Honderdjarige droom wordt werkelijkheid

Tachtig jaar na het eerste toernooi (in Uruguay) beleeft het WK-circus in 2010 zijn primeur op het Afrikaanse continent. ‘We gaan het avontuur tegemoet’, zegt FIFA-voorzitter Blatter....

President Thabo Mbeki zelf was naar Berlijn gekomen om de voetbalwereld te overtuigen dat Zuid-Afrika in 2010 een prachtig, kleurrijk WK gaat houden. En hij kreeg de volle steun van VN-secretaris Kofi Annan, FIFA-president Blatter en grote sponsors als Adidas.

Natuurlijk zijn er al twijfels uitgesproken over Zuid-Afrika als organisator van het WK. Het immense land leed tot het begin van de jaren negentig in verband met de apartheidspolitiek onder een internationale sportboycot.

Sindsdien heeft Zuid-Afrika verschillende grote evenementen gehouden, waaronder de Afrika Cup en de WK’s rugby en cricket, maar het WK voetbal is veel groter.

Zuid-Afrika is een land in ontwikkeling, waar rijkdom en schrijarmoede vlak naast elkaar bestaan.

Dat gaat gepaard met vele sociale problemen. Zo hebben honderduizenden blanken het land verlaten, met meeneming van hun kapitaal.

De apartheid mag dan zijn afgeschaft, de meeste blanken wonen nog in mooie huizen, terwijl kleurlingen en zwarten vaak in krotten leven. Zo liggen tussen het vliegveld van Kaapstad en de stad bijna oneindige krottenwijken, de Cape Flats. De regering heeft zich voorgenomen die volledig op te knappen, mede om het aangezicht van het land te verfraaien.

De organisatie verloopt verre van soepel. Binnen het comité, dat onder leiding staat van Danny Jordaan, zijn al tal van discussies gevoerd en ruzies uitgevochten, over geld en competenties.

De nieuwe burgemeester van Kaapstad legde de werkzaamheden tijdelijk stil omdat ze het voor het WK bedoelde geld liever besteedde aan belangrijker zaken, zoals schoon drinkwater.

Zeker is dat de FIFA zelf miljoenen zal besteden aan het toernooi, dat gespeeld moet worden in tien stadions in negen steden, waaronder Kaapstad, Johannesburg, Durban en Bloemfontein. Ook grote sponsors als Adidas zullen bijspringen.

Adidas-topman Hainer zei: ‘Elk WK is een FIFA-WK. In 2010 zal de FIFA de totale organisatie voor zijn rekening nemen en hulp bieden. De FIFA heeft ervaring. Ik maak me geen zorgen.’ FIFA-voorzitter Blatter waarschuwde wel voor te veel inmenging: ‘We willen niet te veel koks, met de mogelijkheid dat we de maaltijd verpesten.’

Sommige van de accommodaties zijn al gereed en worden tegenwoordig gebruikt voor rugby. Andere stadions worden nieuw gebouwd. Problemen doen zich voor in onder meer het vervoer.

Zo kent Zuid-Afrika, in tegenstelling tot Duitsland, geen snelle treinen. In totaal is een miljardeninvestering nodig, ook in tophotels, wegen en communicatie.

Zuid-Afrika heeft een groot aids-probleem en in bepaalde wijken van steden tiert de criminaliteit welig. Om die te beteugelen is voormalig burgemeester van New York Giuliani aangetrokken als adviseur.

‘We gaan het avontuur tegemoet’, zegt Blatter, maar in de boezem van de FIFA zou al een lijstje bestaan met alternatieven, mocht Zuid-Afrika er niet in slagen de zaken tijdig voor elkaar te krijgen. Daarop zou Australië staan. In 1983 ontnam de wereldbond Colombia de organisatie, vanwege de drugscriminaliteit, waarna Mexico zijn tweede WK mocht houden.

Maar zover zal het vrijwel zeker niet komen. Het WK in Afrika is vooral het prestigeproject van FIFA-voorzitter Blatter, die zijn populariteit mede dankt aan de vrijgevigheid aan arme landen. Eigenlijk wilde hij het WK al in 2006 laten toewijzen aan Afrika, maar Duitsland won, vooral dankzij Franz Beckenbauer, de stemming. Op zich kwam dat niet slecht uit, want de FIFA raakte daardoor in één keer uit de financiële zorgen.

Blatter is nu schatplichtig aan Afrika. Bovendien heeft hij een WK-roulatiesysteem ingevoerd voor de continenten en is Afrika nog niet aan de beurt geweest.

Het logo van het toernooi is al gepresenteerd: een donkere gestalte die een balletje trapt, met de kleuren van de regenboog op de achtergrond. Grote Afrikaanse oud-voetballers als Abedi Pelé, George Weah en Roger Milla zullen de komende jaren als ambassadeur fungeren van het toernooi dat als thema ‘win in Afrika, mét Afrika’, meekrijgt.

Blatter wees op de rijkdom die het Afrikaanse voetbal Europa heeft verschaft, met spelers als Eto’o, Kanu en vele anderen.

Met de organisatie komt het ook wel goed, daarvan zijn de betrokkenen overtuigd. ‘Het zal ons net zo goed lukken als de Duitsers’, aldus voorzitter Hayatou van de Afrikaanse voetbalbond CAF. ‘We dromen al honderd jaar van dit toernooi.’

En president Mbeki: ‘De mensen die twijfelen, geloofden ook niet dat wij de apartheid zouden overwinnen. Voetbal is voor het Afrikaanse continent altijd een inspiratiebron geweest, die ons heeft geholpen vele problemen te overwinnen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden