Hoog- en laagdrempelig

Zomer aan de wand is de tweede single van het solo-album Coco van Pepijn Lanen, rapper van de Jeugd van Tegenwoordig. Grote broer Sandder maakte de clip. De ene broer boetseert met taal, de ander met beeld, maar beiden hebben hetzelfde idee over wat hun werk moet zijn: 'Schijnbare onzin die eigenlijk heel diep en filosofisch is.'

Zomer aan de wand is een ode aan een tropisch behang met palmbomen en zandstranden, waarmee je de dagelijkse beslommeringen van een regenachtig Nederland vergeet. De clip gaat over een getatoeëerde Jezus die in een gifgroene onderbroek wakker wordt in zijn appartement in Amsterdam. Hij eet hosties met melk als ontbijt en rijdt op sandalen met een skateboard door de stad.


Wat de clip met de tekst te maken heeft? Pepijn grijnst. Een gouden tand is zichtbaar. 'Helemaal niets natuurlijk.' Sandder lacht en haalt zijn schouders op: 'Ik word altijd door Pepijn gebeld als iets gisteren af moet zijn en er geen geld is. Soms werkt dat goed, want dan kijk je wat voor ideeën je nog hebt liggen. Jezus van Nazareth is een vriend van mij en zijn verschijning alleen al is heel grappig om te zien.'


Pepijn: 'Soms heeft een nummer gewoon niets met de clip te maken.'


Sandder: 'Je hebt video's die illustraties zijn van het nummer. Dat vind ik meestal kut met peren. Het leuke is juist om alleen bepaalde punten uit het nummer aan te raken waardoor mensen in hun hoofd zelf de clip afmaken. Vooral met het beeld doen alsof je het nummer niet helemaal begrepen hebt. Dat geeft een extra laag aan de muziek.'


Sandder en Pepijn groeiden op in Utrecht. Sandder is de oudste, Pepijn de jongste en daartussenin zitten nog twee zussen. Hun vader is advocaat en moeder heeft heel lang voor de scheikundefaculteit van de Universiteit Utrecht gewerkt. Sandder: 'Ik herinner mij dat wij thuis veel muziek hebben gehoord en veel beeld hebben gezien. Mijn moeder heeft kunstgeschiedenis gestudeerd en heeft een brede beeldende interesse. Mijn vader was redelijk progressief en draaide veel platen.' Pepijn: 'Niet dat ze ons stimuleerden om een creatieve vervolgopleiding te gaan doen. Op de middelbare school wilden mijn klasgenoten advocaat of dokter worden. Of iets anders, maar je moest wel een universitaire studie volgen.'


Sandder: 'We werden niet tegengewerkt om creatief te zijn, maar wel gewaarschuwd dat het echt niet leuk is om geen geld te hebben. 'Zorg liever eerst maar dat je een baan hebt waarmee je geld verdient', was het idee. Daar heb ik mij natuurlijk niets van aangetrokken. Ik wilde eerst archeologie studeren, een universitaire studie. Hulde. Toen ik erachter kwam dat er in heel Nederland 45 archeologen zijn die van hun baan kunnen eten, vond ik dat ik wel weer gewoon kunstenaar mocht worden.'


Sandder, fotograaf, grafisch ontwerper en regisseur, begon vanaf zijn achtste al te bedenken hoe hij een gewaardeerd beeldmaker kon worden. 'Ik ben er nog steeds niet helemaal uit. ' Pepijn: 'Ik heb van jongs af aan altijd alles een beetje geprobeerd. Ik had ideeën voor films, videoclips, een roman, halve rapteksten.' Voor beide broers gold dat het een tijd duurde voordat ze dingen maakten die echt af waren.


Pepijn: 'Van Sandder leerde ik om zelf iets te maken in plaats van alleen passief dingen in mij op te nemen. Toen ik vijf of zes jaar was, begon Sandder met een vriend heel serieus een strip te tekenen. Eén of twee pagina's ofzo, maar wel met een heel idee erachter.


Of die strip ooit is afgemaakt?


Sandder: 'Natuurlijk niet.'


Pepijn: 'Ik las ook veel strips, maar het maakte indruk op mij om te zien dat iemand ze zelf maakte. Zo ging het later ook met muziek. Sandder liet dingen horen die hij met onze neef op een viersporenrecorder had opgenomen. Het prikkelde mij om iets uit te proberen als ik iets tof vond.'


Sandder: 'Ik heb Pepijn zich zien ontwikkelen. Ik maakte vroeger ook muziek, met mijn neef, maar later ook met Bas Bron, de producer van de Jeugd van Tegenwoordig. Omdat wij niet zo goed konden rappen, dronken we erbij. We dachten dan dat het beter klonk. Maar Pepijn kon gewoon echt veel beter rappen. Ook was hij vijf keer zo snel klaar met het schrijven van een tekst.'


Coco is een gevoelige plaat over de liefde en huiselijkheid. Een paar regels uit de eerste single Een Echte:


In mijn huisje woont een echte prinses


's Ochtends ligt ze naast me in bed


En valt het zonlicht even op d'r gezicht


Knijp ik elke keer weer in m'n handje.


