Waarnemers bekijken in 2014 de ‘sterrenregen’ die wordt veroorzaakt door de jaarlijkse passage van de Geminiden, een meteorenzwerm.

Nieuws Vallende sterren

Honderden ‘vallende sterren’ zorgen komende nachten voor kosmisch spektakel

Waarnemers bekijken in 2014 de ‘sterrenregen’ die wordt veroorzaakt door de jaarlijkse passage van de Geminiden, een meteorenzwerm. Beeld Getty Images

In de nacht van donderdag op vrijdag en het eerste deel van de nacht van vrijdag op zaterdag zijn aan de oostelijke hemel per uur bijna honderd ‘vallende sterren’ (meteoren) te zien. De kijkomstandigheden ogen dit jaar gunstig.

Het gaat om de zogeheten Geminiden, vernoemd naar het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini) waaruit ze lijken te ontspringen. De kans op een heldere avond lijkt groot en de felle maan bemoeilijkt het kijken nauwelijks. Hij is slechts voor een derde verlicht en gaat al rond 22.30 uur onder.

‘De Geminiden zijn mijn favoriete meteorenzwerm’, zegt Arnold Tukkers, verbonden aan de Cosmos Sterrenwacht in Lattrop, Overijssel. In vergelijking met de iets bekendere Perseïden, die in augustus vallen, gaan deze wat langzamer en zijn net iets helderder, zegt hij.

‘Zijn’ sterrenwacht nodigt daarom vrijdagavond het publiek uit om op het dakterras of vanuit het observatorium de zwerm te bekijken. ‘Dat is de tweede en laatste nacht dat de Geminiden zichtbaar zijn’, zegt Tukkers.

In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, zijn de Geminiden geen sterren en ook niet afkomstig uit sterrenbeeld Tweelingen. De ‘vallende sterren’ bestaan uit stof en gruis dat is achtergelaten door planetoïde 3200 Phaethon. Wanneer dat materiaal met hoge snelheid op de atmosfeer knalt, verbrandt het. Het resultaat: kosmisch vuurwerk.

Waarom sterren vallen, en hoe je ze kunt zien, legden we eerder uit in deze video

‘Onbeschrijfelijk gevoel’

‘Die-hard meteorenwaarnemer’ Tukkers trekt daarom met een groepje gelijkgestemden naar het noorden van Frankrijk, op advies van een bevriende meteoroloog die vertelde dat de kans op goed weer daar het grootst is.

‘Zo’n zwerm bekijken is fantastisch’, zegt Tukkers. ‘De oneindigheid van het heelal, hoe nietig je zelf bent... dat gevoel is onbeschrijfelijk. Ik beleef dat het liefst samen met anderen. Net zoals voetbal kijken leuker is op de tribune dan alleen achter de televisie.’

De Geminiden illustreren op spectaculaire wijze dat de aarde in essentie een ruimteschip is: een bolvormig vlot van klei en steen, voortgestuwd door de zwaartekracht van reuzen als de zon, dobberend door een ijle, voor mensen onherbergzame leegte. Terwijl wij meevaren op zijn rug, racet de aarde met gemiddeld ongeveer 110.000 kilometer per uur rond de zon. Daarbij komen we op gezette tijden obstakels tegen, waaronder de Geminiden: de puinwolk die 3200 Phaethon achterliet bij zijn eígen tocht om de zon.

Wie de gevolgen daarvan optimaal wil zien, kan het best een donkere plek opzoeken zonder kunstlicht, zegt Tukkers. ‘Zorg dat je een stretcher meeneemt waarin je lekker achterover kunt liggen en doe warme kleding aan. Geef je ogen vijftien minuten om te wennen aan het donker. Dan ga je ze zéker zien. Zelfs als je maar een uurtje naar buiten gaat. We zien ze op de sterrenwacht elk jaar: mensen die voor het eerst een vallende ster zien. Dat blijft magisch.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.