Nieuwsbreak

'Hooligans en alcohol gaan prima samen'

Bij hevige gevechten tussen Engelse en Russische hooligans raakten tijdens het EK-openingsweekend in  Marseille 35 mensen gewond. 'Het is heel tragisch, maar de rest van het EK komt dit waarschijnlijk niet meer goed', zegt Tom Postmes, hoogleraar sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Hoogleraar sociale psychologie Tom Postmes. Beeld Rechtenvrij

Russische en Engelse supporters sloegen met ijzeren staven op elkaar in. Zijn we teruggekeerd naar de Middeleeuwen?
'Het lijkt er wel op. We kennen dit excessieve geweld rond voetbalwedstrijden nog van de jaren tachtig en negentig, toen regelmatig nare rellen uitbraken tijdens internationale voetbalwedstrijden. Vanaf 2000 nam het geweld af. De uitbarsting van afgelopen weekend is duidelijke breuk met dat patroon.'

Waar ging het fout?
'Het is nog te vroeg voor het trekken van conclusies, maar als ik naar de reacties van Britse hooliganexperts kijk, zie ik dat zij zeer kritisch zijn op het optreden van de Franse politie. Die zouden een alles-of-niets-aanpak hebben gehanteerd. Dat is een bekend probleem, want anders dan in bijvoorbeeld Nederland, heeft Frankrijk een speciale relpolitie die gewend is om met grote aantallen agenten en met veel geweld de orde te herstellen.

'Het risico van dit soort grootschalige inzet is dat het juist grootschalige knokpartijen uitlokt, in plaats van dat het ze voorkomt. Uit onderzoek weten we dat een kleinschalige en doelgerichte aanpak, waarbij zogenaamde flex-ME'ers supportersgroepen vanaf het begin van de wedstrijd begeleiden en individuele radddraaiers eruit pikken, veel effectiever is.'

Russische en Engelse supporters in de straten van Marseille. Beeld afp

Verschillende media berichtten over ultranationalistische goedgetrainde Russen. Zij zouden niet zoveel met voetbal hebben, maar kwamen bewapend naar Marseille om de Britten van hun twijfelachtige hooligantroon te stoten.
'Als dat klopt, laat dat voor een deel zien dat verwachtingen een hele grote spelen bij het optreden van excessief geweld. Bepaalde internationale voetbalwedstrijden, zoals ook de wedstrijd Engeland-Rusland van afgelopen weekend, worden vanwege slechte ervaringen in het verleden vooraf aangeduid als risicovol. Als supporters, politie of de lokale bevolking verwachten dat er geweld zal plaatsvinden, neemt de kans daarop alleen al door die constatering toe. Politie en hooligans nemen wapens en ander vechttuig mee, en supporters verenigen zich in groepen, wat beide de kans op escalatie doet toenemen.'

De Franse politie gaat het EK nu droogleggen met een alcoholverbod op risicolocaties. Is dat een goed idee?
'Nee, een alcoholverbod zal geen snars uitmaken. Natuurlijk maakt alcohol overmoedig, maar alcoholgebruik is niet de kern van het probleem. De afgelopen zestien jaar verliepen grote voetbaltoernooien vreedzaam terwijl er geen alcoholverbod van kracht was. Je zou zelfs kunnen zeggen dat alcoholgebruik juist deel van de oplossing was. De politie koos met succes voor een aanpak waarbij samen feestvieren leidraad was. Vechtersbazen kregen geen kans door feestvierders.'

Een Russische hooligan wordt afgevoerd door de politie. Beeld ap

Houdt de Franse politie niet zo van een feestje?
'Dat zou je haast gaan denken. Ik vraag me af of de politie de lessen uit het verleden wel ter harte heeft genomen. Ik vermoed van niet. De Franse politie staat erom bekend nogal trots te zijn op haar eigen systeem en zich niet zoveel aan te trekken van kennis uit het buitenland. Achteraf gezien kun je constateren dat het dagenlange gedoe tussen de Britse supporters en de Franse politie voor het uitbreken van de rellen al een slecht voorteken was.'

Dat klinkt allemaal nogal pessimistisch voor voetbalfans.
'Ja. Het is heel tragisch, maar ik verwacht dat het de rest van het EK niet meer goed zal komen. Geweld en verwachtingen over geweld vormen een cyclus waar je maar moeilijk uitkomt.'

Dit is aflevering 731 van de Nieuwsbreak, het nieuwsinterview van de Volkskrant, elke dag om 16.00 uur online.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden