nieuws landbouw

Honderden varkensboeren kunnen niet wachten om te stoppen

Onder varkenshouders blijkt veel animo te bestaan om zich door de overheid te laten uitkopen. Een regeling uit het regeerakkoord om stankoverlast te verminderen in veedichte gebieden is op de laatste inschrijfdag ruim overtekend.

Varkens lopen buiten bij een varkenshouderij. Beeld ANP

Dit bevestigt het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. In het licht van de boerenprotesten is het enthousiasme opvallend, omdat boeren in het hele land zich de afgelopen maanden hebben verzet tegen de aangekondigde uitkoopregeling vanwege het stikstofoverschot.

De varkensregeling tegen stankoverlast staat daar los van. Die stond al in het regeerakkoord, maar het beschikbare bedrag werd verhoogd tot 180 miljoen euro met geld uit het Klimaatakkoord. Landbouwminister Carola Schouten verwachtte dat door de regeling 7 tot 10 procent van de ruim 12 miljoen varkens in Nederland zou verdwijnen. Haar ministerie kan nog niet zeggen hoe boeren geselecteerd worden. En evenmin of er wordt overwogen meer geld uit te trekken, bijvoorbeeld vanwege de positieve effecten op de stikstofuitstoot.

Regeringspartij D66 wil dit wel. De partij zette vorig jaar de stikstofdiscussie op scherp door te pleiten voor een halvering van het aantal kippen en varkens in Nederland. Dit zou moeten gebeuren op basis van vrijwilligheid en door het betalen van een eerlijke prijs. Coalitiegenoot CDA, die doorgaans opkomt voor boeren, heeft zich meermalen verzet tegen inkrimping van de veestapel.

Geen opvolger

De saneringsregeling om geuroverlast te verminderen, is gericht op de meest veedichte gebieden in Oost- en Zuid-Nederland. Daar zijn van oudsher op de voor akkerbouw ongeschikte arme grond veel varkenshouders gevestigd. In Gelderland, Brabant en Limburg wordt 84 procent van alle varkens in Nederland gehouden.

Deelnemers aan de uitkoopregeling krijgen per varken een marktconforme vergoeding voor hun dierrechten en een bedrag ter hoogte van de vervangingswaarde van hun stallen. De rekenmethodes hiervoor zijn al vastgesteld, waardoor onderhandelen met het Rijk niet mogelijk is.

Dat veel varkensboeren toch oren hebben naar een stopvergoeding, komt ook weer niet helemaal als een verrassing. De duurzaamheidseisen voor hun stallen werden steeds strenger, hun schulden bij de bank liepen de afgelopen jaren op en de bedrijfsresultaten fluctueren per jaar. Maar misschien wel het belangrijkste: ruim de helft van de varkenshouders met een bedrijfshoofd van 51 jaar of ouder heeft nog geen opvolger klaarstaan.

LEES OOK:

Houdt Nederland nog wel van zijn varkensboer?
Het is de maand van de waarheid voor de varkenshouder. Wie aangeeft te stoppen, krijgt geld (‘warme sanering’). Wie doorgaat, wacht een onbestemde toekomst. In een serie verhalen onderzoekt de Volkskrant Nederland varkensland. Deel 1: de zes onzekerheden van de varkensboer.

Chaotisch boerenprotest mist eenduidig doel: ‘Druk houden, dat is onze tactiek’
De boerenprotesten van woensdag waren diverser van aard dan voorgaande keren. Een stoet Duitse boeren staat Nederlandse collega’s bij in de Achterhoek. ‘Ze worden bij alle opgelegde regels niet betrokken, bij ons gaat het net zo.’

De tijdbom onder het stikstofdossier tikte al twee jaar, maar het ministerie wilde het niet horen
Nederland is al maanden in de ban van een stikstofcrisis. De onbeantwoorde vraag: waarom was het ministerie zo slecht voorbereid op de uitspraak die het vergunningenstelsel deed instorten? Op zoek naar de drijfveren achter een alles-of-niets-spel.

Hoe arm en zielig is de boer? 
De steun voor het boerenprotest lijkt logisch, want je bijt niet in de hand die je voedt. Maar wie verder inzoomt, ziet dat ‘de landbouw’ veel complexer is dan het lijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden