Homo moet zichzelf kunnen zijn op veld

Het moet voor homoseksuele voetballers gemakkelijker worden om open te zijn over hun geaardheid. Daartoe wil de Nederlandse voetbalbond (KNVB) de homo-onvriendelijke cultuur in de voetbalsport aanpakken. De bond presenteerde donderdag tijdens de jaarlijkse 'Coming Out Dag' een actieplan met elf maatregelen, die de acceptatie van homoseksualiteit in het voetbal moeten vergroten.

UTRECHT - 'Voetbal is van iedereen. Iedere voetballer moet zichzelf kunnen zijn, ongeacht zijn huidskleur, religie of seksuele voorkeur', sprak bondsvoorzitter Michael van Praag tijdens een internationaal congres in Utrecht, kort voordat hij het eerste actieplan aan demissionair minister Schippers van Sport overhandigde. 'De KNVB streeft naar een open en veilig voetbalklimaat.'


Dat de drempel om binnen hun ploeg uit de kast te komen voor homoseksuele voetballers allerminst is verdwenen, blijkt wel uit cijfers van homobelangenorganisatie COC: geen enkele actieve voetballer in het Nederlandse betaald voetbal is openlijk homoseksueel. Alleen enkele inmiddels gestopte profspelers durfden - overigens pas na het beëindigen van hun loopbaan - open te zijn over hun geaardheid.


Met het 'Actieplan homoacceptatie in het voetbal' wil de KNVB daar nu verandering in brengen. Zo heeft de bond enkele maatregelen opgesteld die homofobe spreekkoren of scheldpartijen op het veld tegen moeten gaan. 'Beledigende spreekkoren over homo's moeten net zo worden aangepakt als spreekkoren over bijvoorbeeld iemands huidskleur of godsdienst', aldus Van Praag.


Maar belangrijker nog zijn volgens de bondsvoorzitter de preventieve maatregelen, zoals het voorlichten van clubs, trainers en spelers en het aanstellen van vertrouwenspersonen door het hele land. 'Je moet mensen bewust maken van het probleem, er moet een mentaliteitsverandering komen. In veel kleedkamers of kantines wordt nauwelijks gesproken over homoseksualiteit. Als je mensen daarop aanspreekt, merk je dat ze het ongemakkelijk vinden erover te praten.'


Overigens is er bij veel clubs eerder sprake van een onwetende dan een homofobe sfeer, meent Van Praag. 'Er is een groot verschil tussen de perceptie van het sportklimaat en de daadwerkelijke ervaring. Spelers durven niet uit de kast te komen uit angst voor de reacties. Maar als ze dat eenmaal doen, dan zijn de reacties over het algemeen erg positief. Dan wordt er misschien nog een grapje over gemaakt, maar gaat iedereen vervolgens gewoon weer verder met de training.'


Dat de KNVB niet eerder met dergelijke maatregelen kwam, heeft volgens de bondsvoorzitter alles te maken met een nog lopend onderzoek van sportkoepel NOC*NSF naar de sportbeleving van niet-heteroseksuele mannen. 'Wij wilden eerst het onderzoek afwachten', aldus Van Praag. 'We wilden het niet laten bij een statement alleen, maar komen met een doorwrocht plan. En dan moet je eerst precies weten wat er aan de hand is.'


Naast de campagne lanceerde de voetbalbond donderdag een reclamespot die een voetbalploeg tijdens een wedstrijddag toont. Waar het volledige team warmloopt en voetbalt in een groen tenue, draagt een van de spelers een grote houten kast; niet alleen in het veld, maar ook onder de douche. Het spotje, aan de KNVB aangeboden door het BNN-programma FC GAY, sluit af met de leus 'Homo? Het boeit geen flikker'.


Koen van Dijk, voorzitter van belangenorganisatie COC, vindt de acceptatiecampagne van de KNVB een goede stap. 'Een plan is natuurlijk niet voldoende, het moet ook worden uitgevoerd. Maar dit is een tussenstation op weg naar mentaliteitsverandering in het voetbal: we gaan kijken naar de effecten van het plan en blijkt een maatregel geen effect te hebben, dan moeten we die aanpassen.'


Ook oud-profvoetballer en inmiddels openlijk homoseksueel Wensley Garden is te spreken over het plan, waar hij net als Van Dijk aan meewerkte. 'Voor een buitenstaander blijven de maatregelen misschien vaag en oppervlakkig, maar daar moeten we de komende tijd invulling aan geven.'


Bang dat het slechts bij een mooi plan blijft, zijn de betrokken partijen niet. Daarvoor zijn de woorden van bondsvoorzitter Van Praag te stellig: 'De vraag is niet of we het plan gaan uitvoeren, want dat gaat gebeuren. De vraag is alleen hoe.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden