Honderden veenlijken als bewijs van veldslag rond het jaar nul

Honderden lijken van strijders die rond het begin van de jaartelling omkwamen in een veldslag zijn bewaard gebleven in een veengebied in het oosten van Jutland. Archeologen halen er deze week veertig uit de bodem in de buurt van het Deense plaatsje Skanderborg. Ze worden overgebracht naar het plaatselijke museum.

AMSTERDAM - In welk conflict de doden vielen, is onduidelijk. 'We zitten hier buiten het gebied dat door de Romeinen werd beschreven', zegt de leider van de opgraving, Mads Kähler Holst van de Universiteit Aarhus, telefonisch vanaf de vindplaats. 'En de lichamen liggen ook niet meer op de plaats van de oorspronkelijke slag. Maar dat het indertijd een schokkende gebeurtenis moet zijn geweest, is duidelijk. De skeletten vertonen sporen van zwaar geweld.' Zo vonden de archeologen ingeslagen schedels, gebroken botten en afgehakte ledematen.


De eerste lichamen in het veengebied werden al tijdens de Tweede Wereldoorlog gevonden, toen in het gebied turf werd gestoken. Deze zomer hebben de archeologen een flink aantal proefopgravingen kunnen doen. 'Die bevestigen dat in het hele gebied van veertig hectare lichamen liggen', vertelt Holst. 'Maar we kunnen ze niet allemaal opgraven.'


De lichamen die Holst en zijn collega's naar boven zijn gehaald, zijn na de slag in een meer gelegd, dat inmiddels is verdwenen. 'Het lijkt te gaan om een rituele reiniging na een oorlog', denkt Holst daarom. In traditionele samenlevingen vonden dergelijke rituelen vaker plaats in de buurt van water.


'Romeinse auteurs schrijven al over dergelijke reinigingsrituelen in andere delen van Noord-Europa. Bovendien vinden we schedels van geiten, wat wijst op een religieuze context. En er liggen speren, bijlen en knuppels. Van tweehonderd jaar later kennen we offers van hoeveelheden wapens die in een rivier of meer zijn gelegd. Misschien is dit een voorloper van dat gebruik', zegt Holst.


Volgens Holst heeft de ontdekking belangrijke implicaties voor het begrip van de Deense prehistorie.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden