Homoseksuelen en transgenders krijgen vertrouwenspersoon in azc

Per 1 augustus worden op vrijwel alle locaties van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) vertrouwensfunctionarissen voor lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders ingezet. Zij krijgen een training en worden gekoppeld aan de huidige contactpersonen Veiligheid. Dit bevestigt een woordvoerder van het COA aan de Volkskrant.

Bewoners van het asielzoekerscentrum in Gilze. Beeld anp

Inmiddels zijn ook in enkele asielzoekerscentra (azc's) 'vleugels voor kwetsbaren' ingericht waar lhbt'ers die vrezen voor hun veiligheid apart van de andere vluchtelingen worden opgevangen.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie heeft zich steeds verzet tegen gescheiden opvang en de inzet van aparte vertrouwenspersonen. Alle bewoners die worden gepest, bedreigd of gediscrimineerd kunnen bij iedere opvangmedewerker terecht, schreef hij dit voorjaar aan de Tweede Kamer. Voor gescheiden opvang is een Kamermeerderheid. Volgens Dijkhoff geeft dit een verkeerd signaal af. De overheid moet de daders aanpakken, niet de slachtoffers isoleren.

Dat principe staat nog recht overeind, zegt het COA. 'Discriminatie, agressie en geweld worden in de opvang niet getolereerd.' Van aparte opvang van kwetsbaren is volgens het COA geen sprake. Maar, legt een woordvoerder omzichtig uit, 'op sommige locaties laat de infrastructuur toe dat bewoners die behoren tot een kwetsbare groep bij elkaar kunnen verblijven. Zo zijn er locaties met een aparte vleugel voor vrouwen en komt het voor dat lhbt-bewoners in kamers naast elkaar kunnen verblijven.' Dat laatste is het geval in Amsterdam, Almere en Zeist.

'Je ziet gelijk dat ze in potentie slachtoffer zijn'

'We proberen Dana te helpen door ons in te leven. Wat zou jij willen als je in zo'n situatie zit?', zegt de 44-jarige Marlies ter Beek. Zij en haar man hebben een Syrische transgendervluchteling in huis opgenomen (+).

32 gevallen

'Stapjes in de goede richting', aldus het COC. Toch zijn volgens woordvoerder Philip Tijsma lhbt'ers nog niet veilig in de asielopvang. Het COC heeft sinds oktober 32 gedocumenteerde gevallen verzameld van lhtb-vluchtelingen die ernstig zijn bedreigd. Tijsma: 'Ten opzichte van Heumensoord, waar lhtb'ers uit angst met een mes in bed sliepen, zijn de vleugels voor kwetsbaren een verbetering. Maar ze laten nog veel te wensen over.'

Zo voelt de Iraakse transgender Alia (30) zich een opgejaagd dier in het 'het homoblok' in de asielopvang in Almere. Ze zit de hele dag op haar kamer. 'Zodra ik buiten ons hoekje kom, begint het getreiter en het gescheld en word ik vernederd.' Alia vluchtte uit Irak, waar ze werd mishandeld. In Nederland dacht ze haar droom te hebben gerealiseerd. 'Ik ging ervan uit dat ik hier in alle vrijheid mezelf kon zijn. Maar in azc's voel ik me niet veilig.'

Lastig te achterhalen

Een groep burgers heeft het heft in handen genomen en particuliere opvang geregeld. Zoals Johan en Marlies ter Beek uit Soest, die een transgender in huis hebben genomen. Ze zijn boos op de politiek die lhbt'ers gebruikt 'als proefdieren om te voorkomen dat kiezers naar de PVV overlopen'.

Homobelangenorganisaties steunen Dijkhoff in zijn streven om daders stevig aan te pakken. Maar in de praktijk gebeurt dat nauwelijks, zeggen ze. Daders zijn lastig te achterhalen, laat staan te berechten. 'Uit angst wordt nauwelijks aangifte gedaan', zegt Sandro Kortekaas van LGBT Asylum Support. 'Door hun ervaringen hebben lhbt-vluchtelingen weinig vertrouwen in autoriteiten.' Bovendien valt zo'n melding vaak niet goed bij medebewoners.

Kortekaas wil dat het COA extra bescherming biedt aan lhbt'ers die aangifte overwegen, zoals een van zijn cliënten die op diens kamer is aangerand door drie asielzoekers. Eind juni vroeg hij het Bureau Veiligheid van het COA en het verantwoordelijke ministerie om veiligheidsgaranties voor zijn cliënt. Hij wacht nog op antwoord.

Vanmiddag behandelt de Haagse rechtbank de zaak van de Syrische transgender Maazen (28). In december zou zij in de asielopvang in Alphen aan den Rijn door de Syrische medebewoner Mohammed al M. met de dood zijn bedreigd. Maazen behoorde tot een groep van tien lhbt'ers die om veiligheidsredenen op de vrouwenvleugel waren ondergebracht, maar stelselmatig werden getreiterd. Het is de eerste lhbt-rechtszaak over geweld in een azc. In een zitting op 16 juni ontkende Al M. Maazen te hebben bedreigd. Drie getuigen zouden zijn verhaal steunen. Vanwege een tekort aan tolken werd de zaak aangehouden.

Proces om bedreiging

Vanmiddag behandelt de Haagse rechtbank de zaak van de Syrische transgender Maazen (28). In december zou zij in de asielopvang in Alphen aan den Rijn door de Syrische medebewoner Mohammed al M. met de dood zijn bedreigd. Maazen behoorde tot een groep van tien lhbt’ers die om veiligheidsredenen op de vrouwenvleugel waren ondergebracht, maar stelselmatig werden getreiterd. Het is de eerste lhbt-rechtszaak over geweld in een azc. In een zitting op 16juni ontkende Al M. Maazen te hebben bedreigd. Drie getuigen zouden zijn verhaal steunen. Vanwege een tekort aan tolken werd de zaak aangehouden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden