Hollands glorie in Miami

Junkie XL, Armin van Buuren, Remy, Tiësto - de Nederlandse dj's prijken groot op de flyers van de Winter Music Conference in Miami....

Pal voor de ingang van nachtclub The Crobar stopt een stretched limo. Twee mannen stappen uit, vergezeld van dames in hotpants en bikinitop, terwijl het toch al ver na middernacht is. De portier geeft ze vrij doorgang - alsof de rij voor de gastenlijst niet vele malen langer is dan die voor de kaartverkoop. Maar een kaartje kopen, dat doe je gewoon niet.

Laten zien dat je erbij hoort, daarvoor is de mondiale dance-elite in South Beach in Miami, neergestreken voor de Winter Music Conference (WMC), 's wereld belangrijkste dancebeurs. Uitgaan is hier een serieuze bezigheid die planning en tact vereist.

Iedereen die ook maar iets voorstelt in de dance-industrie zit elk jaar in maart in het tropische en compacte South Beach, met zijn bruisende nachtleven het ideale decor voor de zakelijke onderonsjes van dj's, producers, platenbonzen, radiobazen, boekingsagenten, party-organisatoren, noem ze maar op. Samen maken ze hier vandaag de hits van morgen.

Dus heeft de Amsterdamse dj Robiwan het 'poppy disconummer' Feel Good, dat hij samen met een Amerikaanse zangeres opnam, eigenhandig op driehonderd cd'tjes gebrand. Om uit te delen onder geïnteresseerde platenbazen. Wie weet begint hier zijn internationale doorbraak, met een nummer-éénhit als het even kan.

Voor dj Robiwan voorlopig nog geen stretched limo, hij leeft op cola en pizza. Betaalt alles uit eigen zak. Maar hij gelooft in zijn 'product', niets minder dan 'een potentiële zomerhit'. Het enige wat dj Robiwan hoeft te doen is de juiste mensen te pakken krijgen. Maar tot dusver lukt dat nog niet echt. Halverwege de beurs staat de teller van de uitgedeelde cd'tjes pas op twaalf.

Op de beurs zelf wil een beetje coole dj of producer niet gezien worden. Afspraken worden tussen neus en lippen door gemaakt. Zien we elkaar op de pool party van Roger Sanchez in het Ritz Hotel? Of spreken we later af bij het optreden van Master At Work in Opium, de luxe club met de dansvloer in de buitenlucht. Een meer intieme setting kan natuurlijk ook; een terrasje met wuivende palmen, of het restaurant van Ricky Martin.

Het zijn de Amerikaanse en Britse dance-industriëlen die de dienst uitmaken in Miami. Maar ook Nederland spreekt een woordje mee: dj's als Armin van Buuren, Remy en Sander Kleinenberg prijken groot op flyers. Dé man in Miami is zelfs dj Tiësto, vorig jaar verkozen tot 's werelds beste. Overal waar Tijs Verwest uit Breda verschijnt, drommen mensen samen en flitsen fotocamera's. Van Hollywood-actrice Juliette Lewis krijgt hij een Dance Star Award ('de Oscar voor dj's') uitgereikt op een jetset-strandfeestje. Puff Daddy en Kelis zitten eerste rij.

Een eigen geluid, zo verklaart Tom Holkenborg alias Junkie XL het Nederlandse succes. In zijn drukke schema paste maar één dag Miami. Zijn vliegtuig landde slechts enkele uren geleden, maar hij heeft zijn eerste interview al achter de rug, met een journalist die speciaal voor hem uit Japan is overgevlogen. MTV Europe staat al te wachten. 'Trance en progressive van Nederlandse makelij pik je er zo uit.' En dat is nou het grote verschil met de Nederlandse rockbandjes 'die net zo goed uit Zweden of uit Zwitserland kunnen komen'.

Dance is al lang niet meer het exclusieve domein van Europa, en in mindere mate Amerika. In landen als Brazilië, Maleisië of Zuid-Afrika is men ook op de hoogte van fenomenen als dj, danceparty en remix. Dj's als Tiësto en Ferry Corsten vliegen de hele wereld over en staan op covers van tijdschriften waarvan ze zelf de inhoud niet kunnen lezen.

'Dance heeft de crossover naar mainstream pop gemaakt', zegt Holkenborg. 'Elke nieuwe plaat van Madonna wordt door diverse dj's geremixt. Ook duiken dj's steeds vaker de studio in met echte muzikanten.' Het is ook geen toeval dat dancemuziek wereldwijd steeds vaker voorbij komt in reclames, videogames en leaders van tv-programma's.

Ook Nederlandse artiesten zullen ervan profiteren dat dance steeds populairder wordt. 'Als producers als The Neptunes supersterren als Britney Spears weten te strikken voor vette underground-hiphop, waarom zou Tiësto dat dan niet kunnen met trance?'

Zelf komt Holkenborg, de man die Elvis nieuw leven in blies met zijn remix van A Little Less Conversation, in juni met een nieuw album Radio JXL (A Broadcast From The Computerhell Cabin), waarop hij samenwerkt met uiteenlopende artiesten als soulzanger Solomon Burke, Terry Hall van The Specials en rapper Chuck D. Ook heeft hij zijn eerste contacten gelegd in Hollywood voor het produceren van filmmuziek. 'En dan heb je het echt over een miljoenenpubliek.'

Met Underworld en Tiësto (alwéér hij) is Junkie XL een van de hoofdacts op het Ultra festival, de climax van een week lang feesten. In een park in downtown Miami staan zeven podia, zwaar bewaakt door intimiderende agenten. Het publiek, veelal pubers, is gekleed in fluorescerende broeken en T-shirts met bloemen en smileys - alsof de klok tien jaar is teruggezet. Maar ook in Miami gaan xtc en house hand in hand - 'You want pearls?' wordt her en der gefluisterd.

Met twintigduizend bezoekers is Ultra het grootste dancefestival van Amerika; in Nederland zou het slechts een van de vele zijn. Logisch dus dat niet alleen Nederlandse dj's maar ook de Nederlandse party's en festivals in hoog aanzien staan. 'Er is geen land met zoveel clubs en party's als Nederland, en nergens krijg je zoveel waar voor je geld', meent directeur Eelko Anceaux van de rondreizende clubavond Chemistry, in Miami aanwezig voor 'een stukje international branding'.

Het buitenland lonkt voor Anceaux. Niet dat er achter zijn bureau 'een kaart van Amerika hangt met allemaal kleine vlaggetjes', maar 'de koek is nu eenmaal op' in Nederland. De internationalisering van zijn werkterrein brengt andere problemen met zich mee: vergevorderde plannen voor feesten in Argentinië en Istanbul zijn afgeblazen door de economische recessie en de oorlog in Irak.

Van economische recessie of van de Iraakse gevechten is in Miami niets te merken. Flyers van feesten lijken wel reclamefolders waar de logo's van internationale merken als Bacardi, Diesel of Heineken even groot op staan als de namen van dj's. Dance en commercie liggen elkaar al vanaf het begin. In de dance is geld verdienen niet vies.

Op de Chemistry-party wordt het logo van Bacardi rum over de dertig meter hoge gevel van het Raleigh Hotel geprojecteerd. In het zwembad dobberen rode strandballen met de sponsornaam erop. Het personeel loopt in Barardi-uniform. Wie niet beter weet, zou denken dat Bacardi hier een chic personeelsfeest geeft.

'Jongeren zijn gewend geraakt aan commercie', zegt Glenn Balak (33), marketing director Benelux van Diesel. Met een exclusief feestje voor dj's probeert de kledingfabrikant ruchtbaarheid te geven aan Diesel-U-Music, een internationale talentenjacht voor talentvolle dj's en muzikanten. Terwijl de zon langzaam ondergaat, speelt een dj met een strijkje aan een zwembad met uitzicht op zee. King Britt, Goldie: ze nippen aan hun gratis cocktail en zien dat het goed is. Balak: 'Dit is toch veel interessanter dan zendtijd kopen op televisie.'

Ook Dance Valley, 's werelds grootste dancefestival, heeft kosten noch moeite gespaard - meer dan dertig dj's, louter Nederlanders uiteraard, treden op in Opium, de meest prestigieuze club van South Beach. 'In Nederland worden de beste festivals ter wereld georganiseerd. De logistiek, de aankleding, de line up, de veiligheid; alles klopt', aldus Niels de Geus van Dance Valley. 'Dat schept verplichtingen.'

Blakend van het zelfvertrouwen zit hij met een koel flesje Heineken op een terrasje op Ocean Drive, de boulevard aan de Atlantische Oceaan, waar alles draait om zien en gezien worden. Iets verderop zit het Nederlandse dj-paartje Marcello en Marysol aan de lunch. Daarachter beluistert de Britse drum 'n' bass-dj Goldie muziek van een laptop; voor hem zit een zwijgende jongen met strak gezicht. En is dat niet Armand van Helden die daar met ontbloot bovenlijf en witte broek voorbij loopt?

Toch is de 'nieuwe afzetmarkt' die Dance Valley wil aanboren niet Amerika. Uit betrouwbare bron vernam De Geus dat het Ultra Festival bij 25 drugsarrestaties meteen zou worden gestaakt door de politie. Bij vijftig arrestaties zouden alle bezoekers zelfs één voor één worden gefouilleerd bij de uitgang. 'Kijk, onder zulke condities is het natuurlijk lastig festivals organiseren.'

Interessanter zijn nieuwe EU-landen als Hongarije en Polen. 'Goede subsidiemogelijkheden en een gretig publiek dat niets liever wil dan inhaken bij hun West-Europese leeftijdsgenoten', zegt De Geus. Tel daar de logistieke winst bij op: 'Een vrachtwagen naar Polen is simpeler en goedkoper dan een vliegtuig naar de VS.'

Het kan ook Australië worden, waar de eerste festivals al zijn gehouden. Of misschien Azië. ID & T, de organisator van Sensation in de Amsterdam Arena, organiseert deze zomer een dance-evenement in een voetbalstadion in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul.

Hollands glorie in Azië, Australië of Zuid-Amerika; het wordt tijd dat de overheid beseft dat dance een belangrijk exportproduct wordt, vindt Chemistry-organisator Anceaux. En dat hoeft niet per se met geld. Zakelijk advies, juridische hulp, netwerkondersteuning, de mogelijkheden zijn legio. 'Als het Van Gogh Museum deze ondersteuning wel krijgt, waarom de dance-industrie dan niet?'

De Nederlandse dj's en producers moeten het niet hebben van de stroperige overheid met zijn subsidieaanvragen en andere papiermolens, meent Tom Holkenborg. Ze danken hun succes juist aan hun nuchtere aanpak en bereidheid hard te werken. 'Jongens als Sander Kleinenberg en Tiësto hebben altijd elke kans om in het buitenland te draaien aangegrepen, desnoods door het vliegticket zelf te betalen of bij vrienden te overnachten.'

Ook dj Robiwan heeft zijn tickets naar Miami zelf betaald. Hard werken, daar heeft hij evenmin probleem mee. Het is het spel om de knikkers waar hij moeite mee heeft. 'Zo'n dancebeurs is één grote poppenkast, en iedereen doet er aan mee. Ik heb nog geen zinnig gesprek kunnen voeren.'

Met gemengde gevoelens kijkt hij terug op zijn verblijf aan de Amerikaanse Rivièra. Zijn eerste boeking in Amerika heeft hij binnengesleept, maar verder heeft het weekje tussen de bobo's van de dance-industrie hem maar weinig opgeleverd. De doos met promo-cd's zit nog beangstigend vol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden