Hooggeplaatste functionarissen verdacht van corruptie In Mexico maakt almachtige drugsmaffia deel uit van de staat

Het Mexicaanse ministerie van Defensie heeft maandag bevestigd dat tegen 34 hooggeplaatste officieren justitiële onderzoeken lopen wegens omkoping door de drugsmaffia....

The Guardian

MEXICO-STAD

De witte, rode en zacht paarse opiumpapavers zwiepen heen en weer onder de wieken van een helikopter van de Mexicaanse antidrugsbrigade. De plantage, gelegen op een open vlakte langs een ravijn, levert jaarlijks ongeveer 30 kilo opium, voldoende voor 4 kilo bruine heroïne. In het moeilijk toegankelijke gebied van de Sierra Madre ligt Mexico's gouden driehoek. Eenderde van de marihuana en bijna de helft van de opium die in Mexico worden geproduceerd, komen uit deze regio.

Badiraguato, op een half uur vliegen van de plantage, is de geboorteplaats van Mexico's belangrijkste drugsbaronnen: Rafael en Miguel Caro Quintero, Hector 'Whitey' Palma, Ernesto Fonseca en 'El Cochiloco'. En niet te vergeten: Amado Carrillo Fuentes. Hij leerde in het stadje de kneepjes van het vak van drugshandelaar.

Carrillo was, tot hij op 4 juli dood werd aangetroffen, de belangrijkste Latijns-Amerikaanse drugsdealer. Met de handel in alles dat gerookt, gespoten of gesnoven kan worden, vergaarde hij een vermogen van naar schatting 75 miljard gulden. Bij de berekening van zijn vermogen is uitgegaan van de geschatte waarde, 30 miljard gulden, van geconfisceerde eigendommen en bankrekeningen van Carrillo.

De drugsbaron Carrillo, wiens bijnaam 'Lord of the Skies' luidde, verdiende zijn kapitaal hoofdzakelijk met de handel in cocaïne. Met Boeing 727's, die hij tot de nok toe liet volstouwen met het witte poeder, vlogen zijn mannen vanuit Colombia rechtstreeks naar de Verenigde Staten.

Om zijn handel zonder de lastige bemoeienis van ambtenaren te laten bloeien, betaalde Carrillo jaarlijks 1,5- tot 2,5 miljard gulden aan steekpenningen. Voor zijn personeel was Carrillo gul. Een kerstgratificatie van 1500 gulden of een krat whisky was niet ongebruikelijk. De rest van zijn verdiensten besteedde hij aan landhuizen, privévliegtuigen, feesten en de opleiding van zijn kinderen in Zwitserland.

Tegenstanders liet hij zonder pardon uit de weg ruimen. De straten van Ciudad Juarez, een Mexicaanse grensplaats waar hij zijn basis had, lagen regelmatig bezaaid met lijken van vermeende informanten als weer eens een drugsvlucht was onderschept. En toch heette Carrillo vooral 'een zakenman'. 'Als hij iemand vermoordt of martelt', aldus een Amerikaanse bron, 'dan doet hij dat om economische redenen.'

'Een man kan niet in zijn eentje de Mexicaanse drugshandel beheersen', zegt Art Doty van een instituut in El Paso dat de internationale drugshandel onderzoekt. 'Er zijn eenvoudigweg te veel mensen in Mexico bij betrokken. Je moet hier verbonden sluiten.' En dat is dan ook precies wat Carrillo deed. Hij maakte afspraken met het Cali-kartel in Colombia en sloot deals met ambtenaren en hooggeplaatste politici.

De enige keer dat Carrillo werd gearresteerd, ondanks eerdere inbeslagnames van zijn drugsvliegtuigen bleef hij een vrij man, was in juli 1989. De politie van Guadelajara hield hem, in afwachting van een rechtszaak, negen maanden vast. Daarna kwam hij in alle stilte vrij. Met dank aan hooggeplaatste bestuurders.

Verantwoordelijk voor de Mexicaanse war on drugs ten tijde van Carrillo's arrestatie was Javier Coello Trejo. Maar getuigen bij drugsprocessen hebben Coello veelvuldig aangewezen als een van de belangrijkste beschermheren van de drugsbendes.

Coello werd opgevolgd door legergeneraal b.d. Jorge Carrillo Olea (geen familie van de drugsdealer Carrillo). Volgens bronnen bij de Amerikaanse regering is ook Carrillo Olea, tegenwoordig gouverneur van de deelstaat Morelos, bondgenoot van de drugssmokkelaars.

Sommigen zeggen dat drugshandelaar Carrillo tijdens zijn gevangenschap contact had met voormalig president Carlos Salinas de Gortari van Mexico. Carrillo, zo zegt een onafhankelijke getuige, genoot daarna de bescherming 'van de schaduw van de pijnbomen', waarmee wordt verwezen naar het presidentiële paleis, Los Pinos.

De Mexicaanse overheid is al decennialang deelgenoot in de handel in drugs. 'Al ten tijde van de revolutie (1911-1917, red.) werd de gouverneur van Baja California er in Amerikaanse documenten van beschuldigd opiumtelers concessies te verschaffen', aldus Luis Astorga, specialist op het gebied van drugshandel. 'De ondergeschiktheid van drugshandelaren aan de politiek is enorm. De baronnen zijn gebruikt als een bron van enorme inkomsten.'

'In Mexico', stelt Peter Lupsha, deskundige in witwaspraktijken en georganiseerde criminaliteit, 'maken de drugsbendes deel uit van de staat.'

De Verenigde Staten hebben de corruptie onder voormalig president Salinas in Mexico door de vingers gezien, de war on drugs ten spijt. 'Toen George Bush en Salinas de Noord-Amerikaanse handelsovereenkomst (Nafta) tot hoofdpunt van beleid maakten, werd al het andere daaraan ondergeschikt', aldus een functionaris van de Amerikaanse regering in 1995 in de krant The New York Times.

Dat veranderde begin dit jaar met de arrestatie van generaal Jesus Gutierrez Rebollo, hoofd van de Mexicaanse antidrugseenheid. Hij zou miljoenen dollars hebben ontvangen aan steekpenningen van Amado Carrillo. De VS eisten daarna een hardere aanpak van de drugsbaronnen, met name van Carrillo.

Deze koos daarom, op zijn beurt, voor een metamorfose. Letterlijk. Op 3 juli betrok hij onder valse naam met drie plastisch chirurgen het Santa Monica ziekenhuis in Mexico-stad. Met liposuctie werd veertien kilo vet verwijderd, zijn neus en ogen kregen een nieuwe vorm, zijn kaak een nieuwe lijn.

Maar twaalf uur na de operatie werd Carrillo's lijk aangetroffen in een modieuze, zilverkleurige kist. Het kostte een week voordat met DNA-testen was vastgesteld dat het lijk met de bruine littekens op het gezicht aan Carrillo toebehoorde. De oorzaak van zijn dood blijft echter een raadsel. Van de chirurgen is elk spoor verdwenen. Carrillo's hart, aangetast door veelvuldig cocaïnegebruik, kan het hebben begeven onder de zwaarte van de operatie en de druk van de adrenaline die is toegepast bij de liposuctie. Volgens het tv-programma 24 Horas heeft iemand hem met een kussen verstikt.

Carrillo's dood heeft in Mexico, een land dat is verslaafd aan complottheorieën, tot scepsis geleid. De Lord of the Skies, beweren velen stellig, is nog lang niet dood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden