Hoos aan websites voor groepszelfmoord Japan

De Japanse internetproviders hebben ze nog niet geblokkeerd, of er duiken alweer nieuwe op: websites waarop Japanners met zelfmoordplannen elkaar ontmoeten....

De ontwikkeling trekt wereldwijde aandacht. Op de websites, de meeste met een sobere grijze, witte of zwarte achtergrond, worden boodschappen achtergelaten waaruit een diepe wanhoop spreekt. Donderdag werd op een rivieroever op het meest noordelijke eiland van Hokkaido een auto gevonden met vier doden: twee dertigers, een 22-jarige en een 19-jarige.

'Wat mensen angst aanjaagt, is het idee dat onbekenden op het internet een verbond kunnen sluiten om samen te sterven', zei Yukio Saito, beheerder van een telefonische hulpdienst voor zelfmoordpreventie, vrijdag tegen persbureau Reuters. 'Voor de mensen die zich van het leven willen beroven en voor deze weg kiezen, is gezelschap juist bemoedigend. Alleen sterven vergt meer moed.'

De reacties op de 'internetzelfmoorden' zijn kortweg in te delen in twee stromingen. De eerste groep wijst met de beschuldigende vinger naar het internet. Labiele mensen zouden volgens hen in chatrooms de dood in worden gepraat. In het medische tijdschrift British Medical Journey van december waarschuwde een Britse psychiater ervoor dat 'deze alarmerende trend overal gemeengoed zou kunnen worden'.

In veel andere landen zijn inmiddels dergelijke 'zelfmoordsites'. Gevreesd wordt dat dergelijke internetplekken een cultstatus krijgen onder jongeren in een bevattelijke leeftijd.

Takeshi Tamura, hoogleraar aan de Tokio Gakugei Universiteit, behoort tot het andere kamp, dat vindt dat regulering en controle van het internet een heilloze weg is. Japan zou volgens hem de tekortschietende psychosociale hulpverlening moeten verbeteren: met de opzet van juist meer internetfora waarin hulp wordt geboden aan mensen in geestelijke nood.

Tamura is zelf al zo'n hulpsite begonnen, waarmee, volgens hem, meerdere zelfmoorden zijn voorkomen. De anonimiteit van het internet sluit perfect aan bij de Japanse cultuur, meent Tamura. 'Op psychologische problemen rust een taboe in Japan, hulpverlening via het internet is voor veel mensen een uitkomst.'

Hoe gruwelijk de vondsten van de personenwagens of busjes met dode lichamen - van binnen afgeplakt en voorzien van verstikkend brandende houtskooloventjes - ook zijn, de 'internetzelfmoorden' vormen maar een fractie van het totale aantal zelfdodingen in Japan, ruim 34 duizend in 2003. Het gaat jaarlijks om 35 op de 100 duizend Japanse mannen, en 17 op de 100 duizend vrouwen. Deze verhouding ligt volgens de cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie al jaren zo alarmerend hoog - in de Verenigde Staten plegen bijvoorbeeld met 17 op de 100 duizend mannen en vier op de 100 duizend vrouwen zelfmoord.

Sommige deskundigen ergeren zich aan wat zij beschouwen als overdreven aandacht voor de kleine groep 'internetsuïcides', terwijl er weinig oog is voor de meerderheid van de oudere zelfmoordenaars die zich thuis in stilte verhangen. Hoewel deze deskundigen waarschuwen voor simplificatie, noemen ze een aantal oorzaken voor het hoge Japanse zelfmoordcijfer.

Het zou deels een uitvloeisel zijn van de cultuur, waarin het plegen van zelfmoord een manier is om mislukking of gezichtsverlies af te wenden. Met de economische depressie is bovendien het aantal zelfdodingen gestegen. Veel Japanners zeggen te lijden onder voortdurende stress en faalangst. Zoeken van hulp wordt als een teken van zwakte beschouwd, en het aanbod aan psychosociale hulpverlening is gering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden