Background

Hollande en Griekenland: veel wensen, weinig te willen

Aan het begin van de week ontwaakt Europa met een nieuwe leider voor de Fransen en een omwenteling in het Griekse parlement. De verkiezingswinnaars in beide landen beloofden hun kiezers iets te doen aan de harde aanpak van de crisis die Europa voorschrijft. Hoe realistisch die beloftes zijn, is nog maar de vraag.

François Hollande werd tot de nieuwe president van Frankrijk gekozen. Beeld afp

François Hollande mag zich sinds gisteravond de nieuwe president van Frankrijk noemen. Angela Merkel, de oude vertrouweling van Nicolas Sarkozy, was één van de eerste Europese leiders om Hollande met diens overwinning te feliciteren. Maar hoe hartelijk die felicitaties werkelijk waren, valt de komende weken te bezien wanneer de twee belangrijkste economieën van Europa verder met elkaar moeten om een uitweg uit de crisis te vinden.

Merkel gelooft namelijk heilig in de weg van de harde hand. Bezuinigen, pensioenleeftijd verhogen en vasthouden aan de '3-procentsnorm' in alle landen van de Europese Unie. Daarin had de Duitse bondskanselier een medestander gevonden in Sarkozy. Zo heeft de liberale

Feest op Place de la Bastille in Parijs gisteravond. Beeld getty

Sarkozy onder meer als een leeuw gevochten om de pensioenleeftijd in zijn land van 60 naar 62 te verhogen.

Hollande is andere koek. De socialistische politicus beloofde als één van zijn belangrijkste speerpunten die pensioenleeftijd juist weer te verlagen. Ook beloofde hij vooral geld te willen spenderen om de economie weer op gang te brengen in plaats van te bezuinigen, en zou hij daarnaast instaan voor de creatie van 60.000 banen. Iets waar de Franse kiezer gevoelig voor is, gezien het ongeziene Franse werkloosheidscijfer van circa 10 procent.

Alleen blijft de vraag: wie zal dat betalen?

Ook in Griekenland viel gisteren een omwenteling te bespeuren. De grootste partij van het land, de Nieuwe Democratie, kreeg een flinke knauw te verwerken van de kiezer, die de partij van de harde Brusselse bezuinigingen vrij massaal de rug toekeerde. Ook de socialsitische PASOK, de partij die onder andere de huidige minister van Financiën levert, kreeg het zwaar te verduren: die eindige op de derde plaats na Syriza, een eveneens linkse partij.

Weg met Europa
Syriza's opvallende populariteit is vooral te danken aan diens harde taal ten opzichte van Europa en het IMF. Zo wil de partij nieuwe onderhandelingen over de voorwaarden die het IMF en de EU stellen aan de miljardendeals die Griekenland van het bankroet moeten zien te redden. Ook bij de andere politieke partijen in Griekenland viel dit geluid te bespeuren. En hoewel de (regerings)partijen PASOK en de Nieuwe Democratie oproepen tot een nauwere samenwerking met het IMF en de EU, lijkt de Griekse kiezer vooral oren te hebben naar een boodschap als die Syriza verkondigt: weg met het IMF, weg met de EU, en vooral: weg met de narigheden die de crisis veroorzaakt.

Het is de even harde als wrange waarheid waardoor een partij als de Nieuwe Democratie afgestraft wordt: want hoewel de Europese Unie nog enige coulantie betoont ten opzichte van de stand van de Griekse staat, een nieuw verzoek om onderhandelen over de gesloten voorwaarden voor de miljardendeals zal het IMF volledig in het verkeerde keelgat schieten. In het IMF zitten namelijk ook landen als Brazilië en India, die niet erg onder de indruk zijn van de gevolgen van de crisis voor Griekenland. Voor het IMF is het moment van 'nemen of laten' van Griekenland al lang aangebroken.

Overzicht van Griekse partijleiders. Beeld afp

Tendens
De verkiezingsuitslagen passen in een tendens die overal op het continent valt waar te nemen: weg van Europa. Zapatero moest het veld ruimen in Spanje wegens de slechte economische vooruitzichten, Frankrijk stemde de eens geliefde Sarkozy na één termijn weg en ook in Nederland viel de regering over de 'Brusselse dictaten'.

Europa heeft niet voor niets een stapeltje banenplannen klaarliggen. De kiezers willen namelijk een mooie toekomst waar de banen, net als vroeger, voor het oprapen liggen. De EU wil daar graag in meegaan, maar staat op het standpunt dat de medaille in deze twee kanten heeft. Nieuwe banen creëren zal harde maatregelen vergen.

En dus wachten ze in Brussel - zeker na de uitslagen van gisteravond- ongerust op een leider die pijnlijke hervormingen benoemt én uitvoert. En eerst even de verkiezingen wint.

Met medewerking van Marc Peeperkorn, correspondent in Brussel.

De socialistische Zapatero (l) moest de macht overdragen aan de conservatieve Rajoy. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.