'Hongkong laat zich niet afschrikken door een beetje vals spel' Favoriet van Peking volgt Patten op

Voor de nietsvermoedende toerist in Hongkong lijkt het een echte verkiezingscampagne. De kandidaten trekken onvermoeibaar van betonnen volksbuurten naar luisterrijke balzalen....

TOINE BERBERS

Van onze correspondent

Toine Berbers

HONGKONG

Maar de gewone burger heeft over de eerste postkoloniale leider van Hongkong bitter weinig te vertellen. Dat privilege is voorbehouden aan slechts vierhonderd, zorgvuldig door China uitgezochte, leden van de selectiecommissie. Zij kiezen morgen de reder Tung Chee-hwa tot opvolger van Chris Patten, de laatste gouverneur van de Britse kroonkolonie.

Het is de grote finale van de zorgvuldig in Peking geregisseerde show, die een jaar na de befaamde handdruk van Jiang Zemin begon. De Chinese president stapte afgelopen januari speciaal op Tung af om hem als enige van een delegatie Hongkongse zakenlieden voor een leger cameralieden de hand te geven. Deze beleefdheid in de Grote Hal van het Volk stond gelijk aan een stemverklaring.

China moedigde nog wel andere kandidaten aan, die zich met veel verve in de strijd wierpen. Sir Ti Liang Yang, de opperrechter, dacht een goede kans te maken. Hij gaf zijn hoge baan, adellijke titel en riante villa op. Yang reisde voor het eerst met de metro en stelde in een sloppenwijk tot zijn schrik vast dat nog niet iedereen rijk was in Hongkong.

De jonge, briljante zakenman Peter Woo, ingetrouwd in een schatrijke redersdynastie, probeerde op te vallen met het ene slimme idee na het andere. Maar vier weken geleden werden Tungs concurrenten na de eerste peiling in de commissie pijnlijk met de realiteit geconfronteerd. De man van de handdruk haalde 206 stemmen, Yang 82 en Woo 54. Vijf kandidaten vielen af.

'Deze lui hebben zich laten foppen. Ze dachten echte kansen te hebben, maar natuurlijk stond de uitslag al lang vast', zegt Szeto Wah, democratisch parlementslid en taai voorvechter van algemene verkiezingen. Wah, die probeert met een schaduwcampagne de kandidaten belachelijk te maken, heeft geen illusies: 'In dit spel heeft China de kaarten gestoken'.

'Maar Hongkong laat zich niet afschrikken door een beetje vals spel', weet Shiu Sin-por, de jonge directeur van het Economisch Onderzoeksinstituut Een Land - Twee Systemen. Zijn stadgenoten hebben het gokken in het bloed. 'China is de baas, dat weet iedereen. Maar het blijft spannend wat er precies gaat gebeuren.' Shiu, wiens ster snel stijgt in Peking, zit als lid van de selectiecommissie zelf in ieder geval dicht bij het vuur.

Shiu heeft zich geschikt in de Chinese regie . Maar ook de bevolking van Hongkong lijkt zich bij het onvermijdelijke neer te leggen. In het voorjaar bleef Tung in opiniepeilingen smadelijk op 7 procent steken. Grote favoriet was - en is - de huidige eerste minister, Anson Chan. Zij heeft zich na enig sonderen bij de Chinese top wijselijk niet kandidaat gesteld. Haar verdediging van de democratische hervormingen sloeg wel aan in Hongkong, maar niet in Peking.

Tung - hij wil net als de andere kandidaten dat Chan premier blijft - is gestaag omhoog gekropen bij de opiniepeilers, die rijk zijn geworden van deze race. In september, lag hij nog ruim achter op de opperrechter. Maar bij showverkiezingen eindigde hij afgelopen zondag als eerste.

Hij is niet afgestraft voor zijn behoedzame opstelling tegenover China. De andere kandidaten pasten overigens ook op hun tellen. Geen van drieën heeft zijn stem verheven tegen China's aankondiging het vorig jaar gekozen parlement te sluiten na de overdracht op 1 juli volgend jaar. Democratisch-gezinde politici, de grootste groep, zijn furieus over Pekings plannen om over tien dagen een nieuw parlement te benoemen.

Ook hun rijen slinken . Onder de ruim honderd kandidaten, die zich hebben aangemeld voor de nieuwe volksvertegenwoordiging, bevinden zich behalve de bekendste verliezers van vorig jaar ook winnaars. De opvallendste is Andrew Wong, de huidige parlementsvoorzitter, die vrijdag betrapt werd toen hij zijn aanmeldingsformulier kwam afhalen. Vorig jaar zei Wong nog dat hij alleen mee zou doen als het hele parlement de overstap kon maken, nu weigerde hij commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden