Terugblik 2013

Hoogtepunten: 'Het was een jaar vol mannen'

2014 is in zicht, Volkskrant.nl kijkt nog één keer achterom. Elke dag tot aan oudjaar doen de politiek redacteuren van de Volkskrant verslag van een persoonlijk hoogtepunt of memorabel moment uit het politieke jaar 2013. Maartje Bakker zag staatssecretaris Fred Teeven een motie van wantrouwen overleven en 50Plus-leider Henk Krol ten onder gaan aan fouten uit het verleden.

De gevallen 50Plus-leider Henk Krol (in beter dagen).Beeld ANP

Het was een jaar vol mannen. Ik kan het ook niet helpen - een beetje politicus is een man. Ze zijn er in allerlei soorten en maten. Dik en dun, lang en kort. IJdel en toegewijd, impulsief en gedegen, ervaren en ongeoefend.

Twee mannen hadden dit jaar mijn bijzondere aandacht. De een was verantwoordelijk voor een karig pensioen van zijn werknemers. De ander voor de dood van een asielzoeker. De een wilde niet aftreden, maar ging. De ander was bereid om te gaan, maar bleef aan.

De eerste man heet Henk Krol. Hij was hard op weg om politicus van het jaar te worden. Met een combinatie van schijnbare oprechtheid en sentimentele bozigheid wond hij menig oudere om zijn vinger. Toen ik aan zijn zijde door het centrum van Eindhoven liep, zag ik hoe talloze volgelingen hun hoop op deze messias van de oudjes vestigden. Bij de taxi's begonnen de chauffeurs te applaudisseren, en Krol genoot, dat zag je er wel aan af.

Pensioenspaarpot
Tot het allemaal helemaal mis ging. Krol bleek de pensioenspaarpot van zijn werknemers bij de Gay Krant niet naar behoren te hebben gevuld. Nog voordat de krant met het vernietigende stuk 's ochtends op de mat viel, had hij al bekend gemaakt dat hij opstapte. Toen ik hem de volgende dag benaderde, begon Krols jammerklacht: dat alles uit je verleden je wordt nagedragen, en dat zijn verleden nu eenmaal groter is dan dat van jongere politici. Dat geweeklaag is sindsdien niet verstomd. Er zijn twee mogelijkheden: Krol wil terug in de politiek, of hij heeft spijt dat hij ooit is weggegaan.

Henk Krol in de Tweede Kamer.Beeld ANP

De tweede man heet Fred Teeven. Hij was altijd de hardvochtige boevenvanger - de man die simpelweg vond dat de dood bij het inbrekersvak hoorde. Maar dit jaar werd Teeven ook verantwoordelijk voor asielzoekers. Daarmee werd de wereld wel een beetje ingewikkelder voor hem, zo zei hij zelf. Want boeven kun je zonder veel mededogen aanpakken, maar dat geldt niet voor schattige peuters die je terug moet sturen naar een land in oorlog.

Ook Teeven stond aan de rand van de afgrond, dit jaar. In een debat moest hij zich verantwoorden voor de zelfmoord van de Russische dissident Aleksandr Dolmatov in een Nederlandse cel - terwijl de man niet eens gevangen hoorde te zitten. Met het mes tussen de tanden stond Teeven daar te vechten voor zijn politieke leven, zo zei hij later tegen me. Hij eiste het vertrouwen van de voltallige PvdA-fractie. Ter plekke, zonder voorbedachten rade.

Teeven kreeg het vertrouwen dat hij vroeg. Sindsdien werkt hij alsof hij geen tijd heeft te verliezen. Er gaat nauwelijks een week voorbij of ik zie mezelf citaten uit zijn mond optekenen, of het nu over bezuinigingen op de rechtsbijstand gaat of over het proefverlof van Volkert van der G.

Wat geeft de doorslag?
Het is misschien niet zo aardig: hoe slechter het de mannen in de politiek vergaat, hoe interessanter ik ze vind. Dat is niet omdat ik zo'n slecht mens bent, maar het is gewoon erg spannend als er sprake is van een politicus die mogelijk aftreedt. Omdat het dan gaat over de vraag: wat vinden Nederlandse politici zo erg dat ze bereid zijn een ander weg te sturen, of zelf te gaan? Wat geeft uiteindelijk de doorslag: het landsbelang (je weet maar nooit), het coalitiebelang, het partijbelang?

Of gaat het vooral om de persoonlijkheid van de man in overtreding? Natuurlijk, de politiek zit vol ideologieën, visies, beleidsplannen, wetswijzigingen en toezeggingen. Maar ik heb dit jaar geleerd dat het mannen van vlees en bloed zijn die bepalen wat er uiteindelijk gebeurt.
Het was een jaar vol mannen, maar met de liefde had dat niets te maken. Hoogstens met de liefde van die mannen voor hun vak - en voor de macht en invloed die ze hebben.

Maartje Bakker is politiek verslaggeefster van de Volkskrant, ze schrijft in het bijzonder over justitie en onderwijs en volgt de SP en 50Plus.

Staatssecretaris van Asiel Fred Teeven.Beeld anp
Fred Teeven arriveert bij het debat over asielzoeker Dolmatov.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden