Hoop vervliegt na moord op Bhutto

Weg is in Pakistan de hoop op een rustig einde van een rampzalig 2007; een jaar waarin het land meer dan eens langs de afgrond scheerde. Tuimelt het land er nu dan onverhoeds toch in, of weet president Pervez Musharraf Pakistan weer in kalmer vaarwater te brengen?

Van onze verslaggeefster Deedee Derksen

Dat is de grote vraag nu het land uit het lood is geslagen door de moord op de charismatische Benazir Bhutto, die waarschijnlijk de nieuwe premier van Pakistan was geworden. De klap is des te zwaarder omdat er juist tekenen waren van enig herstel van de democratie. Musharraf had onlangs de noodtoestand opgeheven en de oppositiepartijen hadden beloofd te zullen meedoen aan de verkiezingen op 8 januari, ook al wantrouwden ze de eerlijkheid ervan.

Musharraf
Alle ogen zijn nu gericht op Pervez Musharraf. In Islamabad, Karachi en Peshawar, maar ook in Washington en Kabul. De Amerikaanse president George Bush en Talibanleider Mullah Omar zullen de ontwikkelingen op de voet volgen. De toekomst van Pakistan is immers nauw verweven met de Amerikaanse strijd tegen Taliban en Al Qaida in de regio. Als Pakistan instort, zullen moslimextremisten daar garen bij spinnen.

Een neerwaartse spiraal zou zich kunnen inzetten als Musharraf de aanslag zal misbruiken om weer de noodtoestand uit te roepen en de geplande verkiezingen (te) lang uit te stellen. Dit is de vrees in Islamabad, Washington en Kabul.

Het is immers juist mede door Musharrafs dictatoriale misrekeningen het afgelopen jaar, dat er grootschalig oproer uitbrak in het land. Na zijn poging dit voorjaar een hem onwelgevallige opperrechter te ontslaan, ontstond er een brede beweging die meer democratie eiste in Pakistan.

Moslimextremisten
Even daarna kwam de kracht van de moslimextremisten in Pakistan aan het licht met de bloedige ontzetting van de radicale Rode Moskee in Islamabad. Er volgde een reeks zelfmoordaanslagen, vermoedelijk georganiseerd vanuit het grensgebied met Afghanistan, waar de Taliban en Al Qaida zich hadden versterkt. Meer dan 700 Pakistanen werden gedood bij aanslagen in 2007.

Met dit gevaar uit extremistische hoek rechtvaardigde Musharraf in november het uitroepen van de noodtoestand en het oppakken van duizenden tegenstanders. Politieke onderhandelingen met Bhutto verzuurden hierdoor. Dit was een tegenslag voor de VS, die de gesprekken hadden georkestreerd om zijn regering een democratischer aanzien te geven.

Hoe zullen Bhutto’s miljoenen aanhangers in Pakistan zich nu na haar dood opstellen tegenover Musharraf? Voor de president bestaat het risico dat de grootste oppositiepartij hem verantwoordelijk houdt voor de moord. Zo niet in directe zin (in Pakistan zijn complottheorieën doorgaans niet van de lucht), dan mogelijk omdat hij in de ogen van Bhutto’s aanhangers te weinig heeft gedaan om de aanslag te voorkomen. Na de aanslag op haar in Karachi bij haar terugkeer in oktober, hintten partijleden dat de inlichtingendienst betrokken was.

Krediet
Voor Musharraf zal het moeilijk zijn politiek te overleven als hij weer zijn toevlucht neemt tot dictatoriale maatregelen tegen eventuele straatprotesten. Hij heeft nauwelijks meer krediet onder de bevolking, blijkt ook uit een recente opiniepeiling: 67 procent wil dat hij onmiddellijk aftreedt.

Zijn enige hoop ligt in toenadering tot de democratische beweging die zijns ondanks is opgekomen in Pakistan. Maar het vacuüm dat is ontstaan door de dood van Benazir Bhutto zal niet snel worden gevuld.

]]>

\N (\N) Beeld
\N (\N)
Benazir Bhutto wordt toegejuicht door aanhangers bij het begin van een verkiezingsbijeenkomst in Rawalpindi. Na haar toespraak werd Bhutto gedood bij een aanslag. (AFP) Beeld AFP
Benazir Bhutto wordt toegejuicht door aanhangers bij het begin van een verkiezingsbijeenkomst in Rawalpindi. Na haar toespraak werd Bhutto gedood bij een aanslag. (AFP)Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden