitepiepers in de olie.

Over het succes van haar zaak zegt Van Noorden: 'Het was het juiste moment om in te spelen op de behoefte aan vers, goed en lokaal eten. Mensen krijgen in de gaten dat je van sapjes alleen niet gelukkig wordt. Dus willen ze ook frites eten, maar die moeten wel heel goed zijn.' Vooral het laatste jaar is de omzet hard gestegen. Steeds meer luxe restaurants in Amsterdam en elders zetten patat van de Frietboutique op hun menu.

null Beeld Cigdem Yuksel
Beeld Cigdem Yuksel

'Authentiek'

Ook bij deze eigentijdse snacktenten vliegen termen als natuurlijk, biologisch en uniek je om de oren. Steeds vaker gaat het om het 'authentieke' verhaal dat bij de gefrituurde reepjes aardappel wordt geserveerd. Zo zijn er zelfs ambachtelijke patatzaken die groepen klanten meenemen naar de aardappelboer, om te kijken hoe de aardappels worden geteeld. Ook aan de producten zelf wordt gesleuteld voor de ultieme smaakervaring. Curry en ketchup verschuiven naar de achtergrond: in hippe frietzaken draait het tegenwoordig om truffelmayonaise en kaviaar. De patatwereld begint zo steeds meer op een Formule 1-achtige tak van sport te lijken. Concurrenten proberen elkaar de loef af te steken door iets te ontwikkelen dat de ander niet in huis heeft. En nu zelfs topkoks als Sergio Herman een eigen patatzaak openen, lijkt de haute friture een blijvertje te worden in het Nederlandse snacklandschap.

Die ontwikkeling heeft overigens best even op zich laten wachten, zegt Prinssen. In het buitenland maken dit soort concepten namelijk al langer furore, 'En dat terwijl wij als Nederland pootaardappelteler nummer één zijn. Eigenlijk is dat best vreemd, ja.'

(Tekst gaat verder onder graphic).

null Beeld de Volkskrant
Beeld de Volkskrant

'We dachten: wow, mensen willen dit echt'

SLA wisselt de menukaart elk seizoen - het restaurant volgt immers de natuur met zijn biologische voedsel. 'Iedere hap bouwt mee aan jouw gezondheid, en die van de aarde,' belooft de website. En hupsakee: SLA heeft onlangs een groeimanager ingehuurd, omdat er telkens een nieuwe zaak uit de grond moet schieten.

'Toen het de eerste maanden gigantisch druk was, dachten wij: wow, mensen willen dit echt,' zegt mede-eigenaar Jop van de Graaf (32). Na de voorhoede van jonge vrouwen weten nu ook steeds meer mannen en ouderen de frisse glas-met-stalen groenterestaurants te vinden.

Of SLA zo groot geworden is vanwege het voedselbewustzijn of de aantrekkende economie, weet De Graaf niet. 'Er is bewustwording. Toch zijn er ook die denken: het gaat goed, ik kan die 2 euro extra voor mijn lunch wel missen.'

'Kip-aan-het-spit-vakantie'

Zelfs de aanbieder van thuisbezorgde gebraden kip komt ermee weg. '100% Hollandse kippen uit Brabant,' verkondigt de website van Kippig. 'Géén antibiotica of groeibevorderaars.' In het Utrechtse zaakje staan kratten met aardappels en manden met appels op de vloer, de bezorgfietsen en -scooters zijn elektrisch.

Drie maanden nadat Noordin van Ek (35) in 2015 een afhaalzaak opende, begon hij te bezorgen. De omzet verdubbelde. Daarna begon hij met thuisbezorgd.nl. Van Ek zoekt nu een locatie voor een tweede winkel. 'Authentiek,' zegt Van Ek, gevraagd om het beoogde gevoel in één woord samen te vatten. 'Kip-aan-het-spit doet mensen denken aan hun vakanties in Spanje of Frankrijk, de geur op het marktplein. Ons eten roept emoties op; iedereen heeft een kipverhaal.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden