nieuws hongkong

Hongkong schort fel omstreden uitleveringswet voor onbepaalde tijd op, oppositie eist vertrek Chief Executive Carrie Lam

De Hongkongse oppositie neemt geen genoegen met de regeringsbeslissing om de omstreden uitleveringswet voorlopig van de agenda te halen. Zij eisen een volledige intrekking van de wet en het aftreden van Hongkongs hoogste bestuurder, Chief Executive Carrie Lam.

Een poster met de foto van de ‘tank man’ op het Tiananmenplein uit 1989 hangt tussen andere protesten op een muur bij het gebouw van de Wetgevende Raad in Hongkong. Beeld REUTERS

‘Het uitstel van de uitleveringswet is zeker een overwinning voor ons, maar het is niet voldoende’, aldus oppositielid Chu Hoi Dick, zaterdag na de ommezwaai van de Hongkongse regering. ‘Deze wet heeft een enorm conflict gecreëerd binnen de Hongkongse samenleving, en daar moet Carrie Lam haar verantwoordelijkheid voor nemen.’ De oppositie riep de Hongkongse bewoners op om zondag opnieuw massaal de straat op te gaan.

De oppositie neemt het Lam vooral kwalijk dat zij het breed gedeelde verzet tegen de uitleveringswet wekenlang negeerde, en pas op haar stappen terugkeerde nadat een demonstratie afgelopen woensdag op geweld uitdraaide. Meer dan tachtig mensen raakten daarbij gewond. ‘Dit is een gevaarlijk precedent’, aldus Chu Hoi Dick. ‘Deze regering luistert niet naar vreedzame demonstraties. Pas na geweld voert ze kleine stapjes door.’

Opmerkelijke draai

Chief Executive Carrie Lam maakte zaterdag een opmerkelijke draai. Na wekenlang van geen wijken te hebben willen weten, kondigde zij tijdens een persconferentie aan dat de uitleveringswet voor onbepaalde tijd wordt uitgesteld. Het is een van de grootste toegevingen voor de Hongkongse regering sinds 2003, toen een als té pro-Beijing gepercipieerde ‘nationale veiligheidswet’ na massademonstraties moest worden ingetrokken.

Tijdens de persconferentie deed Lam haar best om haar werkwijze te verdedigen. Zij bleef achter de uitleveringswet staan, en ontkende dat de politie tijdens de protesten excessief geweld had gehanteerd. Haar enige fout, zei ze, was een gebrekkige communicatie. ‘Ik heb mijn uiterste best gedaan, maar op vlak van uitleg en communicatie zijn er tekorten geweest’, zei ze. ‘We zullen proberen de meningsverschillen te verkleinen en de twijfels weg te nemen.’

Lam zei nu eerst de kalmte in Hongkong te willen herstellen en verder geweld te willen voorkomen, en daarna met tal van betrokken partijen te zullen overleggen. Ze weigerde een tijdspad voorop te stellen. ‘We zullen op een open manier naar iedereens standpunten luisteren’, zei ze. ‘Er is geen deadline.’ Oppositielid Chu Hoi Dick zei te verwachten dat het wetsvoorstel enkele jaren wordt opgeborgen.

Politieke crisis

De uitleveringswet, die in februari werd voorgesteld, ligt aan de basis van een van de grootste politieke crises in Hongkong van de afgelopen jaren. Volgens de regering is de wet, die moet toelaten om verdachten uit Hongkong aan het Chinese vasteland over te dragen, nodig om internationale criminaliteit tegen te gaan. Ze verwijzen daarbij naar een recente moordzaak in Taiwan, waarin de verdachte naar Hongkong vluchtte en niet kan worden berecht.

Maar tegenstanders zien de wet als een manier om de centrale overheid in Beijing meer zeggenschap over Hongkong te geven. Na de overdracht aan China in 1997 was de afspraak – volgens het principe ‘één land, twee systemen’ – dat de voormalige Britse kroonkolonie vijftig jaar lang haar eigen politieke, economische en juridische systeem mocht behouden. Maar veel Hongkongers vinden dat China die afspraak steeds vaker met voeten treedt.

De afgelopen weken groeide de uitleveringswet uit tot een symbool van China’s toenemende inmenging in de semi-autonome havenstad. Het uitstel van de wet zou dan ook als een overwinning voor de Hongkongse democratie kunnen worden gezien, en een opsteker voor het principe van ‘één land, twee systemen’. Maar de oppositie waarschuwt dat het gevaar voor Hongkongs autonomie helemaal niet afgewend is.

‘Het probleem is dat we iedere jaar dit soort aanvallen vanuit communistisch Beijing over ons heen krijgen’, aldus oppositielid Chu Hoi Dick. ‘We moeten voortdurend onze basisrechten verdedigen, en we zijn uitgeput. We zijn alleen maar aanvallen aan het afweren, en we komen niet meer toe aan het proces van democratisering.’       

Waarom de kerk nu wél een politieke rol speelt in Hongkong

De sterke christelijke aanwezigheid bij de protesten in Hongkong vormt een groot contrast met 2014. ‘Veel kerken beseffen nu dat ze zich meer moeten openstellen.’

In Hongkong, een dag na het traangas: ‘De politie is gek geworden’

Waar de politie woensdag traangasgranaten op demonstranten afschoot, heerst donderdag een vreemde leegte. Demonstranten nemen rust, maar geven hun protest tegen de uitleveringswet niet op. ‘We sparen onze energie, want we hebben nog een lange weg te gaan.’

Politie bij het gebouw van de Wetgevende Raad in Hongkong, waar al de hele week geprotesteerd wordt tegen de omstreden uitleveringswet. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden