Hollywoods outsider

Yorick van Wageningen, Nederlands succesvolste acteur in de Verenigde Staten, speelt het liefst één filmrol per jaar. Hij is nu te zien in een bijzondere gedaante: als de crimineel Ronnie B. in De wederopstanding van een klootzak.

Met dank aan oom Hans. Vraag aan Yorick van Wageningen (48, Baarn) waar hij eigenlijk begint, bij het kneden van zichzelf tot Ronnie B., de grove crimineel uit De wederopstanding van een klootzak, en hij komt uit bij zijn familie.


'Ik heb een paar familieleden die een onuitputtelijke bron vormen voor rollen. En als je iets plat en ordinairs nodig hebt, kom je snel bij oom Hans uit. God hebbe zijn ziel.' Niet dat zijn oom er een leven naast de wet op na hield: 'het zit in een manier van kijken, in lichaamstaal.'


Als een kolos, oogt hij in de film, veel forser dan nu. Toch weegt hij ongeveer hetzelfde. 'Kwestie van houding. Zo kán ik er nu ook uitzien.' De acteur zit in het barretje van het American Hotel in Amsterdam. Persdagje. Geamuseerde blik, ogen die in interviews al vaker als magnetiserend zijn omschreven. Dat hij in Hollywood bekender is dan in eigen land; nog zo'n terugkerend element in de artikelen. Komt nu misschien verandering in.


In De wederopstanding van een klootzak, het regiedebuut van Guido van Driel, reist Ronnie na een half gelukte aanslag op zijn leven na een dancefeest samen met zijn lijfwacht naar Dokkum. Op zoek naar de dader of iets hogers: de bijna-doodervaring heeft wat onvermoeds losgemaakt. Ronnie is Ronnie niet meer. Of, in de woorden van zijn ongeruste kompaan: 'Zoals Bruce Willis in The Sixth Sense totaal anders is dan in Die Hard.'


Een gespleten rol. 'Bijeengehouden door die grote bril', zegt Van Wageningen. 'Dat die twee dan toch op een of andere manier bij elkaar komen en één mens worden, dat is dan de uitdaging. Hoe plakken we dit aan oom Hans?'


Ken je types zoals Ronnie B.?

'Jawel. En het is nooit wat je denkt. Er wordt altijd in zwart en wit gedacht over criminelen, wat onzin is. Alsof dealers een apart slag zijn. Dat zijn gewoon mensen zoals jij en ik, die dan toevallig drugs gaan dealen. Tenminste, dat is mijn ervaring.'


Eigenlijk doen ze niet zoveel op een dag, die criminelen.

Nee, het zijn net acteurs. Er zit een soort landerigheid in de film. Menselijke scènes afwisselen met het meer cartooneske, dat doet Guido heel mooi. Dat huis waar we gedraaid hebben, de villa van Ronnie, was ook wel spot on. Dat hebben ze moeten kalmeren, dat huis, om het filmisch niet over the top te laten lijken. Stond ook nog vol beelden van witte leeuwen, die we eruit moesten halen om het geloofwaardig te maken. Ik heb niet gevraagd wie er woonde.'


De onlangs overleden acteur Jeroen Willems, met wie Van Wageningen goed bevriend was, speelt een bijrol in De wederopstanding van een klootzak als wrede maffialeider met theatrale trekjes. 'Jeroen ging altijd op vol, of de camera nou wel of niet op hem stond. Hij deed ook steeds wat anders, dus als je met hem in een scène zat, stond je er automatisch zo bij van: wat gaat er gebeuren? Dat is het allerlekkerste om te spelen, omdat je in feite alleen maar hoeft te reageren.'


Over de opnamen zei regisseur Guido van Driel in de Volkskrant dat hij de neiging had om zijn acteurs in een harnas te dwingen. In NRC veronderstelde hij dat zijn hoofdrolspeler hem niet mocht.


Het boterde niet tussen jullie.

'Eh...'


Je heb vast van tevoren bedacht wat je daar wel of niet over gaat zeggen.

'Tuurlijk, dat heb ik. Ik heb een paar prachtige standaardantwoorden. Wil je mijn geweldige Richard Gere en Terrence Malick-vergelijking? Die konden elkaar niet uitstaan op de set van Days of Heaven, een van de mooiste films aller tijden. Dus who cares? Was de film beter geworden als het heel gezellig was geweest?'


Je hebt je eigen opnamen met Malick voor The New World al eens omschreven als een martelgang.

'Ja. maar toen ze belden voor The Tree of Life, alleen maar om mijn beschikbaarheid te checken, stond ik zo weer klaar, terwijl ik had gezworen nooit meer met Malick te werken. Waarschijnlijk is het zoiets als de geboorte van een kind. Twee weken daarna wil een vrouw zoiets nooit meer meemaken, maar als ze dan het kind ziet...'


Van Wageningen was de grote afwezige op de première van De Wederopstanding van een klootzak, eerder dit jaar de openingsfilm op het Rotterdam Filmfestival.


'Ik las die interviews met Guido en dacht: ik ga daar niet ook nog een beetje op die première rondwandelen. Over een jaar zien we elkaar en dat is het goed. Ik ben ook niet zo'n kijker van mijn eigen films. De enige reden dat ik De wederopstanding van een klootzak alsnog heb gezien, is omdat ik vandaag word geïnterviewd. Anders had ik het vrolijk voorbij laten wapperen.'


En niet geweten dat het een mooie film is.

'Jawel, want mijn vrienden zijn er al naartoe gegaan. Dat zijn toch de mensen voor wie je het doet.'


Ben jij moeilijk te strikken voor regisseurs?

'Ja. Een film per jaar, dat bevalt me goed. Soms schiet er opeens wat tussendoor, het is ook niet zo dat ik zeg: eentje is genoeg. Het komt zo uit.'


Waarom zei je nu ja?

'Man, alleen al dat script. Dat gebeurt niet veel hoor, zo mooi. On-Nederlands, in de manier waarop het boven de realiteit uitstijgt.'


Het script is altijd doorslaggevend?

'Nee, helemaal niet. Anders had ik nooit van z'n leven Girl with the Dragon Tattoo gedaan. Verschrikkelijk, ik kon me al nauwelijks door die boeken heen worstelen. Dan gaat het om de regisseur.'


David Fincher (Fight Club, The Social Network) regisseerde het eerste deel van de Amerikaanse verfilming van de Stieg Larsson-trilogie en vroeg Van Wageningen voor een cruciale bijrol als Nils Bjurman, de geperverteerde voogd van het hoofdpersonage Lisbeth Salander. De intense verkrachtingsscènes uit de film, met een wisseling van dader naar slachtoffer, betekenen veel voor zijn bekendheid onder de Hollywood-professionals. 'Zo'n soort rol maakt het weer wat makkelijker. Het is toch al heel wat dat mensen überhaupt in je geïnteresseerd zijn.'


Hoe is het nu in Hollywood?

'Ik kom er net vandaan. Mijn hospita is vermoord. Ik weet niet of je dat had gelezen? Vreselijk. Cathy was in de tachtig, een soort moedertype. In dat huis van haar verbleven regisseurs, schrijvers en acteurs. Allemaal tijdelijk, komen en gaan. Ik ook, al elf jaar.' De dader, de 25-jarige acteur Johnny Lewis, onder meer bekend uit de serie Sons of Anarchy, wurgde de hospita, scheurde haar kat uiteen en stortte zich van het balkon. Dood. 'Ik kende hem niet, maar mensen die ik wel ken, noemden hem een aardige jongen. Ik heb een herdenking voor Cathy georganiseerd.'


Hij heeft in Los Angeles ook net een korte film opgenomen met Carl Rinsch, de jonge regisseur van de eind dit jaar te verschijnen samoerai-spektakelfilm 47 Ronin, waarin Van Wageningen een Hollandse gouverneur in Japan speelt. De opnamen van de 3D-blockbuster verliepen nogal tumultueus. 'Geniale jongen die Carl, maar geen manager. Stond opeens op een megaproductie terwijl hij daarvoor alleen maar een kleine film had geregisseerd. Die honger voor talent en creativiteit, dat is Hollywood. Maar als ze dat vinden, dammen ze het ook weer aan alle kanten in. Hij kreeg de studio over zich heen. Ontslagen, weer aangenomen, ontslagen, weer aangenomen. Carl wilde eigenlijk gewoon een Japanse arthousefilm maken van 180 miljoen.'


Weet je agentschap in Los Angeles ondertussen een beetje welke rollen bij je passen? Tot nu toe speelde

je geen Amerikanen.

'Misschien is dat ook wel mijn redding, dat ik moeite heb met het Amerikaanse accent. Daardoor zit ik als acteur een beetje in een rare hoek. Wel een plezante hoek, overigens. Je komt automatisch bij de buitenstaanders terecht, vaak de interessantere rollen. De grote mazzel van werken in Amerika is ook dat je de vrijheid hebt om heel veel nee te zeggen.'


Neemt een regisseur je dat dan niet kwalijk?

'Nee, want dat nee zeggen gebeurt meestal in het stadium voor de regisseur erbij komt. Dan gaan ze kijken of je beschikbaar bent, en dan zeg je iets als conflicting schedule of zo. In Amerika ligt de macht bij de agenten. Ik weet zeker dat ik dingen afgewezen heb die ik nooit gelezen heb. Dat mijn agent dat gewoon beslist zonder overleg, me sommige scripts niet laat lezen en onderhandelingen bij voorbaat laat knallen. Ondenkbaar in Nederland.'


Maar dat is oké.

'Ja, het moet wel. Terwijl mijn agent soms heel veel geld kan verdienen als ik iets wel doe, maar dat interesseert hem niet. Hij is ook niet rijk, heeft een piepklein kantoor in Los Angeles. Hij heeft mij daar min of meer ontdekt, toen Total Loss (2000, van de Nederlandse regisseur Dana Nechushtan) daar op een festival werd vertoond. Vier jaar later raakte hij vreselijk aan de crack, is hij alles kwijtgeraakt: kantoor, al zijn acteurs en mij ook, op het allerlaatst. Toen kwam ik bij zo'n groter agentschap terecht, waar je dan de agent hebt die ook Philip Seymour Hoffman doet en die man denkt echt niet aan jou. Dan ben je nummer 331. Toen mijn oude agent twee jaar later weer clean was, ben ik naar hem teruggehold.'


Wonderlijk verhaal.

'Welnee, dat is daar allemaal heel gewoon. Als je naar Entourage kijkt (HBO-serie over een Hollywoodster en zijn vaste kliek, BB), dan denk je dat zo'n personage als Ari Gold helemaal over the top is, maar zo zijn die mensen echt. Dat is een normale versie van mijn agent.'


Wat maakt hem de beste agent voor jou?

'We delen dezelfde smaak, hij houdt ook van rare dingen. In Hollywood is televisie tegenwoordig het devies, maar hij is het daar niet mee eens, en ik ook niet. Ze maken verschrikkelijke mooie dingen voor HBO en dergelijke, maar na zes seizoenen in een serie ben je dan ook wel klaar. En niet alleen financieel.'


Je hebt wel eens aanbod van HBO aan je voorbij laten gaan?

'Ja. Titels noem ik niet. Ik wil geen mensen voor het hoofd stoten. Het is ook niet zo dat ik nou zo'n hoge dunk van mezelf heb. Iedereen in Hollywood wil zo graag, misschien is dat wel waarin ik me onderscheid. Ik denk nooit: nou, je moet echt mij hebben hiervoor.'


Zen-Boef


Ongekend goed is Yorick van Wageningen, als crimineel Ronnie B. in Guido van Driels stripverfilming De wederopstanding van een klootzak, aldus Volkskrant-recensent Berend Jan Bockting. Na een bijna-doodervaring op een dancefeest transformeert hij in één klap van gewelddadige psychopaat tot spirituele zen-boef. De geloofwaardigheid van zo'n personage vliegt negen van de tien keer hopeloos uit de bocht, maar niet bij Van Wageningen: beheerst kneedt hij Ronnie B. tot een stripfiguur van vlees en bloed. Vanaf woensdag gaat de film in acht bioscopen in première. Donderdag staat een uitgebreide recensie in V.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden