nieuws

Hooggerechtshof VS wijst verzoek gevangene om executie per vuurpeloton af

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft geweigerd een beroep in behandeling te nemen van veroordeelde moordenaar die wil dat zijn doodvonnis door een vuurpeloton wordt voltrokken. De man, Ernest Johnson, betoogde dat de gebruikelijke executie door middel van een dodelijke injectie hem vreselijke pijnen zou opleveren.

Het Amerikaanse Hooggerechtshof. Beeld Getty Images
Het Amerikaanse Hooggerechtshof.Beeld Getty Images

Bij Johnson, die de doodstraf kreeg voor het doodschieten van drie mensen bij een overval op een benzinestation in 1994, werd jaren later een hersentumor geconstateerd. Hij werd daarvoor geopereerd, maar hield er epilepsie-aanvallen aan over.

Volgens artsen kan het bij executies gebruikte pentobarbital uiterst pijnlijke aanvallen veroorzaken. Daarom zou executie met dat middel volgens Johnsons advocaten in strijd zijn met het grondwettelijke verbod op een 'wrede en ongebruikelijke’ straf. Maar de conservatieve meerderheid van het Hooggerechtshof legde hun bezwaar naast zich neer, zonder het besluit te motiveren.

Johnson had eerder al gevraagd om met stikstof te worden geëxecuteerd, maar het Hooggerechtshof wees dat verzoek in 2019 af. Neil Gorsuch, een van de conservatieve rechters die door ex-president Trump zijn benoemd, betoogde dat het een ‘onbeproefde methode’ was waarvan onduidelijk was of die met succes kan worden gebruikt.

Opvallend genoeg vond zijn ook door Trump benoemde collega Brett Kavanaugh destijds dat ter dood veroordeelden eventueel wel voor andere executiemethoden zouden mogen kiezen, inclusief een vuurpeloton. Maar een hof van beroep in de staat Missouri bepaalde dat Johnson dat verzoek te laat had ingediend.

De laatste keer dat er in de VS iemand door een vuurpeloton werd geëxecuteerd was in 2010 in Utah.

Scherpe kritiek

De drie progressieve rechters hadden scherpe kritiek op het afwijzen van Johnsons verzoek door hun conservatieve collega's. Volgens Stephen Breyer had Johnson de rechters voor de keuze gesteld ‘voor een wrede of ongebruikelijke straf’ en wilden ze daar niet op antwoorden.

Zijn liberale collega Sonya Sotomayor verweet haar collega’s dat ze om louter procedurele redenen geweigerd hadden Johnsons betoog te toetsen aan de grondwet. Daardoor krijgt Missouri volgens haar nu ‘de vrijheid Johnson te executeren op een manier die op marteling neerkomt’.

Steeds meer Amerikaanse staten voeren doodstraffen niet meer uit. De helft van de vijftig staten heeft nog steeds de doodstraf, maar twaalf daarvan hebben de laatste tien jaar geen executies meer uitgevoerd. In vier staten, waaronder Californië, geldt een moratorium op executies. 21 staten hebben de doodstraf afgeschaft.

In sommige staten liep het aantal executies ook terug doordat een tekort was ontstaan van de bestanddelen voor de injecties die gebruikt worden bij executies. Farmaceutische bedrijven weigerden die soms nog voor dat doel te leveren nadat sommige executies op een martelgang waren uitgelopen.

Maar op aandringen van Trump besloot de regering vorig jaar de executies van gevangenen die onder federale wetten ter dood waren veroordeeld na een pauze van zeventien jaar te hervatten. Sindsdien werden 13 gevangenen ter dood gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden