Hoogstens 122 jaar houdbaar

‘Als ik had geweten dat ik zo oud zou worden, dan had ik beter voor mezelf gezorgd.’ Aldus Eubie Blake, die in 1983 op 100-jarige leeftijd overleed....

Peter van Ammelrooy

Het antwoord staat niet te lezen in De Maakbare Mens, geschreven door leden van de Jonge Akademie van de KNAW. Andere vragen en antwoorden wel. Het boek belooft ‘een veelomvattende beschrijving van het landschap van de maakbare mens’. De schrijvers zeggen feiten en fictie te willen scheiden, in de hoop een zuiver debat in te luiden over ontwikkelingen die ons nog te wachten staan.

Eerste ontnuchterende feit: nog geen mens is ouder geworden dan 122 jaar, ondanks de voortschrijdende techniek. We zijn prutsers als we onze levensverwachting afzetten tegen die van sommige Amerikaanse naaldbomen: die worden wel zesduizend jaar oud. En dat zonder klonen, gentherapie, neurochirurgie, cybernetica, embryoselectie of betere voeding.

De maakbare mens is geen recent verschijnsel. Vroeger werd al gepoogd om beter nageslacht te produceren door ouders van goeden huize te koppelen. Wat de huidige situatie anders maakt, is het idee om bestaande mensen te perfectioneren. Maar ook dat gegeven is niet nieuw.

In het boek staat een advertentie afgedrukt voor ‘Professor Williams’ Famed Fat-Ten-U Foods’, waarmee vrouwen konden voldoen aan het schoonheidsideaal van de late 19de eeuw. De molligmaker van prof. Williams is de tegenhanger van Unilevers Slimfast.

De interessantste vragen worden opgeroepen in het derde deel, als de dilemma’s over de maakbaarheid van het leven aan de orde komen. Hoe lang moeten we een medische behandeling voortzetten? Kan een kind dat geboren is met een ernstige erfelijke afwijking, zijn ouders aanklagen omdat ze van een abortus hebben afgezien?

Het zijn boeiende vragen, maar deze tour d’horizon biedt weinig pasklare antwoorden. Dat maakt het eindresultaat toch wat onbevredigend, temeer omdat sommige auteurs gortdroge opstellen hebben afgeleverd. Die moeten maar geen ‘nee’ zeggen als ze ooit een beter-proza-gen kunnen krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden