Column

Hopelijk stelt Emile Roemer het oordeel van Max Pam op prijs

Afgelopen zaterdag kwam de partijraad van de SP bijeen om het tegenvallende resultaat van de landelijke verkiezingen te bespreken. De PvdA die voor links de kastanjes uit het vuur heeft gehaald, leverde het ongehoorde aantal in van 29 zetels, maar de Socialistische Partij wist daar niet van te profiteren.

Integendeel, de partij verloor ook een zetel en zakte terug van 15 naar 14. Weer was het niet gelukt om tot een brede volkspartij uit te groeien. Desondanks werd lijsttrekker Emile Roemer op de partijraad geprezen, aangezien hij het aardig had gedaan tijdens de debatten. Roemer zelf bleef bescheiden. Hij zei: 'Anderen moeten over mij oordelen.'

Nou mijnheer Roemer, omdat ik niet de beroerdste ben, wil ik dat voor deze ene keer graag doen.

Het is inderdaad een intrigerende vraag waarom de SP niet aan de haal is gegaan met de nederlaag van de PvdA. Je zou kunnen zeggen dat de SP 29 keer voor open doel hoog over heeft geschoten en ook nog eens een penalty heeft gemist.

Dat maakt Emile Roemer tot de Danny Blind van de Nederlandse politiek. Net als bij Blind hoorde je eerder gemopper over de prestaties van Roemer en wij analisten moeten ons dan afvragen waar de oorzaken liggen van het falen.

In de eerste plaats zit het hem natuurlijk in Roemers uiterlijk. Hoewel op de partijraad in Amersfoort werd gezegd dat de SP aantrekkelijker moet worden voor hoger opgeleiden, mist de fysiognomie van Roemer een zekere mate van snuggerheid. In zijn optreden heeft Roemer iets dommigs. Daar kan hij zelf niets aan doen en hij heeft de laatste jaren beslist bijgeleerd, maar hij mist een bepaald soort charisma dat iemand tot een belangrijk politicus maakt. Roemer is meer de gezellige oom uit Boxmeer, die weet hoe je een worm aan een haak steekt, maar voor iemand die het land moet leiden, komt hij tekort.

Daarnaast mist de SP eigenlijk alles om uit te groeien tot een brede volkspartij, zoals de partijraad graag zou willen. De SP is vooral provinciaal en lokaal. Standplaats is Oss en de kopstukken spreken met een zachte g, zodat je als noorderling al gauw geneigd bent te denken dat ze bij die partij allemaal een wietplantage achter in de tuin hebben. De internationale solidariteit staat bij de SP op een laag pitje, eerder willen zij juist grenzen.

Evenmin is er sprake van een open partij, waarin democratische processen transparant zijn. Uiteindelijk beslist de partijleider, dat was onder Jan Marijnissen al zo en dat is bij Roemer zo gebleven.

Dat brengt ons bij de kern: de SP is in oorsprong een destructieve partij. Een jaar in scherven, het boek waarin Koos van Zomeren zijn ervaringen beschrijft als een van de oprichters van de SP, is in vele opzichten ontluisterend. Weliswaar heeft de SP de ideologische veren van het maoïsme afgeschud, maar op de partijraad bracht een lid naar voren dat men in de toekomst misschien wat minder negatief moet handelen: 'Af en toe een positieve actie zou goed zijn.'

Af en toe.

Tot op de dag van vandaag is de tomaat het symbool van de partij. Geen troffel om iets mee te bouwen, geen roos om mee lief te hebben en geen windmolen voor een groene toekomst, maar een tomaat om mee te gooien. En het liefst een rotte, want anders zou het zonde zijn van al dat eten.

In de campagne heeft de SP van meet af aan de VVD als regeringspartner uitgesloten, een stompzinnige strategie waarmee de SP alleen zichzelf heeft uitgesloten. Dat was echt niet zo moeilijk te voorspellen, want Nederland heeft in het parlement nooit een linkse meerderheid gehad.

Zonder al te veel te veranderen heeft de partijraad besloten dat de SP op zoek gaat naar een toekomst als brede linkse beweging. Mij lijkt het onmogelijk dat zoiets gaat lukken - dat soort partijen mist altijd 'het momentum', omdat zij zich veiliger voelen in de oppositie - maar stel nu eens dat het meest onwaarschijnlijke uitkomt en dat de SP toch een linkse beweging weet op te zetten. Wat heb je dan?

Beeld anp

De Partij van de Arbeid van dertig jaar geleden. Een grote linkse volkspartij, die geen meerderheid heeft en daarom compromissen moet sluiten. Ik bedoel: decennia lang heeft de SP tegen de sociaal-democraten gevochten - je moet die anti-PvdA-spotjes eens beluisteren - en waar zijn ze dan uitgekomen? Bij een soort PvdA. Daarom stel ik voor dat de SP zich opheft en dat de leden zich nederig aansluiten bij de PvdA. Dan kan het heel misschien nog wat worden.

En nu maar hopen dat Emile Roemer het oordeel van een ander op prijs stelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden