Hondje is alles wat kerstvoorstelling moet zijn

THEATER..

Hondje naar Daniel Pennac door het RO Theater. Regie: Mark Rietman en Rieks Swarte. Muziek: Fay Lovsky. Vanaf 8 jaar. 20 december, Rotterdamse Schouwburg. Herhaling: t/m 3 januari. Tournee.

'Ik heb een hondenleven', klaagt Rogier in 't Hout halverwege de voorstelling Hondje. De acteur ziet eruit als een straatschoffie uit een vertelling van Charles Dickens. Smoezelige korte broek, afgezakte kniekousen, een bleek, brutaal smoeltje met grappige flaporen. Het jochie heeft reden tot klagen: zijn leven speelt zich voornamelijk af op straat, of achter tralies. Hij heeft inderdaad een hondenbestaan, net als het eenzame jongetje uit de Zweedse jeugdfilm My Life As A Dog.

Sterker nog: het straatschoffie uit de nieuwe familie voorstelling van het RO Theater is een hond. Ieder woord dat Van 't Hout spreekt, komt eigenlijk uit de hondenmond van Hondje. De knuffel die de acteur met zijn handen laat lopen en 'praten'. Een mormel van een onbestemd ras, met een zwart staartje en een zwarte vlek om zijn oog. En voor de rest zo rood als de afgezakte kniekousen van zijn bespeler.

Voor de tweede keer heeft het RO Theater aan theatermaker Rieks Swarte gevraagd om een familievoorstelling te maken van een favoriet jeugdboek. Vorig jaar was dat Kleine Sofie en Lange Wapper. Dit jaar koos Swarte een minder bekende inspiratiebron: het boek Cabot Caboche van de Fransman Daniel Pennac.

De hand van Swarte is duidelijk herkenbaar in het fantasierijke knip- en plakwerk waarmee hij al zijn voorstellingen tot in elkaar geknutselde kijkdozen maakt. Een paar vlotgeschilderde achterdoekjes en het toneel vertoont een ouderwets Parijs straatbeeld. De vakantiefilie wordt gevormd door een rij bordkartonnen autootjes - van uitgestorven Franse makelij - waar de trippelende voeten van de acteurs onderuitkomen.

Maar dit is niet alleen een voorstelling van Rieks Swarte. Hier heeft een groot aantal kunstenaars de krachten gebundeld. Hondje is een bevlogen Gesammtkunstwerk, artistiek doordacht tot in de kleinste details. Snedig, smeuïg en sentimenteel zoals een echte kerstvoorstelling moet zijn.

Ontwerpster Beatrijs Persijn naaide een speelgoedwinkel vol rasechte en karaktervolle hondenpoppen. Carly Everaert ontwierp strip-achtige kostuums met 'getekende' naden, die met groffe penseelstreken zijn ingekleurd. Zelfs de regendruppels op de jas van de akelige meneer Okselman bestaan uit geschilderde streepjes.

Fay Lovsky schreef sprankelende liedjes en filmische muziekjes voor Joost Belinfante en Cok van Vuuren die het spannende verhaal nauwgezet en humorvol begeleiden. Er is een keur van acteurs uit verschillende richtingen geplukt om de vele honden- en mensentypetjes smakelijk neer te zetten. Tv- en radiovrouw Marjan Luif brengt in een quasi-Franse chanson een ode aan de goot van Parijs, en maakt van de kleinste hondenrol die zij 'bespeelt' een ontroerend persoontje.

Voor de spelregie heeft Swarte de hulp in geroepen van toneelspeler Mark Rietman, die zich de laatste jaren ook als regisseur profileert. Vooral de relatie tussen de hondenpoppen en hun bespelers is perfect uitgewerkt. Veel van die bespelers zijn zwarte schaduwen - identiek 'Frans' gepruikt met een knipoog naar Juliëtte Greco - maar in houding en gezichtsuitdrukking vertolken zij de emoties achter de blaffende hondensnoetjes. De hond blijft hond. De mens is hier zijn gedienstige vertaler.

Soms vertonen hond en bespeler precies hetzelfde gedrag, zoals Siem van Leeuwen en zijn woeste loner Prairiewolf. Van Leeuwen kan zijn hondenpop gewoon achterlaten bij zijn diner in een vuilnisbak en zelf verderop doorspelen, zonder dat Prairiewolf een gespleten figuur wordt. Als Rogier in 't Hout zijn van Prairiewolf geleerde karatehouding inneemt om zijn dominante mensenbaasje op te voeden, kijkt de acteur strak in de verte, terwijl hij zijn hondenpop nieuwsgierig naar het baasje laat kijken. Die wisselwerking tussen pop en bespeler maakt deze kerstvoorstelling vol smakelijke effecten tot een wonder van subtiliteit. Aan het eind van het verhaal, als alles uiteraard goedkomt, wil je meteen nóg een keer naar Hondje.

Marijn van der Jagt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden