Hooligan wordt door narcisme gedreven

Het komende voetbaltreffen tussen Ajax en Feyenoord boezemt de samenleving angst en verontwaardiging in. Bang voor gewonden en vernielingen. Verontwaardiging over de verspilling van publieke middelen door een noodzakelijke overmaat aan politie-inzet....

Jonge mannen in de fysieke kracht van hun leven onderzoeken waartoe zij in staat zijn. Zij beproeven hun moed, hun zwakheid, hun krachten, hun lafheid, hun vriendschap, hun angst, de loyaliteit aan hun groep. Hun daden zijn niet amoreel. Zij worden geleid door bepaalde normen en zekere waarden. Hun daden willen getuigen van de bres van niet-onmacht, niet-onverschilligheid, die is geslagen in de muren van de burgerlijke samenleving: disciplinering, aanpassing, beheersing, ken uw plaats. Waarom gestreden wordt is onduidelijk. Oorlogsdoel en buit zijn vaag. De strijd heeft enkel tot doel de gevechtskracht te openbaren. Het elan van het handelen vloeit als vanzelf uit de omstandigheden voort. Wanneer de totale expressiviteit de toon zet, is van beheersing en verdringing geen sprake meer. Zodra de woede oplaait, is de krijger volledig aanwezig. Als de hooligan ten strijde trekt, valt hij samen met zijn drijvende krachten. Iets waarvan de gedisciplineerde en gedomesticeerde burger alleen maar kan dromen. Vanwaar dit alles?

De mens is niet louter als het dier dat verlangt naar voedsel, onderdak, veiligheid. Hij verschilt fundamenteel van dieren in zijn verlangen zijn biologische natuur te overstijgen. In zijn verlangen naar erkenning door andere mensen als een wezen met een zekere waarde of waardigheid. Deze waardigheid heeft in eerste instantie betrekking op zijn bereidheid zijn leven te wagen in een strijd om puur prestige. Hier worden de bokken van de schapen gescheiden en de moedigen incasseren de trofee van respect. Kunnen wij ons bij deze manier van verwerven van persoonlijk prestige iets voorstellen? Jazeker. Het is primitief, ontregelend, vitalistisch, expressief. Het is menselijk, al te menselijk. Maar moreel verwerpelijk. Niet omwille van de inzet van woede en trots, maar, integendeel, omwille van het feit dat deze woede en deze trots geen doel hebben dat groter is dan narcistische zelfbevestiging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden