Hoopgevend

DE parlementsverkiezingen in Zimbabwe hebben het politieke landschap drastisch veranderd. De regeringspartij ZANU-PF van president Mugabe leed een zware nederlaag, terwijl de Beweging voor Democratische Verandering (MDC) vanuit het niets 57 zetels veroverde....

De opzienbarende winst van de oppositie krijgt nog extra betekenis door het feit dat van een eerlijke verkiezingsstrijd geen sprake is geweest. De maanden voor de verkiezingen stonden in het teken van intimidatie en geweld, ontketend op initiatief van Mugabe. Door de zogeheten oorlogsveteranen ertoe aan te zetten met geweld land van blanke boeren te bezetten, dacht Mugabe twee vliegen in een klap te slaan. Hij hoopte met dit geweld de oppositie te intimideren en met het aanpakken van de landkwestie zijn tanende populariteit te vergroten. Deze onverantwoordelijke strategie, waarmee bevolkingsgroepen tegen elkaar werden opgehitst, is op een mislukking uitgelopen.

De kiezers in Zimbabwe verdienen groot respect, omdat zij zich door de golf van geweld - niet minder dan dertig oppositieleden zijn vermoord - niet hebben laten weerhouden hun ontevredenheid over het bewind van Mugabe bij de stembus tot uiting te brengen. Voor die onvrede is alle reden. Werkloosheid en inflatie zijn schrikbarend hoog, corruptie is aan de orde van de dag en Mugabes onbesuisde aanpak van de landhervorming (nadat hij het probleem van de ongelijke verdeling van de grond jarenlang had verwaarloosd) kan slechts leiden tot een zware crisis in de landbouw.

Voor Zimbabwe zou het nog beter zijn geweest als het incompetente en autoritaire Mugabe-regime de meerderheid in het parlement had verloren. Maar ook al dwingt de uitslag Mugabe niet de macht uit handen te geven, de aanwezigheid van een krachtige oppositie (voor het eerst) in het parlement, is toch een doorbraak, een belangrijke stap in het zo gewenste proces van democratisering.

Over twee jaar zijn de presidentsverkiezingen, waarvoor oppositieleider Tsvangirai in het strijdperk zal treden. Of de aangeslagen Mugabe dan opnieuw kandidaat zal zijn, is de vraag. Nu reeds kan de conclusie worden getrokken dat zelfs onder ongunstige omstandigheden de kiezers in staat zijn een autoritaire leider terecht te wijzen. Dat is hoopgevend voor Zimbabwe en voor Afrika.

Of de zege van de oppositie al op korte termijn tot een verandering ten goede leidt, hangt vooral af van Mugabes reactie. De voornaamste testcase is alweer de landhervorming. Door alsnog te kiezen voor vreedzame herverdeling van de grond, met compensatie voor de onteigende boeren, zou Mugabe zijn land op de valreep nog een grote dienst kunnen bewijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden