‘Hopelijk gaat er nu eindelijk iets veranderen’

De Congolese verkiezingen van afgelopen weekeinde zijn cruciaal voor de stabilisering van het enorme land, waar een humanitaire crisis elke dag 900 mensen het leven kost....

Van onze correspondent Kees Broere

Haar mond valt open van verbazing. Micheline Aleku-Sema heeft zojuist het biljet voor de presidentsverkiezingen in de bus doen glijden en krijgt nu de papieren in handen met de parlementskandidaten. Het zijn maar liefst zes vellen, elk ter grootte van een kinderkamerposter, met daarop niet minder dan 851 namen.

Het zijn de namen van de mensen die in Kinshasa een van de vijfhonderd zetels in het parlement van Congo hopen te veroveren. In het hele land hebben zich zo’n negenduizend kandidaten gepresenteerd. Micheline bladert en zoekt naar haar favoriet. ‘Gelukkig had ik zijn nummer genoteerd’, zegt ze, ‘en kon ik hem snel vinden.’

Het is voor het eerst dat de 38-jarige moeder van vier kinderen in vrijheid naar de stembus kon. Onder president-dictator Mobutu vonden ook verkiezingen plaats, maar dan was de keuze die tussen Mobutu, Mobutu en Mobutu. Micheline hoopt dat met een gekozen president en parlement eindelijk iets gaat veranderen.

Met welke mensen die verandering er zal komen, zal mogelijk pas over twee weken duidelijk zijn, als alle stemmen zijn geteld.

Zondag konden bijna 25 miljoen Congolezen naar de kieslokalen. Helemaal vlekkeloos verliep de operatie niet, zo ondervonden ook kiezers in de hoofdstad Kinshasa.

In de volkswijk Matonge staan honderden woedende mensen voor het kantoor van de CEI, de Congolese Kiescommissie. Ze hadden allemaal hun stemkaart verloren, maar hadden zich daarna keurig op tijd geregistreerd voor een nieuwe.

Nu echter, op wat ‘de dag van de waarheid’ is genoemd, staan ze met lege handen.

Op andere plaatsen ging het ook mis. In de provincie Kasai zijn zeker zeven stembureaus in vlammen opgegaan. In de stad Mbuji-Mayi vernielden mensen bijna al het stemmateriaal, zodat de kieslokalen niet open konden.

De klachtenlijst zal de komende dagen waarschijnlijk alleen maar toenemen. Maar voorlopig halen de Verenigde Naties, die in Congo de grootste logistieke verkiezingsoperatie uit de geschiedenis hebben opgezet, opgelucht adem. ‘Ik ben erg opgetogen over de grote opkomst tot nu toe’, zegt Ross Mountain, het plaatsvervangend hoofd van Monuc, de grootste vredesmacht voor Congo.

Ook Mountain weet dat het nog erg vroeg dag is. Niettemin, alleen al het feit dat de verkiezingen er kwamen, acht hij van groot belang voor ‘de stabilisatie’ van het enorme land, waar een gigantische humanitaire crisis heerst, die dagelijks naar schatting negenhonderd Congolese burgers het leven kost.

Het stemmen is van grote betekenis, en doet ook daarom de gemoederen soms oplaaien. Chantal Ibungu is een van de mensen die speciaal zijn aangesteld voor ‘bemiddeling in kiesconflicten’, zo staat op haar jack te lezen. Voor zich houdt zij een vel papier, waarop zij zichzelf moed heeft ingesproken: ‘De bemiddelaar dient haar woede te beheersen.’

Of dat lukt, ook bij de mensen die hebben gekozen: het is een vraag die het land in spanning zal houden. Iedereen heeft een eigen belang bij de verkiezingen. Zoals een man in de gevangenis van Kinshasa. Hij mag zelf niet stemmen, omdat hij veroordeeld is voor moord. ‘Maar hierna reken ik op gratie van de nieuwe president. Of anders toch op de gratie Gods.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden