Hollandse kennis redt Manhattan

De tropische storm Sandy heeft New York flink laten schrikken. De tijd is rijp voor een deltaplan tegen het wassende water. Nederlandse expertise komt daarbij als geroepen.

VAN ONZE CORRESPONDENT ARIE ELSHOUT

NEW YORK - Irene spaarde in 2011 de stad door er op het laatste moment net langs te scheren. Maar Sandy kende een jaar later geen mededogen en trof haar vol en hard. Sindsdien weet New York wat het te doen staat: het moet zich wapenen tegen stormen, de stijgende zeespiegel en andere gevolgen van de klimaatverandering. Daarbij maakt het dankbaar gebruik van de kennis van Nederlanders. Ooit richtten zij de stad op, nu helpen zij haar te beschermen tegen de natuur en het water.

Maandag werden in New York en New Jersey de winnaars bekendgemaakt van een prijsvraag naar de beste plannen. Dat gebeurde in aanwezigheid van burgemeester Bill de Blasio en van de gouverneurs Andrew Cuomo en Chris Christie - beiden mogelijke presidentskandidaten in 2016. Bij vier van de zes winnende projecten zijn Nederlanders betrokken. Het gaat om in totaal dertien Nederlandse bedrijven en bureaus.

'De Nederlandse expertise op het gebied van watermanagement wordt op waarde geschat', zegt Henk Ovink. Hij werkt sinds vorig jaar als topadviseur van Shaun Donovan, de Amerikaanse minister van Huisvesting en Stedelijke Ontwikkeling. In die hoedanigheid was Ovink de bedenker van de prijsvraag.

Hij had de tijd mee. New York is er behoorlijk van geschrokken dat het binnen een jaar geconfronteerd werd met twee tropische stromen, die normaal zelden zo noordelijk komen. En hoewel van een individuele orkaan onmogelijk valt te zeggen dat die veroorzaakt is door de opwarming van de aarde, meende de vorige burgemeester, Michael Bloomberg, dat aan zee en riviermondingen gelegen steden als New York niet de luxe hebben verstrikt te raken in een oeverloze theologische klimaatdiscussie.

Hij kwam een jaar geleden met een deltaplan. Zijn opvolger De Blasio zet zijn beleid voort. 'We weten wat hier is gebeurd, en dat het vaker zal gebeuren. Daarom nemen we maatregelen', zei hij maandag . Ook president Obama voelt die urgentie. Hij gaf zijn goedkeuring aan een rapport waarin stond dat de gevolgen van de klimaatverandering zich nu al doen voelen.

Het heeft tot een cultuurverandering geleid bij de Amerikanen. Tot dusver waren zij experts in het opruimen van schade. Nu staan ze meer open voor de Nederlandse filosofie dat je moet proberen schade te voorkomen, zegt Ovink.

Een buitengewoon kwetsbaar punt bleek bij Sandy de laaggelegen zuidpunt van het eiland Manhattan. De orkaan stuwde het water op, kelders en straten liepen onder water, elektriciteitshuisjes ontploften, de stroom viel uit, liften zaten vast, wonen en werken werd er vrijwel onmogelijk. Dit is niet voor herhaling vatbaar. In dit deel van de stad ligt Wall Street, het financiële centrum van Amerika en de wereld.

Dus voorziet een van de winnende projecten in beschermingsmaatregelen voor dit uiterst kwetsbare gebied. Dat is plan 'Big U', waarbij de Nederlandse bedrijven Arcadis en One Architecture betrokken zijn.

Rond Lower Manhattan wordt in de vorm van een U-bocht een waterkering gebouwd onder de hoger gelegen autoweg. Die kering bestaat uit metalen platen die men kan laten zakken als er hoog water dreigt. In Battery Park komt een wal van grond - de berm genoemd - die zal fungeren als een dijk. Die berm wordt ingericht als een recreatiegebied, waar mensen kunnen tuinieren, zonnebaden en van het uitzicht op het Vrijheidsbeeld genieten.

Dit project, waarmee 335 miljoen dollar (246 miljoen euro) is gemoeid, noemt Ovink een goed voorbeeld van de 'integrale aanpak' die Nederlanders voorstaan. De 'Battery Berm' biedt bescherming maar ook vertier. Bovendien is bij alle projecten nauw overlegd met de betrokken buurten. Dat is weer uniek voor Amerika, zegt Ovink. 'In Nederland wordt een plan opgesteld en volgt inspraak. Hier is het plan gemaakt in samenspraak met de buurt.'

Aan de overkant van New Jersey is hetzelfde procedé gevolg bij het project de New Meadowlands, met onder meer de Nederlandse bedrijven Zus, Urbanisten en Deltares. Moerasland wordt gebruikt als opvang voor overvloedig zee- en regenwater. Tegelijkertijd biedt het mogelijkheden voor wonen en recreatie.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden