Holland Festival?

Het Holland Festival 1995 zit er weer op. De opera Esmée van Theo Loevendie, de Pina Bausch-reeks en de Stockhausen-concerten vielen op in de jaarlijkse kunstparade....

JAAP HUISMAN

Hans Man in 't Veld, artistiek leider van de regie-opleiding van de Toneelschool: 'Ik heb vrijwel niks gezien. Heb er gewoon geen tijd voor, dit is de de maand van de eindexamenprodukties van mijn leerlingen en die wil ik goed begeleiden. Er is een voorstelling die ik niet wilde missen: Hochzeit van het Schauspielhaus. Dat is zo'n goed ensemble, bovendien gespeeld door oudere acteurs. Zoiets zie je in Nederland nooit.'

Hans van Manen, choreograaf: 'Oh got, ik zit in bad. Kunt u me over anderhalf uur terugbellen?'

Reinbert de Leeuw, dirigent: 'Ik heb het integraal als een feest ervaren. Het was een aaneenschakeling van bijzondere dingen. Als een festival ergens zijn waarde bewijst, is het in dit soort zaken: hoe had anders zo'n opera als Esmée uitgevoerd kunnen worden, wanneer krijg je zo'n beeld van de Duitse muziek of kom je in aanraking met zo'n regisseur als Martaler? Kijk, het is toch heel bijzonder dat Esmée als produktie van de grond is gekomen, ook al kun je erover twisten of het geslaagd was. Dat het festival op eigen kracht zo'n opera uitvoert, dat is uniek, vergis je daar niet in. Voor Stockhausen heb ik zelf niet zo'n hartstocht, maar het is toch goed dat het op zo'n schaal is uitgevoerd. Zelf liggen mijn voorkeuren bij Kurtàg, Lachenmann en Vivier: het is toch fenomenaal dat Kurtàg bij zo'n festival aanwezig is.'

Mariët Dijkman, geïnteresseerde uitgaansvrouw (31): 'Oh jeetje. Ik vind het Holland Festival eigenlijk een elitair gebeuren. Veel voorstellingen zeggen me niet veel. Ik begrijp de bedoeling van het festival ook niet zo: als het nou baanbrekend zou zijn of zo. Zo'n concert met die helikopters, dat is gewoon mislukt. Ik ben niet zo geïnteresseerd in het festival an sich, ik ga meer af op een speciale voorstelling. De Faust van de Trust, die had ik anders ook wel bezocht. Nee, ik zou er niet mee zitten als het festival niet meer bestond.'

Hubert Atjak, adjunct-directeur van Carré: 'Het was een fantastisch festival met een waanzinnige sfeer. De zaal stond op zijn kop, zeker bij Pina Bausch. Ja, die had makkelijk langer kunnen spelen. Of dit de goede formule is, poef, dat weet ik niet. Kijk, een festival vol Loevendies en Schatten lijkt me niet goed en daar is volgens mij ook niet zo veel reden toe. Het is a. niet te betalen en b. hoort het meer thuis in het Muziektheater. Ik vind wel dat het Holland Festival bestaansrecht heeft, zeker, hoewel het toch voor een te kleine groep interessant is. Een incrowd, ja. Op zichzelf is dat niet erg, maar er zouden in navolging van het Edinburgh-festival meer activiteiten rondom georganiseerd moeten worden. In Edinburgh zijn dat film en jazz. Een festivalsfeer op straat mis ik: ik zou het toejuichen als het meer zou bruisen.'

Elmer Schönberger, was zes jaar lang muziekprogrammeur bij het Holland Festival: 'Wat me heeft bevallen zijn de voorstellingen van het Schauspielhaus door Martaler. Nee, ik beperk me niet tot muziek, ik zie altijd toneel, als het even kan. De Kurtàg-avond vond ik mooi en wat Stockhausen betreft, die helikopter-gebeurtenis was meer iets geweest voor Joop van den Ende in Aalsmeer. Produktioneel groots, dat wel. Het festival moet absoluut blijven bestaan, omdat het een moment is in een jaar waar dingen bijeenkomen en nieuwe perspectieven geboden worden. Bovendien heb je de kans voorstellingen te brengen die elders niet van de grond komen. Ik moet even denken aan die Chinese operaatjes in het festival vorig jaar. Dat is typisch iets wat de Nederlandse Opera niet zal doen. Verder is het festival in staat een praktische rol te vervullen bij het samenbrengen van disciplines.'

Hans van Manen: 'Ja, ik ben uit bad nu. Heb ook de was al weer opgehaald. Nou, ik heb me rot gewerkt voor de Four Schumann Pieces bij het Nationale Ballet, en daarom helaas niet zoveel kunnen zien. Ik had bijvoorbeeld graag die Kurtàg-avond bijgewoond. Esmée ook gemist. Jammer dat het mislukt was. Pina Bausch wel gezien, inclusief Nelken dat ik niet kende. Fantastisch, dat blijft recht overeind. Gedateerd, hoe komt u erbij? Mozart en Bach zijn toch ook niet gedateerd! Het Holland Festival moet doorgaan. Ik zou het vreselijk vinden als het weg zou zijn. Je moet nooit iets opgeven, zeg ik altijd. Dips heb je altijd, ik ook, en dat zal altijd zo blijven. Maar daardoor moet je je niet laten ontmoedigen. Ik heb goede herinneringen aan het festival: niemand die er zo vaak voor gewerkt heeft als ik. Na de oorlog was er niks, armoe gewoon. We stonden hijgend bij de kassa. 's Nachts was het feest als we in de rij moesten staan. Haalden dan een blikje sardientjes bij Dikker & Thijs. Moet je nagaan, dat was zes, zeven jaar na de oorlog. Ik geloof er niet in dat die festivalsfeer weg zou zijn. Als ik er zelf niet in zou zitten met een voorstelling, zou ik meer gaan zien; dan zat ik er bovenop.'

Jaap Huisman

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden