NieuwsRechtspraak verenigde staten

Hooggerechtshof VS verwerpt vonnissen bij ontbreken unaniem oordeel jury

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft bepaald dat bij een veroordeling voor ernstige misdaden een unanieme uitspraak van de jury nodig is. Het vonnis betekent dat tal van veroordeelden recht hebben op een nieuw proces.

Familieleden van Nathaniel Woods protesteren begin maart dit jaar bij een gevangenis in Alabama vlak voor diens executie wegens medeplichtigheid aan moord. De voltrekking van zijn doodvonnis ging door, ook al was er twijfel aan zijn rol en was de jury destijds verdeeld.Beeld AP

Zes van de negen rechters van het Hooggerechtshof schaarden zich achter het vonnis in een zaak die was aangespannen door een man, Evangelisto Ramos, die in de staat Louisiana tot levenslang was veroordeeld wegens moord op een vrouw. Tien van de twaalf juryleden hadden hem schuldig bevonden.

In vrijwel alle staten is voor dergelijke strafzaken nodig dat alle juryleden de verdachte schuldig verklaren, maar tot voor kort vormden Louisiana en Oregon de enige uitzonderingen. Louisiana sloot zich onlangs bij de meerderheid van de Amerikaanse staten aan. Alleen Oregon bleef nog over, maar ook die staat moet dat nu veranderen.

De uitspraak is opmerkelijk aangezien het Hooggerechtshof nog maar anderhalve maand geleden het groene licht gaf voor de omstreden executie van Nathaniel Woods in Alabama. De 43-jarige Woods was ter dood veroordeeld wegens medeplichtigheid aan de moord op drie politieagenten, hoewel hijzelf niet de trekker had overgehaald.  De jury die hem schuldig verklaarde was destijds verdeeld: tien juryleden stemden voor, twee tegen.

Vlak voor zijn executie gaf het Hooggerechtshof zijn advocaten begin vorige maand nog de kans een bezwaarschrift in te dienen, maar dat werd even later door het Hof verworpen, waarna Woods ter dood werd gebracht. Martin Luther King III, de zoon van de befaamde burgerrechtenactivist, noemde de executie een ‘onomkeerbare ongerechtigheid’. Volgens hem maakte die een ‘lachertje van het constitutionele recht op een eerlijk proces’.

Dat was precies de strekking van de uitspraak van het Hooggerechtshof in het beroep van Ramos tegen zijn veroordeling. Namens de meerderheid van het Hof wees opmerkelijk genoeg juist de conservatieve rechter Neil Gorsuch erop dat de praktijk van niet-unanieme veroordelingen een racistische achtergrond had: het was een manier om te voorkomen dat niet-blanke juryleden een veroordeling konden tegenhouden. Volgens de rechters druist de praktijk in tegen het in de grondwet vastgelegde recht op een eerlijk proces.

Ook Brett Kavanaugh, die net als Gorsuch door president Trump in het Hooggerechtshof is benoemd, sloot zich bij de meerderheid aan. Als gevolg van de uitspraak zullen nu vermoedelijk honderden veroordelingen moeten worden herzien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden