Factcheck schapen

Honden doden jaarlijks vier- tot dertienduizend schapen in Nederland – klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: Honden doden jaarlijks vier- tot dertienduizend schapen in Nederland.

Een schaapskudde in Epe. Beeld Marcel van den Bergh

Van wie komt de claim?

De wolf lijkt terrein te winnen in Nederland. Volgens overheidsinstantie Bij12, die schadevergoedingen uitkeert aan gedupeerde boeren, zijn er in 2018 al 134 schapen door wolven gedood. In heel 2017 registreerde het fonds 21 gevallen. Een sterke toename dus. Maar het is niets vergeleken met de ravage die honden aanrichten, meldde zoöloog Maurice la Haye van de zoogdiervereniging onlangs in het Nederlands DagbladVolgens hem doden honden jaarlijks vier- tot dertienduizend schapen in Nederland.

Klopt het?

Hoeveel schapen honden doden wordt nergens bijgehouden. Hoe komt La Haye aan vier- tot dertienduizend? Uit het concept-wolvendraaiboek van het Interprovinciaal Overleg (IPO), de vereniging van de twaalf Nederlandse provincies, zo laat hij telefonisch weten. In dit document doen de provincies een eerste aanzet voor het beleid omtrent schapen, wolven en schadeloosstellingen.

‘Het IPO op zijn beurt baseert zich op twee studentenrapporten’, zegt La Haye. ‘Deze studies zijn niet geverifieerd door onafhankelijke panels van experts, de peer review, zoals gebruikelijk bij wetenschappelijke publicaties. Maar vooralsnog zijn dit de enige cijfers die we hebben.’

Het getal van vier- tot dertienduizend staat inderdaad in het wolvendraaiboek, maar het gaat daarbij om het aantal aanvallen door honden én vossen. Bovendien heeft het getal betrekking op het aantal schapen dat wordt gedood óf verwond. Een wezenlijk verschil met wat La Haye aangaf.

Studenten van de HAS Hogeschool Den Bosch enquêteerden in 2012 115 schapenhouders in Limburg. Bij die bedrijven bleek ongeveer een half procent van de schapen jaarlijks te zijn verwond of gedood. Trek dat door naar de achthonderdduizend schapen in heel Nederland, en je komt uit op de ondergrens van de IPO-schatting: vierduizend. In een derde van de gevallen wees de gedupeerde de vos aan als dader, bij de helft van de slachtpartijen werd een hond beschuldigd en bij de overige situaties wist men het niet. Vossen bleken evenveel schapen te doden als te verwonden. Honden zijn iets minder dodelijk: 60 procent van hun slachtoffers overleeft de aanval.

De bovengrens van de schatting – 13 duizend – is gebaseerd op een afstudeerverslag uit 2016. Studenten van de Christelijke Agrarische Hogeschool in Dronten enquêteerden bijna 900 schapen- en geitenhouders in Drenthe. Uit hun studie bleek dat in 2015 0,65 procent van de schapen verwond werd, en 0,96 procent gedood. Ook hier weer werden zowel vossen als honden genoemd als boosdoeners.

‘De percentages uit beide studies hebben we doorgetrokken naar de hele schapenpopulatie in Nederland om de ordegrootte van het probleem te schetsen’, zegt ecoloog Peter Venema, van de provincie Drenthe en een van de auteurs van het draaiboek. Het is nattevingerwerk, zegt hij.

Conclusie

Honden doden jaarlijks talloze schapen. Maar de schatting van 4 tot 13 duizend heeft niet alleen betrekking op honden maar ook op vossen. En ongeveer de helft van de schapen overleeft een aanval.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden