Hoogste Franse generaal stapt op na aangekondigde bezuinigen op defensie

De hoogste man van de Franse strijdkrachten, generaal Pierre de Villiers, is opgestapt uit woede over de bezuinigingen die president Macron het leger wil opleggen. Ook zou hij zich vernederd voelen door de president, die hem publiekelijk terecht wees toen hij tegen de kortingen had geprotesteerd.

Emmanuel Macron en Pierre de Villiers (rechts) nog gebroederlijk naast elkaar op de viering van 14 juli 2017. Beeld anp

Macron heeft altijd beloofd dat hij het militaire budget zal verhogen van 1,78 naar 2 procent van het bruto binnenlands product in 2025. Nu legt hij het leger echter een korting van 850 miljoen op - ongeveer 2,5 procent van het totale budget - omdat de Rekenkamer heeft vastgesteld dat het tekort van de staat groter is dan de voorgaande socialistische regering had voorgespiegeld.

Macron wil het begrotingstekort in 2017 per se terugdringen tot 3 procent, teneinde het vertrouwen van zijn Europese partners te herwinnen. Geconfronteerd met de tegenvaller kondigde de regering aanvankelijk aan dat zij enkele belastingverlagingen zou uitstellen. Dat wekte weer ongenoegen bij bedrijven, burgers en economen. Macrons voorganger Hollande verhoogde ook meteen de belastingen toen hij met tegenvallers te maken kreeg. Maar Macron had toch nieuwe politiek en lagere belastingen beloofd?

Uiteindelijk besloot Macron het gat te dichten door de staat dit jaar nog 4,5 miljard euro te laten bezuinigen. De strijdkrachten moesten hierin meedelen. Zij kregen een korting van 850 miljoen opgelegd, ongeveer 2,5 procent van hun totale budget. De Villiers was hier woedend over. 'Ik laat me niet op deze manier verneuken', zei hij op 13 juli in een besloten hoorzitting voor de Assemblée Nationale.

Zijn woorden lekten uit en schoten Macron weer in het verkeerde keelgat. Hij herinnerde De Villiers eraan dat hij, en hij alleen, de chef was. 'Als de stafchef van het leger tegenover de president staat, wordt de stafchef van het leger vervangen', zei Macron.

Woensdag stapte De Villiers op. Hij noemde de bezuinigingen onverantwoord, nu Frankrijk betrokken is bij militaire conflicten in Mali en het Midden-Oosten en 10 duizend militairen worden ingezet in Frankrijk zelf, bij patrouilles die terroristische aanslagen moeten voorkomen.

Kritiek

De oppositie leverde felle kritiek op Macron, die nodeloos autoritair gedrag werd verweten. Macron ziet zichzelf als een 'jupiteriaanse' president, 'maar zelfs Jupiter kent het onderscheid tussen autoriteit en autoritarisme', zei de socialistische fractieleider Olivier Faure. Door de populaire generaal De Villiers publiekelijk terecht te wijzen heeft Macron de relatie tussen de staat, het leger en de soldaten geschaad, zeiden ook veel andere politici.

In militaire kringen werd gesproken van een 'historische crisis'. Macron zegt dat het budget volgend jaar weer zal stijgen, maar veel militairen geloven niet meer in zijn beloften. 'Macron heeft zich in de positie van Napoleon III geplaatst. Hij zal de verantwoordelijkheid voor de volgende ramp moeten aanvaarden. Dit is Sedan!', zei een anonieme militair in Le Monde, verwijzend naar de enorme nederlaag die de Fransen in 1870 tegen Pruisen moesten ondergaan.

Macron duldt nauwelijks tegenspraak, omdat hij heeft gezien hoe de ambtsperiode van zijn voorganger Hollande werd verziekt door interne oppositie. Maar zijn tegenstanders vinden dat 'Jupiter' zijn hand heeft overspeeld in deze kwestie door het leger tegen zich in het harnas te jagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden