Homodebat in VS doet denken aan jaren zestig

Op het eerste gezicht ogen de advertenties weinig controversieel. ‘Laat de mensen stemmen over het huwelijk’, staat er op stadsbussen in de Amerikaanse hoofdstad Washington. Afzender: Stand for Marriage DC, een groep die zich tegen het homohuwelijk keert en een referendum eist, nadat de gemeenteraad dit jaar besloot homostellen gelijke rechten te geven.

Diederik van Hoogstraten

Nu klaagt de homorechtengroep Full Equality Now dat homo’s en lesbiennes ‘direct met discriminatie worden geconfronteerd’ als er een bus voorbij komt; die advertenties moeten verboden worden. Dit tot ergernis van andere belangengroepen voor homo’s, die betogen dat de vrijheid van meningsuiting juist ook geldt voor aanstootgevende meningen.

Zo borrelde het debat over gelijke rechten rond Kerstmis door, aan het eind van een jaar waarin de kwestie keer op keer oplaaide, in politiek Washington en elders in het land. Het homohuwelijk als een sociaal-culturele toetssteen, zoals abortus in de jaren zestig.

Het noordoosten begon ermee. Volksvertegenwoordigingen in de staten Maine, New Hampshire en Vermont aanvaardden wetgeving om homo’s en hetero’s gelijk te stellen. Het hooggerechtshof van Iowa in april oordeelde dat een verbod op gay marriage ongrondwettig was.

Californië ging de andere kant op. Het hoogste hof in die staat besloot dat het referendum van 2008, waarbij een meerderheid zich tegen het homohuwelijk keerde, wel rechtsgeldig was.

President Obama houdt zich op de achtergrond. Net als zijn voorgangers wil hij de zaak op het bestuurlijk niveau van de staten laten. En ook de publieke opinie veranderde nauwelijks in 2009. Volgens peilingen steunt eenderde van de Amerikanen het homohuwelijk. Eenderde staat achter samenlevingscontracten, eenderde is tegen beide.

Duidelijk wordt wel waar de frontlinies liggen in het debat. Tegenstanders van het homohuwelijk spreken zich uit tegen ‘ondermijning’ van gezin en samenleving, als de voortplanting wordt losgekoppeld van het huwelijk.

Maar de expert Jonathan Rauch vindt het veelzeggend dat mensen zich – los van seksuele voorkeur – durven uit te spreken. ‘Steeds meer hetero’s omarmen het homohuwelijk als de volgende grote slag om de burgerrechten’, stelt Rauch, werkzaam bij de Brookings-denktank in Washington.

Met de terminologie van de burgerrechten verwijst Rauch, net als veel anderen, naar de emancipatie van zwarte Amerikanen: homo’s als de hedendaagse onderdrukte minderheid, zoals zwarten destijds. Saillant is dat juist onder gelovige Afro-Amerikanen in Californië, Washington en elders een bevlogen beweging tegen het homohuwelijk is ontstaan.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden