Commentaar

Hollande pleegde zijn harakiri om erger te voorkomen

Afkeer van het establishment speelt ook een rol bij het politieke einde van president Hollande.

Francois Hollande. Beeld ap

Een dramatische gebeurtenis als de Brexit of de verkiezing van Trump is het niet, maar binnen de Franse verhoudingen is het besluit van president Hollande om zich niet herkiesbaar te stellen wel degelijk schokkend. Niet eerder in de geschiedenis van de Vijfde Republiek (sinds 1958) zag een president uit eigen beweging af van een tweede termijn.

Hollande pleegde zijn harakiri om erger te voorkomen. De kans was groot dat hij al volgende maand door zijn eigen Parti Socialiste aan de kant zou zijn gezet bij het aanwijzen van de kandidaat voor de verkiezingen van volgend voorjaar. Want de populariteit van Hollande was op een nimmer door enige president bereikt dieptepunt terechtgekomen.

Het is te gemakkelijk dat geheel op zijn persoon terug te voeren, al hielp zijn volledig gebrek aan charisma niet. De vraag is wie het beter had kunnen doen. De afkeer van het politieke establishment die zich bij de Brexit en bij Trump manifesteerde, is in het door grote aanslagen onzeker gemaakte Frankrijk een factor van belang.

Grondoorzaak: het hemeltergende onvermogen van de politieke elite om serieuze hervormingen door te voeren. Anders dan in Duitsland en Nederland waar dit wel gebeurde, hebben Franse regeringen het consequent nagelaten. Van premier Juppé in 1995 (die onder druk van 'de straat' inbond), via Sarkozy in 2007 tot de conflictvermijdende Hollande, die de werkloosheid alleen maar verder zag stijgen.

Dat juist deze drie politici in deze weken het veld hebben moeten ruimen, zou positief kunnen worden uitgelegd. Namelijk als een grote schoonmaak, waarbij wel veel belovende, maar niet presterende leiders aan de kant worden gezet. Een nieuwe generatie, zoals op links de huidige, 54-jarige premier Manuel Valls, krijgt de kans.

Een realistischer uitleg is dat we ook hier getuige zijn van de afrekening met het establishment. In dat licht zijn de presidentiële kansen van Valls minimaal, aangezien hij in drie jaar weinig heeft kunnen laten zien. Te hopen valt slechts dat de Fransen volgend jaar in hun zucht tot afrekening niet doorschieten naar het politieke uiterste, het Front National. Want dan is Europa pas echt in last.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.