Holleeder of Dino S., wie is de grote jongen?

Voor het eerst worden vandaag de zussen van Holleeder door de rechter ondervraagd. Misschien wordt dan duidelijk of Holleeder echt de koning van de Amsterdamse onderwereld was, dan wel freefighter Dino S.

Willem Holleeder in 2014.Beeld anp

'Je hebt Dino. Nou, dat is een keiharde en ze sidderen en beven allemaal voor hem. Echt, ze sidderen en beven, iedereen. Ze durven niet verkeerd te knipogen.' Dat verklaarde Willem Endstra kort voor zijn dood aan de Amsterdamse rechercheurs die hij heimelijk ontmoette op de achterbank van een rondrijdende auto. 'Als je Dino hebt, ja, dan is Holleeder zwak, dan is-ie niet meer.'

Dino is de 'geweldsman', aldus de in 2004 vermoorde vastgoedbaron in zijn verklaringen op de 'Endstra-tapes'. Dino S. - alias de Commissaris - zou de ongekroonde koning van de onderwereld zijn.

Klopt die bewering?

Zussen en ex-vriendin

Vandaag en morgen zal onder meer deze vraag gesteld worden aan de zussen van Willem Holleeder en aan Sandra den Hartog, de ex-vriendin van Holleeder en weduwe van Sam Klepper. In afgeschermde ruimten worden zij gehoord in de zwaarbeveiligde rechtbank op Schiphol. Journalisten en de verdachten zullen alleen hun stemmen horen. De publieke tribune is om veiligheidsredenen gesloten.

Het is voor het eerst dat de zussen en de ex-vriendin van Willem Holleeder in het openbaar getuigen. Afgelopen voorjaar maakten ze in twee interviews - in de NRC en De Telegraaf - bekend dat ze sinds 2013 in het geheim hebben gesproken met justitie. En dat niet alleen: ze namen gesprekken met hun broer stiekem op met als doel de buitenwereld te laten horen wie hij werkelijk is: geen knuffelcrimineel, maar een 'psychopaat'.

Zo zijn ze ervan overtuigd dat Holleeder verantwoordelijk is voor de dood van Cor van Hout: zijn jeugdvriend, mede Heineken-ontvoerder en echtgenoot van zijn zus Sonja. 'Willem maakt iedereen het leven onmogelijk. Ik wil dat mijn broer nooit meer uit de gevangenis komt. Alleen als hij levenslang krijgt, kan hij niet nog meer slachtoffers maken', aldus Astrid Holleeder destijds.

Toch zal het tijdens hun eerste openbare getuigenverhoor niet alleen over hun broer en ex gaan. De drie vrouwen moeten vandaag en morgen getuigen in een andere zaak: het al jaren slepende Passage-proces. Deze megazaak tegen tien verdachten draait om een reeks liquidaties in de Amsterdamse onderwereld. En hoewel zijn naam geregeld is gevallen in dit liquidatieproces - dat inmiddels in hoger beroep wordt behandeld - is De Neus ditmaal geen verdachte.

Willem Holleeder (57)

Liquidaties en plannen voor liquidaties daarmee wordt de naam Willem Holleeder al jaren geassocieerd. Zo zei wijlen Endstra tijdens de achterbankgesprekken met de politie in 2003 en 2004 dat de groep rondom Willem Holleeder verantwoordelijk zou zijn voor 'zo'n 25 liquidaties'. En als hij zelf zou sterven, zou Holleeder daarachter zitten, liet de vastgoedbaron weten. Hij was niet de enige die vlak voor zijn dood zoiets zei. 'Sam Klepper zei altijd: Als ik vermoord word, dan heeft Willem het in elkaar gezet', aldus Sandra den Hartog in het boek Verraad van Jan Meeus. Ondanks al de beschuldigingen is Holleeder nog nooit veroordeeld voor moord, zelfs voor een arrestatie was er tot 2014 te weinig bewijs. Pas nadat Fred R. verdachte en inmiddels kroongetuige in het Passage-proces Holleeders betrokkenheid bij liquidaties bevestigde, werd Holleeder vastgezet. Aanvankelijk werd hij alleen beschuldigd van de moorden op Houtman in 2005 en Van der Bijl in 2006. Inmiddels is de lijst met moordbeschuldigingen verder uitgebreid mede dankzij de getuigenissen van zijn zussen en zijn ex-vriendin.

Beeld anp

Liquidatieproces

De Passage-zaak loopt al sinds 2009 en bij aanvang had justitie nog te weinig bewijs om ook Holleeder te vervolgen. Pas in december 2014 werd hij aangehouden wegens liquidaties. Ondanks de grote overlap met de Passage-zaak krijgt Holleeder een aparte strafzaak. Deze begint naar verwachting in de loop van volgend jaar.

Zijn criminele vrienden werden daarentegen wel aangeklaagd in het liquidatieproces, onder wie zijn veronderstelde handlanger Dino 'de Commissaris' S. en Jesse R., die Holleeders hitman zou zijn.

'Mijn cliënten kunnen niet verklaren uit eigen wetenschap, alleen wat Willem Holleeder hun heeft verteld', laat advocaat Wout Morra van de vrouwen weten. Toch zijn de verklaringen van de zussen en de ex van Holleeder ook voor de Passage-verdachten relevant: het Openbaar Ministerie is uit op extra belastende informatie tegen Holleeders criminele vrienden en de advocaten zullen vandaag en morgen juist op zoek gaan naar informatie die voor hun cliënten pleit.

Verwacht wordt dat vooral de getuigenis van Astrid Holleeder interessant kan zijn. De hele maandag is vrijgemaakt voor haar verhaal. Dinsdag is haar oudere zus Sonja aan de beurt, samen met Sandra den Hartog. Zij kunnen naar verwachting vooral een beeld schetsen van hoe Holleeder zijn omgeving terroriseerde.

Zo vertelde Den Hartog aan De Telegraaf hoe Holleeder zich na de dood van haar echtgenoot Sam Klepper presenteerde als reddende engel. 'Holleeder is echt iemand met twee gezichten. Toen Sam dood was en ik er alleen voor stond, nam hij me onder zijn hoede. Terwijl ik dacht dat hij zich om mij bekommerde, bleek hij uiteindelijk alleen maar uit te zijn op de erfenis van Sam.'

Dino S. (54)

'De Commissaris' werd in 2010 met veel bombarie gearresteerd nadat hij jarenlang ondergedoken had gezeten. Justitie beschouwt hem als een topcrimineel. Hij werd in het verleden veroordeeld wegens grootschalige drugshandel. In het Passage-proces wordt hij onder meer verdacht van het opdracht geven voor de moord op Van der Bijl en Houtman. Dit zou hij hebben gedaan samen met Willem Holleeder en wijlen Ali Akgün. Het Openbaar Ministerie hoopte hem levenslang op te sluiten. Door de rechtbank werd hij echter vrijgesproken van moord, evenals zijn vriend Ali Akgün. Deze werd in december 2014 geliquideerd in Turkije. De Passage-zaak tegen DinoS. loopt nu in hoger beroep, het OM doet een nieuwe poging hem levenslang achter tralies te krijgen. Volgens kroongetuige en moordmakelaar Fred R. heeft Dino S. onder meer gevraagd Thomas van der Bijl te liquideren in 2006. Reden: Van der Bijl sprak met de recherche. 'Je weet nooit wat er over mij bijzit', zou Dino S. hierover hebben gezegd.

Dubbelspel

Astrid Holleeder daarentegen verwierf afgelopen jaren een bijzondere positie bij haar broer, ze speelde dubbelspel. De jongste zus van Holleeder - die in het dagelijks leven strafrechtadvocate is - wierp zich op als vertrouweling. Op deze manier probeerde ze haar onberekenbare broer in toom te houden en later zoveel mogelijk belastende informatie over hem te verzamelen. Haar verklaringen gaan terug tot de jaren negentig.

Een van de belangrijkste vragen aan haar zal zijn: hoe was de verhouding tussen Willem Holleeder en Dino S.? Naar verluidt hebben de zussen vooralsnog weinig verklaard over de veronderstelde gezamenlijke criminele activiteiten van het tweetal. En dat terwijl De Neus en de Commissaris volgens het Openbaar Ministerie samen met de in 2011 geliquideerde Stanley Hillis een criminele organisatie zouden hebben gerund. Bovendien worden ze ervan beschuldigd samen opdracht te hebben gegeven voor de moorden op hasjhandelaar Kees Houtman (2005) en kroegbaas Thomas van der Bijl (2006). Vier andere verdachten in het Passage-proces - Fred R., Jesse R., Peter la S. en Sjaak B. - zouden betrokken zijn als uitvoerders.

Dino S.Beeld Judith Baas

'Ouwe-jongens-krentenbrood'

S. - die de bijnaam Commissaris dankt aan tv-politiehond Commissaris Rex - heeft de beschuldigingen altijd ontkend. Ja, hij kende Holleeder. Ze ontmoetten elkaar in de jaren negentig in de gevangenis. S. - destijds freefighter en portier in het Volendamse uitgaansleven - zat een straf uit wegens het doodslaan van een cafébezoeker. En Holleeder zat vast na de ontvoering van Freddie Heineken. S. verklaarde eerder tegenover de rechtbank dat het sindsdien 'ouwe-jongens-krentenbrood' is, maar niet meer dan dat. 'Ik wist niet eens waar hij woonde.'

Meerdere getuigen hebben echter anders verklaard. Zo dacht wijlen vastgoedbaron Willem Endstra - die afgeperst werd door Willem Holleeder - dat Dino S. misschien wel de baas was van hun criminele organisatie of op zijn minst een gelijkwaardige partner van Holleeder.

Allemaal leugens, stelt Dino S. Om indruk te maken op zijn afpersingsslachtoffers zou De Neus ten onrechte hebben gedreigd met de spierkracht van de inmiddels 54-jarige freefighter. Oftewel: Holleeder zou de naam van Dino S. hebben misbruikt. In het interview met de NRC erkende de jongste zus van Holleeder dat haar broer inderdaad 'schaakt' met informatie, 'alles en iedereen manipuleert'.

Of Holleeder dat ook met de naam van Dino S. gedaan heeft, moet nog blijken. Maar hoe het ook zij: uit uitgelekte verklaringen van Astrid Holleeder blijkt dat de 'ouwe-jongens-krentenbroodrelatie' in ieder geval voorbij is. Volgens de jongste zus van Holleeder prijkt de naam van Dino S. inmiddels op diens dodenlijst, samen met onder anderen die van misdaadjournalist Peter R. de Vries en de criminelen Danny K. en Dick V.

Rechtbankportret van Willem Holleeder.Beeld anp

Willem Endstra (1953-2004)

Al jaren wordt Holleeder genoemd als vermoedelijke moordenaar van Endstra. Maar pas dit voorjaar werd hij officieel in staat van beschuldiging gesteld. In 2007 werd Holleeder al tot negen jaar cel veroordeeld wegens afpersing van deze vastgoedbaron. Bij de liquidatie van Endstra werd Endstra's zakenrelatie David Denneboom geraakt, maar deze overleefde de aanslag.

Cor van Hout (1957-2003)

Holleeders jeugdvriend, mede-Heinekenontvoerder en zwager. Het tweetal raakte gebrouilleerd. In 2003 werd Van Hout, die getrouwd was met de zus van Holleeder, doodgeschoten. Volgens Astrid en Sonja Holleeder heeft hun broer de moordopdracht gegeven. Robert ter Haak stond naast Van Hout tijdens de criminele afrekening. Hij overleed later aan zijn verwondingen.

Cor van Hout.

John Mieremet (1960-2005)

Deze crimineel vormde jarenlang met Sam Klepper de man van Sandra den Hartog het beruchte duo Spic en Span. Eind jaren negentig raakten ze bevriend met Holleeder. Volgens Sandra den Hartog die na de dood van haar man Sam een relatie kreeg met Holleeder zat 'De Neus' ook achter de moord op haar man. Vooralsnog wordt hij daarvoor niet vervolgd.

John Mieremet.

Kees Houtman (1959-2005)

Hasjhandelaar en vastgoedhandelaar Houtman zou door Holleeder zijn afgeperst. In 2005 werd hij vermoord, op dezelfde dag als Mieremet. De moord is gepleegd door Peter La S. en JesseR., oordeelde de rechter in het Passage-proces. De moordopdracht zou afkomstig zijn geweest van Holleeder, Dino S. en de in 2014 geliquideerde Ali Akgün.

Kees Houtman.

Thomas van der Bijl (1956-2006)

Kroegbaas Van der Bijl zou zijn vermoord omdat hij met de politie praatte. Moordmakelaar Fred R. en huurmoordenaars Jesse R.en Peter La S. waren aanvankelijk bij de liquidatie betrokken. R. en La S. haakten echter af. De moord is uiteindelijk door twee anderen gepleegd. De opdracht zou afkomstig zijn geweest van Holleeder, Dino S. en de in 2014 vermoorde Ali Akgün.

Thomas van der Bijl.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden