Hoop, ja dat heeft Nanninga nog wel

Nog nooit is de Limburgse club gedegradeerd uit de eredivisie. Kan Roda het tij op de valreep nog keren? Limburgse coryfeeën over de overlevingsstrijd. Deze keer: Dick Nanninga. Door

Soms is het weer even 1978, in zijn boerderij in het Belgische Neeroeteren. Dan hoeft Dick Nanninga maar naar de vergeelde foto aan de muur te kijken en ziet hij zichzelf weer in die oldtimer staan, samen met Jan Jongbloed, uitbundig zwaaiend naar de volle tribunes van Kaalheide. 'Twee spelers van Roda die net een WK-finale hebben gespeeld', zegt Nanninga. 'Kun je je dat nu nog voorstellen?'


Maar vaak is het gewoon 2014 in Neeroeteren en stuurt de oud-spits zijn rolstoel naar de keuken om koffie te zetten. Of staart hij naar teletekst om te controleren of het echt waar is: Roda JC op de laatste plaats van de eredivisie, drie punten achter op NEC. Gelooft hij nog in een goede afloop? 'Ik hoop het, jongen. Ik hoop het.'


Dick Nanninga is 65 jaar. Van 1974 tot 1982 wist hij als spits van Roda JC in 225 wedstrijden liefst 107 doelpunten te maken. Daarmee is hij nog altijd topscorer aller tijden in Kerkrade. Het overgrote deel van die goals maakte hij met zijn hoofd, want Nanninga kon net zo hard koppen als anderen konden schieten.


Graag vertelt hij over die tijd. Over zijn eerste training bij Roda bijvoorbeeld, toen hij als broekie uit Groningen kwam aanlopen met zijn Veendam-sporttas en ploeggenoot Sjef Blatter in de kleedkamer opmerkte: 'Moet je kijken wie ze nu weer hebben aangetrokken.' Grinnikend: 'Sjef heeft het einde van die training niet gehaald. Dat begrijp je wel.'


In de hoek van de kamer ligt een geel-zwarte sjaal. De kenmerkende bakkebaarden-beeltenis van Nanninga is er in geweven. 'Legendarische Koempel', staat er in grote letters bij. Want behalve vanwege zijn doelpunten was hij ook vermaard om zijn onverzettelijkheid. Of hij in de rust nu bloed plaste vanwege een gekneusde nier of tot aan zijn lies moest worden ingetapet omdat zijn kruisband was afgescheurd; nooit gaf Nanninga op.


Maar toen werd het 2011. Vanwege zijn suikerziekte moest de grote teen van zijn rechtervoet worden geamputeerd. Op 28 december, het sneeuwde, gleed hij uit toen hij een tas uit zijn kofferbak wilde pakken. Hij brak zijn kuitbeen, enkel en scheurde de achillespees van zijn linkerbeen.


Er ontstonden allerlei complicaties. Misschien had Nanninga eerder naar de arts moeten gaan, beseft hij. 'Want nu is dus ook mijn pootje er af.' Tijdens de operatie nestelde zich een bacterie in zijn lijf. De eens zo oersterke spits raakte in coma. Enige voordeel: 'Ik was wel een tijdje van het roken af.'


Tot twee keer toe moesten zijn kinderen in het ziekenhuis beslissen over zijn leven. De stekker eruit, of niet? 'Doe maar niet, hebben ze toen gezegd. Die ouwe van ons heeft karakter, die wordt wel weer wakker.' En inderdaad: na vijf maanden ontwaakte Nanninga uit coma.


Het eerste wat hij vroeg was waarom de Olympische Spelen in Londen niet op tv waren. 'Die bleken al lang te zijn afgelopen. Ik zag later bij Studio Sport ook trainers bij clubs langs de kant staan, dat ik dacht: zit-ie nu daar?'


Na 55 weken in een revalidatiecentrum is Nanninga terug in zijn boerderij. Over aanloop heeft hij niet te klagen. 'Bijna iedereen met wie ik heb gespeeld, is wel langs geweest. Alleen Dick Advocaat heb ik hier nog niet gezien. Van hem kreeg ik de groeten via een journalist. Dickie zal het wel druk hebben, denk je niet?'


Het voetbal, en Roda JC in het bijzonder, volgt Nanninga via de tv. 'Ik ga pas naar het stadion als ik een prothese heb en weer kan lopen.' Wat hem opvalt is het gebrek aan beleving bij de spelers. Hoe anders was dat in zijn tijd. Roda speelde nog op Kaalheide, met een sintelbaan tussen het veld en de tribunes. 'Maar vergis je niet hè. Feyenoord, Ajax en PSV waren altijd op hun hoede bij ons.'


En als het even tegenzat, zette het huisorkest gewoon een deuntje in, over 'Kirchroa als ut sjunste op de Welt'. 'En hup, dan gingen we weer. Op het veld neuriede Sjef Blatter die tekst gewoon mee. Er gebeurde altijd wat.'


Nanninga bestierde in die tijd ook een bloemenzaak in Kerkrade. 'Die bloemen hebben me nog eens een interland gekost', vertelt hij. 'We moesten tegen West-Duitsland, maar het liep tegen Kerst en het was ontzettend druk. Ik kon echt niet weg. Gelukkig begreep Jan Zwartkruis dat. Hij zei: 'Blijf maar lekker bij je bloemen, Dick. Het is toch maar vriendschappelijk.'


Nanninga weet heus wel dat de tijden zijn veranderd en dat voetbal tegenwoordig big business is, maar iets meer vreugde, iets meer passie, iets meer vuur, dat zou hij wel willen zien bij Roda. 'Neem nou die wedstrijd tegen Twente van twee weken geleden. Zo slap. Zou het ze wel wat uitmaken, vraag ik me dan af.'


Kort nadat Nanninga uit coma was ontwaakt, overleed zijn eerste vrouw. Zijn huidige vrouw, een Poolse, moest in diezelfde periode naar een verzorgingstehuis: dementie. Eens per week zoekt hij haar op. 'Ze herkent me niet meer en praat alleen nog maar Pools.' Peinzend: 'Ja joh, zo gaan die dingen.'


Maar opgeven? Nee, dat nooit. Ook al heeft hij 24 uur per dag barstende koppijn, is hij een tikkeltje doof geworden en kampt hij met fantoompijnen. 'De arts zei dat ik op die stomp moet kloppen. Dan krijgen de hersenen het signaal dat dat onderbeen er niet meer is. Sinds ik dat doe, gaat het beter. Al kan ik straks maar 15 meter lopen. Of met een scootmobiel naar het café. Dan ben ik al tevreden.'


Doorgaan, altijd. De spelers van Roda JC zouden er wat van kunnen leren. Zou hij ze niet een keer moeten vertellen dat er altijd een sprankje hoop is, zelfs in de donkerste tijden? 'Nee joh, schei uit', zegt Nanninga. 'Ze zien me al aankomen daar. Denk je dat er ook maar één speler is die nog weet wie ik ben?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden