Column

'Holleeder uitnodigen met 'zuivere motieven'. Nou, berg je dan maar'

De enige motieven om Holleeder uit te nodigen zijn sensatiezucht, kijkcijfers, roem voor programmamakers, schrijft Volkskrant-columnist Nausicaa Marbe. Prima, maar val verder dan niemand lastig met gezwets over zuivere motieven.

Bij mijn weten heeft Gerard Reve nooit over Willem Holleeder geschreven. Maar zijn beroemde gedicht Roeping typeert iets actueels: de mediabetutteling van types die dat niet verdienen. Reve, in 1973: 'Zuster Immaculata die al vier en dertig jaar verlamde oude mensen wast, in bed verschoont en eten voert, zal nooit haar naam vermeld zien. Maar elke ongewassen aap die met een bord: dat hij voor dit, of tegen dat is, het verkeer verspert, ziet 's avonds reeds zijn smoel op de tee vee. Toch goed dat er een God is.'

39 jaar later mag zuster Immaculata sporadisch wel op 'tee vee', mits ze mediageniek, graag sensationeel, liefst controversieel leed weet te koppelen aan een BN'er. Toptelevisie heet dat.

De makers van College Tour willen ook toptelevisie. Alleen een sukkel maalt om normbesef als de kijkcijfers lonken. Dus zochten en vonden ze hun ongewassen aap in een topcrimineel. Eentje die zijn straf uitgezeten heeft, maar waar de verdenking van liquidaties nog omheen hangt als een Heineken-kegel: Willem Holleeder. Vroeger modelleerden jonge crimineeltjes zich naar Tony in Scarface, nu krijgen ze rolmodellen vers uit de bajes cadeau.

Relevantie
Volgens programmadirecteur Carel Kuyl (die van Nieuwsuur) is er lang nagedacht over deze uitnodiging. Zo'n crimineel (Kuyls woord) krijgt een podium (wederom Kuyl) omdat het 'journalistieke relevantie' heeft en 'de motieven zuiver zijn'. Och arme. In de mond van Kuyl is de term journalistieke relevantie een rotte kies. Kijk naar de deplorabele staat van sommige Nieuwsuuruitzendingen, waarin over van alles gezwetst wordt behalve over relevante zaken.

Ik herinner me uitzendingen waarin Twan Huys VVD'ers of PVV'ers interviewde en erbij keek alsof hij met blote handen strontkevers moest aanraken. Journalistiek relevant. Ik herinner me ook een blog waarin Kuyl uitzendingen begeleidde door hetzerige aanvallen op serieuze critici. Vast ook journalistiek relevant. Nu heeft Kuyl 'zuivere motieven'. Berg je dan maar.

De enige motieven om Holleeder uit te nodigen zijn sensatiezucht, kijkcijfers, roem voor programmamakers. Doe maar. Maar bespaar ons gewapper met zuiver ondergoed. Journalistiek relevant zijn ook vragen over spijt en geweten aan willekeurig geboefte. Aan zo'n prachtwijkbewoner bijvoorbeeld, die een hoogbejaarde vrouw berooft en verkracht. Maar dat is te min voor College Tour, dat op klinkende namen mikt.

Dat Holleeder ook bij de Nieuwe Revu, ook op de radio en ook bij het platenlabel zo in trek is, komt door de glamour van befaamde ondeugd. Dan treft het dat bekendheid tegenwoordig meer dan ooit de hoogst haalbare prestatie is, die ook met maatschappelijk aanzien wordt beloond. Wie beroemd is, lijkt per definitie deugdelijk. De televisie versnelt het sneeuwbaleffect van de onbevraagde roem.
Waar ligt de grens? Dutroux? Robert M.? Razend interessant. Maar daaraan zullen de ridders van de journalistieke relevantie zich niet wagen. Dat komt te dicht bij de kijker en zijn kinderen. Vermaak met penoze die onder elkaar huishoudt, is daarentegen prettig ver van je bed. Een dergelijke crimineel zapt de kijker niet weg omdat hij te bedreigend is voor zijn privéwereld.

Droogkomiek
Willem de ontvoerder is nu Willem de geinige Jordanees. Alsof misdaden minder voos worden als de pleger een droogkomiek is. Maar ook Holleeder is bedreigend voor de privéwereld: hoe leg je je kinderen uit dat ze deugdelijk moeten leven en anderen geen schade mogen berokkenen als je zelf voor de tv verlekkerd aan de lippen van Holleeder hangt?

En hoe verhoudt zich dat aanschurken tegen Holleeder tot verontwaardiging rond de recente uitspraken van Fred Teeven? De kritiek luidt: een minister mag burgers niet aansporen om zich oog in oog met een crimineel zelf crimineel te gedragen. Houd afstand tot misdaad, toon moreel besef, voorzie de consequenties van wandaden. Mee eens. Maar zo'n broodnodige afstand die het cruciale verschil uitmaakt tussen jungle en beschaving, wordt fors getorpedeerd door media die van een crimineel een held maken.
Holleeder zal zeker de show stelen bij College Tour. Hij houdt er vast leuke Mabeltjes aan over. En mocht hij opgefokt raken door Twans doordringende vragen, dan zal hij, macht der gewoonte, het korte vechtstiertje van de NOS op z'n bakkes slaan. Toptelevisie.

Saillant beeld bovendien van een complete morele verwarring. Voor de crimineel die via Twan Huys je huis binnenkomt zet je verlustigd nootjes en borrel klaar. Het schoelje dat met een koevoet hetzelfde probeert, schop je dood.

Nausicaa Marbe is schrijfster en schrijft elke vrijdag een column voor de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden