Hoop en huiver in VVD-wandelgangen

De VVD gaat voor het eerst met een premier als lijsttrekker de verkiezingen in. Dat moet een succes worden, maar Mark Rutte begint de druk van 12 september al te voelen.

DEN HAAG - De bronzen voice-over rolt zaterdag door de hoofdzaal van het VVD-Congres in het World Forum in Den Haag: 'Nederland moet weer aangenaam zijn over tien jaar. Als je een bijdrage levert ben je welkom. Als je je hand ophoudt, heb je hier niets te zoeken.' Dit is de politieke propaganda die de liberalen graag horen.

Vijftienhonderd VVD'ers luisteren ademloos naar de show op het toneel. Ze ondergaan het goedgeluimd maar denken er het hunne van, zo blijkt na afloop. Niet alleen de premier heeft twee gezichten, zoals zijn tegenstanders hem verwijten. Ook de VVD heeft twee gemoedstoestanden. Op het toneel overheerst de hoop, in de wandelgangen, bij de borrel, durven de volgelingen van Rutte twijfel toe te staan.

Maar eerst wachten ze op de apotheose met minister-president Mark Rutte. Spreekstalmeester Onno Hoes pept de zaal op: 'Het is de eerste keer dat we de verkiezingen ingaan met de minister-president. Dat kan niet anders dan een succes worden.'

Partijvoorzitter Benk Korthals doet niet voor hem onder. De VVD staat aan de vooravond van een 'hete politieke zomer'. Dan kondigt hij Rutte aan. 'Die met verve de last van het premierschap draagt. Hij is niet alleen een sieraad voor de VVD, maar voor het land.' Rutte komt op en neemt plaats voor het spreekgestoelte. Achter hem een podium vol met VVD'ers die op fris en jeugdig zijn geselecteerd. De lijsttrekker spreekt van papier, wat niet gebruikelijk is. Hij komt niet los, zijn retorische gaven komen niet tot hun recht. Het lijkt alsof hij de staatsmannelijke pose niet con amore volhoudt en de druk van 12 september begint te voelen.

Wat de VVD'ers graag horen, is dat Rutte de pijnlijke maatregelen uit het Lenteakkoord vervangt 'als de VVD het voor het zeggen krijgt'. Zoals de gewraakte forensentaks. 'En liever niet bezuinigen op de kinderopvang en het hoge btw-tarief.' In het verkiezingsprogramma dat over twee weken verschijnt, zullen de VVD'ers het zien.

Als Rutte het schrikbeeld van Emile Roemer in het Torentje schetst, roept dat de lachlust van de zaal op. 'U lacht nou wel', dreigt Rutte half gemeend, en hij zet de hardwerkende VVD'er die de staatsschuld voldoet tegenover de pessimisten, de weglopers en de socialisten. Een staande ovatie valt hem ten deel, maar Rutte sprankelt niet.

Risico's zien de VVD'ers na afloop. Het is verre van een gelopen race, zeggen ze. Irene van Hooff, statenlid uit Flevoland, vreest 'verdeeldheid over de hypotheekrenteaftrek' in de partij. Het Amsterdamse gemeenteraadslid Mirjam Ornstein ziet wel een hete zomer aankomen. 'Maar we voeren geen campagne in vakantietijd. Terwijl we veel mensen nodig hebben om de boodschap voor de bühne te brengen.' Het steunfractielid Henk Haesser uit Hardinxveld verwacht dertig zetels of meer, maar ziet ook het gevaar van de SP: 'Emile Roemer is een groot risico voor ons. Dat moeten we doorprikken!'

Het Rotterdamse gemeenteraadslid Jan Willem Verheij is bang dat er te veel aandacht gaat zitten in details die er niet zo toe doen. 'Nederland ligt niet wakker van 130 km. En ook niet van het verlagen van het wachtgeld voor politici. Maar banen, je rekening kunnen betalen en eerlijkheid over wat je kwijt bent aan Europa.'

Het jonge Haagse partijlid Benjamin van Es verwacht dat het verkiezingsprogramma lang niet zo bepalend is als wat er deze zomer met Griekenland gebeurt. Ook het partijlid Roald van der Linde taxeert dat de dreiging niet uit het binnenland komt. 'Als Griekenland en Spanje onderuitgaan, dan komt de rekening exclusief bij de VVD te liggen.'

G500-jongeren dienen motie in op VVD-congres

Voor het eerst trad zaterdag de jongerenbeweging G500 op bij de grootste regeringspartij VVD. Sywert van Lienden, de voorman van de jongeren die de oude middenpartijen van binnenuit willen hervormen, was te spreken over de presence van zijn actiegroep. De 150 G500-leden waren herkenbaar aan een oranje armbandje. Ze mochten niet meestemmen omdat ze nog niet lang genoeg lid zijn, maar dienden wel een motie in die de VVD oproept na te denken over aanpassingen aan de hypotheekrenteaftrek. De motie werd nipt verworpen. Van Lienden: 'De motie had het wel gehaald als wij mochten stemmen.'

Komend weekeinde zijn er congressen van PvdA en CDA, waar de 1000 leden van G500 wel meestemmen over resoluties en moties.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden