Hoogste EU-ambtenaar Selmayr wacht op EU-top geen warm onthaal

Benoeming van 'het monster' doet wenkbrauwen fronsen

Hij zit donderdagmiddag voor het eerst in de zaal met de Europese regeringsleiders, maar iedereen kent hem al: Martin Selmayr, de nieuwe secretaris-generaal (hoogste ambtenaar) van de Europese Commissie. Zijn reputatie - de Raspoetin van Brussel, het Monster - is hem ver vooruitgesneld.

Secretaris-generaal van de Europese Commissie Martin Selmayr. Voor hem voorzitter van de Commissie Jean-Claude Juncker. Beeld afp

Geen van de premiers zal Selmayr hartelijk welkom heten, alleen Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker kust zijn voormalige kabinetschef mogelijk op het voorhoofd.

De komeetachtige benoeming van Selmayr tot hoogste Commissie-ambtenaar heeft bij velen de wenkbrauwen doen fronsen, zowel binnen als buiten Brussel. EU-president Donald Tusk werd afgelopen weken getrakteerd op snerende opmerkingen en cynische grappen toen hij de leiders bezocht ter voorbereiding van de EU-voorjaarstop. Terwijl Tusk niets met de benoeming te maken heeft; dat is de bevoegdheid van Juncker en zijn Commissie.

Staatsgreep

Afgelopen dinsdag kaartte de Nederlandse EU-ambassadeur in Brussel Robert de Groot de kwestie aan tijdens de lunch van de Europese ministers van Buitenlandse Zaken. Op uitdrukkelijk verzoek van de Tweede Kamer. De Groot hamerde op het belang van 'transparantie' bij Europese topbenoemingen, gaf alle steun aan het onderzoek van het Europees Parlement naar de kwestie en riep de Commissie op vooral niet dwars te liggen.

Het Europees Parlement heeft inmiddels 134 vragen over de benoeming naar Juncker gestuurd. Parlementariërs menen dat er een staatsgreep heeft plaatsgevonden. Ze hekelen de snelheid van de procedure, zien daarin de hand van de almachtige Selmayr en vragen zich af of de rest van de Commissie niet buitenspel is gezet. Volgens eurocommissaris Frans Timmermans is dat niet het geval geweest. Hij was vooraf op de hoogte gebracht, de meeste van zijn collega's echter niet.

Hork

Dat het parlement bovenop de kwestie is gedoken, heeft te maken met Selmayrs karakter. Hij is briljant maar ook een hork. Hij commandeert, tiert en duwt. Voor sommige parlementariërs speelt ook zijn nationaliteit - Duits - een rol. Zij vinden Duitsland te dominant in de EU.

Regeringsleiders vrezen voor de vertrouwelijkheid van hun gesprekken achter gesloten deuren. Selmayr wordt ervan beticht selectief naar Duitse media te lekken. Grote ophef ontstond over een gedetailleerd verslag van een diner met de Britse premier Theresa May en Juncker (met Selmayr erbij) in de Frank-furter Allgemeine. Heerlijke lectuur maar leiders rillen bij de gedachte dat hun ruzies en kniebuigingen straks in alle geuren en kleuren naar buiten komen.

Politieke rol Juncker

Bovendien raken de leiders steeds geïrriteerder over de politieke rol die Juncker opeist, daarin gesteund en aangemoedigd door Selmayr. Tijdens de laatste EU-top in februari bleef de Commissievoorzitter - tot ongenoegen van de leiders - hameren op de noodzaak van vergaande hervormingen van de institutionele opzet van de EU. Omdat hij geen poot aan de grond kreeg, beet Juncker de leiders toe: 'Mijn Commissie is politieker dan jullie regeringen!'

Dat was tegen het zere been van de premiers. Het was Mark Rutte die Juncker van repliek diende: 'De Commissie hoort niet politiek te zijn. Haar enige taak is het uitvoeren van onze ideeën en toezien dat het Verdrag wordt gerespecteerd.'

Volgende week wordt Commissaris Günther Oettinger (personeelsbeleid) door het parlement ondervraagd over de kwestie-Selmayr. Diplomaten voorzien geen bloed, maar steeds duikt de naam van Jacques Santer op: de Commissievoorzitter (ook uit Luxemburg) die in 1999 het veld moest ruimen vanwege een verder marginale fraudezaak.


Wie is Martin Selmayr?

Wie gaat de machtsstrijd in Brussel winnen? Schimmige 'Selmayrgate' zou commissievoorzitter Juncker lelijk kunnen opbreken

Macht heeft niet altijd een gezicht. Wie Juncker wil spreken, moet eerst langs Martin Selmayr. Wie is hij?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.