Heel iets anders dan drugs, bitches en klaarkomen waarover Pepijn onder het pseudoniem Faberyayo met Willy Wartaal en Vieze Fur bij de Jeugd van Tegenwoordig rapt.


Pepijns blauwe ogen staan serieus: 'Ik rap niet zo veel over seks hoor. Dat is meer Willy Wartaal'.


Sandder: 'In de hiphopscene is het eigenlijk commerciële zelfmoord om zo'n gevoelige plaat te maken. Hij doet het expres en op een overtuigende manier. Ik vind het tof als het een rapper erin slaagt een eigen wereld neer te zetten en met woorden beelden maakt die alle kinderlijkheid ontstijgen. En dat is Pepijn gelukt.


'Zelf ben ik enorm beïnvloed door Wim T. Schippers die met schijnbare onzin een heleboel weet te zeggen. Briljant aan hem is dat hij hoogdrempelig en laagdrempelig weet te combineren. Dat probeer ik ook te doen. Een clip is gelukt als je er op een heel basaal niveau om kunt lachen, maar het op een veel hoger filosofisch niveau ook nog steeds grappig is. Je publiek is dan groter en kan het lastiger afdoen als onzin. Pepijn maakt die combinatie ook. '


Pepijn: 'Ik vind het leuk om af en toe dingen in mijn teksten te stoppen waarvan ik weet dat een paar mensen ze eruit halen en er een tekstanalyse op los gaan laten. Een rap kan interessant worden als ik er een naam of woord in verwerk dat niet zo heel veel voorkomt. Of wat misschien niet de meest voor de hand liggende verwijzing is op dat moment. Ik vind dat tof om te doen, maar ik ben er niet op uit om mensen te verwarren. Sommige mensen denken dat wel eens.'


Pepijn: 'Ik weet nog toen we moesten optreden in Rotterdam met de Jeugd. Sandder was er toen ook. We hadden een hotelkamer en hebben daar heel veel bier en wodka's gedronken. Toen heb ik de hele plaat voor het eerst laten horen en gevraagd wat hij ervan vond.'


Sandder: 'Dat was ik vergeten. Dat is lullig. Maar ik zit vaak uitgebreid met hem aan tafel en dan legt hij een beetje uit wat hij aan het doen is. Meestal boven een gevuld bord en met een paar flessen wijn.'


GEBROEDERS LANEN

Naam Pepijn - Faberyayo - Lanen (1982)

Beroep Rapper


Voorbeeld Wim T. Schippers


Eerste succesWatskeburt?! met de Jeugd van Tegenwoordig (2005)


Waar kennen we hem nog meer van? Hits met de Jeugd van Tegenwoordig: De machine, Sterrenstof en Get Spanish. De band Lele samen met Piet Parra en Rimer London. Eerste album: Flage (2007). De Jeugd werkt mee aan de Smurfenfilm (2011). Soloalbum Coco (2012) over zijn 'mokkaprinsesje' waar hij nu drie jaar een relatie mee heeft. 'Ze is dusdanig bijzonder dat ik meen er een hele plaat aan te moeten wijden.'


Dromen 'Ik wil nog groter worden. Ik ben bezig met een boek met korte verhalen. Ook wil ik een film maken. En ik wil verder met muziek. Maar dat gaat lukken.'


Naam Sandder Lanen (1970)

Beroep Fotograaf, grafisch ontwerper en regisseur


Voorbeeld Wim T. Schippers


Eerste succes Videoclip voor You've got my love van de band Bastian (2001). In de video zijn in T-shirts gehulde vrouwenborsten te zien waarop de liedtekst staat afgedrukt. De 'tietenclip' was een knipoog naar de R&B-video's die toen steeds bloter werden.


Waar kennen we hem nog meer van? Clips voor De Jeugd van Tegenwoordig, onder andere bij de hit Watskeburt?! 'Ik heb de naam De Jeugd van Tegenwoordig verzonnen trouwens.' Grafisch ontwerp voor de soundtrack van De ontdekking van de hemel van Henny Vrienten. Video's voor de band LeLe, Strawberry Earth, Typhoon, Ilse de Lange, L'Oreal, Tieka Masfar, VPRO, Seymour Bits en Unseen.


Dromen 'Fotoboek uitbrengen als autonome fotograaf. Ik houd erg van momenten met cinematografische kwaliteiten. Het boek moet een niet bewegende film worden. En ik wil meer vormgeven.


'Toen onze eerste Jeugd-plaat uitkwam, waren interviews vaak wild en crazy. Ik hield ervan om te ageren en vervelend te doen. Mensen een beetje gek maken. Als journalisten gewone vragen stelden, was er geen probleem. Maar heel vaak zeiden ze 'He, jullie zijn toch raar? Doe eens leuk. Zeg eens iets grappigs.' Dan ging er per ongeluk bier over de recorder.' - Pepijn Lanen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden