Homo-geest in de knel

Homo's zouden veel vaker psychische problemen hebben dan hetero's. Een wel erg boude bewering, menen critici. Puur statistiek, vinden de onderzoekers....

Leuk nieuws was en is het niet, dat kan directeur Paul Schnabel van het Sociaal Cultureel Planbureau in Den Haag zich best voorstellen. 'Maar dat je iets niet wilt weten, maakt het nog niet onwaar.'

In het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 7 september) maakt de Haagse seksuoloog Jan Schippers gehakt van een studie over de geestelijke gezondheid van homoseksuelen, die elders in hetzelfde nummer is afgedrukt. Homoseksuele mannen en vrouwen, is hun conclusie in de zijlijn van een groot onderzoek onder ruim 7000 volwassen Nederlanders, hebben beduidend vaker psychische problemen dan hetero's.

Toen dat artikel vorig jaar in de Archives of General Psychiatry verscheen, was in Nederlandse homokringen de boot aan. 'Het oude vooroordeel dat homoseksualiteit zelf een psychische ziekte is, zou weer de kop op kunnen steken', zei eerder dit jaar Schippers al in een fel debat bij het COC in Amsterdam.

In het nu vertaalde artikel staat de conclusie zelfs al in de titel: Psychiatrische stoornissen vaker bij homo- dan bij heteroseksuele personen. Geen provocatie, bezweert Schnabel, een van de auteurs. 'Het vat onzeconclusie gewoon handzaam samen', zegt hij.

In een apart artikel in hetzelfde nummer mocht Schippers, in het dagelijks leven verbonden aan de polikliniek Medische Seksuologie van het Ziekenhuis Leyenburg in Den Haag, zich uitgebreid kwaad maken over het onderzoek. Het verband tussen homoseksualiteit en psychiatrische stoornissen is nog helemaal niet aangetoond, vindt hij.

De cijfers van hoofdauteur Theo Sandfort, de psychologen Rob Bijl en Ron de Groot en Schnabel liegen er echter nog steeds niet om. In het kader van het Nemesis-onderzoek (Netherlands mental health survey and incedence study) ondervroegen ze 7076 volwassenen volgens standaardmethodes over hun geestelijke gezondheid. Van de in totaal 125 naar eigen zeggen homoseksuele mannen en vrouwen die uit de studie naar voren kwamen, maakten ze vervolgens nog een aparte studie.

Zij bleken statistisch tot anderhalf keer zoveel psychische problemen te hebben als hetero's. Homomannen hadden drie tot viermaal zoveel last van angst- en stemmingsstoornissen. Lesbische vrouwen gebruikten tot vijfmaal zo vaak medicijnen voor psychische problemen als heteroseksuele vrouwen.

Schnabel: 'Dit onderzoek is voortgekomen uit nieuwsgierigheid naar de vraag hoe homo's en hetero's zich op dit vlak zouden verhouden, meer niet. Ook wij waren verrast en geschrokken. Al gaat het natuurlijkom een statistisch verband, niet direct om oorzaak en gevolg.'

Maar dat gaat Schippers al veel te snel. In zijn commentaar trekt hij de meetmethodes van de Nemesis-studie ernstig in twijfel. De groep van 125 homo's lijkt hem te klein voor vergaande conclusies. En bovendien vraagt hij zich af of de gebruikte ondervraag-techniek zomaar voor homo's gebruikt mag worden. 'Gevalideerd is die alleen voor heteroseksuelen.'

Volgens Schippers is het helemaal niet uitgesloten dat homoseksuele mannen en vrouwen gemakkelijker aan hun eigen geestestoestand twijfelen dan hetero's. 'Verder kunnen symptomen die horen bij het doormaken van het homoseksueel acceptatieproces of die gerelateerd zijn aan aspecten van de HIV-epidemie, erg veel lijken op psychiatrische stoornissen.'

Volgens Schnabel snijdt die kritiek absoluut geen hout. 'Er is geen betere representatieve steekproef dan deze, de uitspraken zijn daarbinnen significant, er de ondervraagmethodes zijn internationaal geaccepteerd. Of de uitkomst vervolgens aan sociale factoren te wijten is, aan leefstijl, aan de HIV-epidemie, of voor mijn part aan een biologische kwetsbaarheid, is een kwestie van nader onderzoek.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden