Hollands glorie in handbalparadijs

Vijf Nederlandse meiden strijden vanaf vandaag met GOG Gudme om de Deense landstitel. Hun populariteit houdt gelijke tred met de positie op de ranglijst en die is sinds hun komst naar het eiland Funen anderhalf jaar geleden alleen maar gestegen....

door Tynke Landsmeer

'TILLYKKE', zeggen voorbijgangers als Natasja Burgers woensdagochtend door de binnenstad van Svendborg loopt in de richting van haar stamcafé. 'Tak', antwoordt ze, en lacht. Overal wordt de Nederlandse speelster herkend en gefeliciteerd met de overwinning in de halve finale van de Deense handbal play-offs.

In café Under Uret worden direct de Deense ochtendbladen van de leestafel gepakt. De commentaren over het spel van de Nederlandse handbalvrouwen zijn lovend. Het succes in de Deense competitie verdringt voor heel even het verlangen naar huis. De prijs is groot die Burgers (25) moet betalen om uit te groeien tot een handbaltopper van wereldformaat en zich met Nederland te kwalificeren voor de Olympische Spelen van 2004 in Athene.

Heimwee deed haar vorig jaar bijna besluiten terug te keren naar alles wat haar thuis zo dierbaar is. Dan maar met minder dan de absolute top genoegen nemen, dacht Burgers. De liefde voor het handbal bleek uiteindelijk toch sterker. 'Ik was geblesseerd geraakt en wilde in Nederland revalideren. Toen ik daar eenmaal was, had ik absoluut geen zin meer om terug te gaan', aldus Burgers.

Bondscoach Bert Bouwer moest praten als Brugman voor hij haar ervan overtuigde dat ze niet zomaar onder het contract met de club uit kon. En dat terwijl de coach in eerste instantie juist fel tegen een vertrek naar de buitenlandse competities was geweest. Diegenen die zich een aantal jaar geleden nog weigerden te onderwerpen aan de strikte voorwaarden van het fulltime Oranjeplan, zoals Saskia Mulder destijds, werden zelfs zonder pardon uit de selectie gezet.

Maar tijden en opvattingen veranderen. De dagelijkse trainingen brachten de 'meiden met een missie' weliswaar naar een hoger niveau, maar de Spelen werden niet mee bereikt. Na tweeënhalf jaar afzondering in de sporthal werd daarom schoorvoetend toegegeven dat het de speelsters aan wedstrijdritme en speelplezier ontbrak. Sinds die tijd worden ze in dienst van sponsor Datateam op huurbasis uitgeleend aan buitenlandse clubs.

Burgers koos, samen met Olga Assink, Monique Feijen en Saskia Mulder voor GOG in Gudme, een dorp met slechts 450 inwoners maar met een grote handbaltraditie. Elly-An de Boer (22) volgde een half jaar later. De Boer: 'Als mijn moeder nog had geleefd, was ik misschien nooit vertrokken, maar nu hield eigenlijk niets me in Emmen.'

De aanpassingen aan het Deense leven gingen snel. De taal leerde ze, in tegenstelling tot haar teamgenoten die ervoor naar school gingen, op straat en vrienden plukte ze overal vandaan. Studeren doet ze in Odense en stappen - net als Burgers - in café Under Uret. 'Natasja zegt altijd tegen mij dat ik zelfs in staat ben tegen een lantaarnpaal te lullen, en dat zegt inderdaad wel iets over mij. Ik maak gemakkelijk vrienden.'

Heimwee heeft De Boer nauwelijks. Missen doet ze vooral een broodje kroket, Nederlandse mayonaise en haar vaders kookkunst. Een tijdje deelde ze een huis met Saskia Mulder, nu woont De Boer alleen in het centrum van Svendborg (op tien kilometer afstand van Gudme), dat met twintigduizend inwoners in Denemarken een 'grote' stad mag worden genoemd. 'Ik heb het af en toe nodig om lekker op mezelf te zijn. Mijn leven bestaat niet alleen uit handbal. Ik heb ook een studie nodig en vrienden buiten de sport.'

Burgers, die nog elke mogelijkheid aangrijpt om naar het ouderlijk huis in Landsmeer te vluchten, vond pas een beetje rust in Denemarken toen haar vriend Erik Oosterhof haar achterna reisde. 'Als hij er niet was geweest, had ik het hier niet volgehouden.'

Oosterhof heeft via de sponsor van de Deense club een baan gevonden in Svendborg, net als overigens de partners van Olga Assink en Monique Feijen. De mannen voetballen samen op het naburige eiland Thur en zitten tijdens de wedstrijden van GOG op de tribune. 'De cultuur verschilt niet veel van Nederland en iedereen spreekt Engels. Ik ben hier voornamelijk voor mijn meissie, maar ik wil zelf natuurlijk ook heel graag in 2004 in dat Griekse handbalstadion op de tribune zitten', aldus Oosterhof.

Naast een eigen huis, een auto, een door de club betaalde telefoonrekening (Burgers: 'Gelukkig hoef ik niet te weten hoe hoog die is') en een flink salaris, valt er weinig meer te wensen dan sportief succes. Sinds de Nederlanders - die met hun goede optreden tijdens het WK in Noorwegen in 1999 de belangstelling wekten van aansprekende buitenlandse clubs - naar Gudme kwamen, gaat het weer crescendo met de club. Nog geen anderhalf jaar geleden dreigde degradatie, nu strijden de vrouwen om de landstitel. Dat het Burgers uiteindelijk vooral om olympische deelname te doen is, is geen geheim, maar dat de weg ernaar toe geplaveid kan worden met een Deense titel is een mooie bijkomstigheid.

'En wel meer dan dat.' Kippenvel had Burgers gekregen toen ze dinsdagavond de Gudmehallerne binnenstapte en tweeduizend mensen opstonden om de speelsters toe te juichen. 'Wij kregen direct de bibbers toen we hier de eerste keer binnenkwamen en al die toeschouwers zagen. We stonden strak van de spanning. We hebben geleerd er juist van te genieten. Het is geweldig om voor zo'n enthousiast publiek te mogen spelen.'

De populariteit van het vrouwenhandbal in Denemarken kent sinds de tweede olympische titel op rij nauwelijks grenzen en de Nederlandse speelsters worden daarom op handen gedragen. Elly-An de Boer: 'Als je wint heb je vrienden. Niemand had van die Nederlandse handbalsters gehoord, nu zijn ze dolblij met ons.'

Wedstrijden worden rechtstreeks uitgezonden op tv en gevolgd door zes camera's. Kranten openen de sportpagina's met het succes van GOG (het nieuws van het vermeende dopinggebruik van Edgar Davids is naar pagina 4 verbannen) en bij tegenvallende prestaties zijn de commentaren vernietigend. De druk op de speelsters is daardoor groot.

'De eerste keer kon ik nauwelijks slapen van de spanning', zegt De Boer. 'Daar had ik in Nederland nooit last van. Soms bel ik mijn vader zelfs uit bed om na de wedstrijd nog even stoom af te blazen.'

Handballen is niet langer een vrijblijvende bezigheid. Sinds er flink betaald wordt voor aansprekende resultaten kijkt Burgers met geheel andere ogen tegen een wedstrijd aan. 'Sporten deed ik altijd omdat ik er lol in had. Nu staat er veel meer spanning op omdat het je werk is geworden. Hoe verder we komen in de play-offs, des te meer de mensen van ons verwachten. Dat is heus wel eens lastig. Je kunt niet meer gewoon lekker vrijuit voor je plezier ballen.'

Hoewel de speelsters meer dan voorheen professionaliteit en volwassenheid uitstralen, leidt de harde Deense leerschool volgens Burgers niet automatisch tot successen met het Nederlands team. De eerste kwalificatiewedstrijd op 19 mei tegen Wit-Rusland is daarvoor van doorslaggevend belang. Bij winst mag Nederland deelnemen aan het WK in Italië. Burgers: 'Maar dat duel winnen wij niet zomaar. Daarvoor zal alles op zijn plaats moeten vallen. Een team bestaat uit meer mensen dan alleen wij vijven. En de concurrentie speelt ook allemaal in het buitenland.

'De Deense handbalsters hebben alleen al een enorme voorsprong door hun opleiding bij de jeugd. Ze trainen niet eens zoveel meer als bij ons, maar worden wel door veel betere trainers begeleid. Die meiden kunnen op twaalfjarige leeftijd al bepaalde verdedigingsoefeningen uitvoeren waar ik op die leeftijd nog niet eens van had gehoord', aldus Burgers.

De talentvolle De Boer, die gedurende haar lagere schooltijd lid was van een gymnastiekvereniging, begon op die leeftijd pas met handballen. Toen klasgenootjes haar op een dag meetroonden naar een training in de sporthal was ze op slag verkocht na een uurtje rennen en sjorren met de bal.

Dat zal de Denen niet gebeuren. In de wijde omgeving van Gudme krijgt geen kleuter de kans ongemerkt de sporthal te passeren. De Gudmehallerne heeft twee handbalvelden en biedt plaats aan tweeduizend toeschouwers, ruim vier keer het aantal inwoners van het dorp.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden