Hoog- en laagopgeleiden leven in Nederland steeds meer langs elkaar heen

Nederland ontwikkelt zich steeds meer tot een land waarin laag- en hoogopgeleiden langs elkaar heen leven. Niet langer afkomst, maar opleiding is bepalend voor het wereldje waarin iemand meedraait.

© anp

Het opleidingsniveau is de nieuwe sociale scheidslijn, stelt de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) in zijn gisteren verschenen rapport Nieuwe ronde, nieuwe kansen.

Die conclusie wordt ondersteund door onderzoek van TNS NIPO. Ruim de helft van de ondervraagde hoogopgeleiden en tweederde van de laagopgeleiden verklaarden dat zij 'steeds minder' contact hebben met elkaar.

Somberheid

De decennia lang dominante gedachte dat de kinderen het beter krijgen dan hun ouders (sociale stijging) is aan het verdampen. Er spreekt somberheid uit de gisteren verschenen TNS NIPO-cijfers.

Bijna driekwart van de respondenten denkt dat toekomstige generaties het slechter krijgen. Vooral laagopgeleiden maken zich zorgen over de (financiële) toekomst van hun kinderen.

Het perspectief van sociale stijging is niet langer houdbaar, stelt de RMO vast. Er dreigt volgens de raad een nieuwe klassenmaatschappij te ontstaan, 'waarbij mensen zich begeven in horizontale verbanden, gebaseerd op het onderwijsniveau'.
Deze trend dient volgens de RMO te worden gepareerd door optimale talentontwikkeling en een herwaardering van vakmanschap, ambachtscholen en beroepen met een lage(re) opleiding.

Het RMO-rapport sluit aan bij de bevindingen van de bestuurskundigen Mark Bovens (Universiteit Utrecht) en Anchrit Wille (Universiteit Leiden).

Ontzuiling
In hun boek Diplomademocratie beschrijven zij hoe de politieke arena sinds de ontzuiling en de sociale stijging vrijwel het exclusieve domein is geworden van de hoogopgeleiden. De veelbesproken kloof tussen de burger en de politiek is volgens de twee onderzoekers in werkelijkheid een kloof tussen hoog- en laagopgeleiden.

Wille schetste bij de presentatie van het RMO-advies in grove lijnen de langs elkaar heen levende werelden: 'Academici wonen in een koophuis. Hun kinderen heten Floris of Fleur. Zij gaan naar een bijzondere school waar ze andere Florissen en Fleurs ontmoeten. Lbo-opgeleiden wonen in een huurhuis. Hun kinderen heten Kevin of Kimberly en zij gaan naar een buurtschool.'

Het Nationaal Kiezersonderzoek uit 2010 leerde dat hoog- en laagopgeleiden het sterkst van mening verschillen over de thema's integratie, immigratie, criminaliteit en Europese eenwording.

Volg de Volkskrant op Twitter

Word vriend van de Volkskrant op Facebook

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden