Hongarije sluit grenzen voor teruggestuurde asielzoekers

In een poging tegelijk de vluchtelingenstroom én de opmars van extreem-rechts in te dammen grijpt de Hongaarse premier Viktor Orban naar steeds krachtigere middelen: nadat hij vorige week al aankondigde langs de grens met Servië een hek te zullen bouwen, sloot zijn land dinsdag zijn deuren voor asielzoekers die door andere EU-lidstaten worden teruggestuurd.

Een Afghaanse vluchteling bij de grens tussen Hongarije en Servië. Beeld ap

De beslissing van de Hongaarse regering druist in tegen een van de belangrijkste regels van de Europese migratiewetgeving. Volgens het verdrag van Dublin zijn de lidstaten verplicht vluchtelingen op te nemen die na hun asielaanvraag in een ander land worden opgepakt.

Maar volgens Boedapest deugt die regel niet. In een brief aan EU-president Donald Tusk legde Orban woensdag uit dat de uit Hongarije komende asielzoekers eigenlijk teruggestuurd moeten worden naar Griekenland, waar ze volgens hem de Europese Unie zijn binnengekomen. Eerder had een Hongaarse regeringswoordvoerder gezegd dat zijn land door de toestroom van vluchtelingen niet langer op een Europese oplossing kan wachten.

Poort tot Europa

Vanwege zijn ligging wordt Hongarije door veel vluchtelingen beschouwd als de poort tot Europa. Hoewel de meesten in Griekenland de Europese Unie binnenkomen wachten ze met hun asielaanvraag tot ze Hongarije bereikt hebben. Door het gebrek aan grenscontroles kan vanuit het voormalige Oostblokland zonder problemen doorgereisd worden naar andere, rijkere lidstaten. In tegenstelling tot Griekenland is Hongarije wel verbonden met andere landen van de Schengenzone.

Op die manier kwamen dit jaar al meer dan zestigduizend vluchtelingen Hongarije binnen, meer dan in heel 2014 en een veelvoud van enkele jaren geleden, toen hun aantal beperkt bleef tot enkele duizenden. Hoewel een groot deel van de vluchtelingen na hun asielaanvraag doorreizen naar West-Europa, beschouwen veel Hongaren hen als een zware last. In de eerste maanden van dit jaar kreeg alleen Duitsland meer asielaanvragen te verwerken.

Inbreuk op Europese regelgeving

Zolang de meeste vluchtelingen uit Kosovo kwamen, bleven de problemen beperkt. Na het afwijzen van hun asielaanvraag konden ze zonder veel problemen teruggestuurd worden. Dat is echter niet mogelijk met Syriërs, Afghanen en Irakezen, die tegenwoordig bijna driekwart van de vluchtelingen uitmaken.

Dat die in Hongarije niet welkom zijn, maakte Orban vorige week al duidelijk. Eerst maakte hij tijdens een toespraak voor het Europees parlement brandhout van een - ondertussen afgevoerd - voorstel van de Europese Commissie om 40 duizend vluchtelingen uit Syrië en Eritrea verplicht over de 28 lidstaten te verdelen; daarna kondigde hij aan een hek te bouwen langs de 175-kilometer-lange grens met Servië. Het verzet van mensenrechtenorganisaties en Belgrado mocht niet baten. Minister van Buitenlandse Zaken Peter Szijjarto bevestigde woensdag dat zo snel mogelijk met de bouw van de vier-meter-hoge afsluiting zal begonnen worden. Ook ligt een wetsvoorstel klaar om illegale vluchtelingen zonder pardon het land uit te zetten.

Net als met de beslissing om de deuren te sluiten voor teruggestuurde asielzoekers, zou Hongarije daarmee een inbreuk maken op de Europese regelgeving, maar de vraag is of Orban, een conservatieve populist, zich daar veel van zal aantrekken. Sinds hij vijf jaar geleden aan de macht kwam, heeft hij al vaker de democratische spelregels met voeten getreden. Nog onlangs streek hij Brussel tegen de haren door voor de herinvoering van de doodstraf te pleiten.

Bovendien voelt zijn Fidesz-partij in de opiniepeilingen de hete adem in de nek van Jobbik, een extreem-rechtse partij die alle immigranten zo snel mogelijk wil buitenzetten. Het kan de aan de gang zijnde overheidscampagne helpen verklaren, waarin - in het Hongaars - immigranten worden opgeroepen de Hongaarse wetten en cultuur te respecteren en het werk van de Hongaren niet af te pakken.

De Hongaarse premier Viktor Orban. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden