Hogere omzet en forse bezuinigingen doen verlies omslaan in forse winst Resultaat DSM stijgt tot boven half miljard

Sterk gestegen verkopen en bezuinigingen op de uitgaven hebben DSM weer uit de rode cijfers gehaald. Na een verlies van 118 miljoen gulden in 1993 heeft het chemieconcern vorig jaar een winst behaald van 532 miljoen....

Van onze verslaggever

HEERLEN

De Bree zei dit gisteren bij de presentatie van de jaarcijfers. De omslag in de resultaatontwikkeling is voor ruim tweederde te danken aan gestegen verkopen. De rest komt voor rekening van bezuinigingen, vooral op personeel, en de hogere prijzen die DSM voor zijn produkten kon vragen.

Vooral in het laatste kwartaal van 1994 werkten de gestegen prijzen in het voordeel van het chemieconcern. Lagen de in de eerste helft van 1994 de prijzen nog onder het toch al lage niveau van 1993, in de laatste maanden van het jaar waren de prijzen juist 7 tot 8 procent hoger.

Deze hogere prijzen hebben ook in de eerste maanden van dit jaar stand gehouden en DSM verwacht dat het in de rest van 1995 niet veel anders zal zijn. Bij een blijvend hoge afzet zal dit jaar het resultaat dan ook fors kunnen stijgen. Dat is volgens De Bree ook nodig want het vorig jaar behaalde rendement is naar zijn zeggen nog te laag.

Hij wilde zich niet vastpinnen op een streefcijfer voor de winst dit jaar maar noemde de rendementen die DSM eind jaren tachtig haalde 'acceptabel'. Om in 1995 ook zo'n acceptabel resultaat te behalen zou de winst ongeveer moeten verdubbelen.

Het gelukkige vooruitzicht van een aanzienlijk hoger resultaat dit jaar kan nog worden verstoord door de combinatie van een lage dollarkoers en een snel afzwakkende economische groei in de VS. Op dit moment kunnen de Amerikaanse chemieconcerns de vraag op de thuismarkt net bijbenen. Maar als de economische groei terugvalt en de vraag naar chemische produkten ook inzakt, zullen de concerns proberen hun produkten buiten de VS te slijten waarbij ze worden geholpen door de lage dollar. Hierdoor komen de winstmarges weer onder druk te staan.

'Als wij de Amerikanen tegenkomen in bijvoorbeeld Azië merken we dat meteen aan de prijzen', aldus De Bree. Hij zei echter te verwachten dat deze situatie zich pas in 1996 zal voordoen.

Van goedkope concurrentie uit de Oosteuropese landen heeft DSM op dit moment minder last dan enkele jaren geleden. Door transportproblemen komen er minder produkten uit het oosten op de Westeuropese markt (goed voor tweederde van de DSM-omzet). Bovendien werden de Oosteuropese producenten vorig jaar door de hogere grondstofprijzen gedwongen hun eigen afzetprijzen te verhogen. De Bree: 'Met oost-Europa valt op deze manier redelijk te leven.'

De divisies die het minst aan de winstexplosie hebben bijgedragen, zijn de harsen en kunstofprodukten. Door overcapaciteit in de harsproduktie (voor onder andere verf en toepassingen in auto's en boten) kon DSM haar klanten amper prijsverhogingen opleggen terwijl de eigen inkoopprijzen wel stegen.

Ook de stagnerende vraag naar kunststofprodukten, zoals de plastic kommen en bekers van Curver, deden de winstontwikkeling geen goed. DSM heeft eind vorig jaar al aangekondigd bij Curver te zullen ingrijpen, wat onder andere zal leiden tot sluiting van een fabriek in Duitsland.

De omslag in de winstontwikkeling was vorig jaar het grootst bij de divisies koolwaterstoffen en polymeren. Daar worden onder andere grondstoffen (etheen en propeen) gemaakt voor de produktie van bijvoorbeeld kunststoffen die in elektronische apparaten worden gebruikt of supersterke vezels.

Door de snel groeiende vraag en de, als gevolg daarvan, sterk gestegen prijzen sloeg het resultaat bij deze divisies om van 183 miljoen negatief in 1993 naar 272 miljoen vorig jaar. Om aan de vraag te kunnen voldoen, heeft DSM besloten 200 miljoen gulden te steken in de bouw van een derde polypropeenfabriek in Geleen. Dit levert 40 arbeidsplaatsen op.

Deze uitbreiding van de werkgelegenheid steekt schril af tegen de daling van het aantal banen bij DSM in de afgelopen jaren. Vorig jaar verdwenen er 1479 banen waarmee het totale verlies sinds 1991 (het jaar waarin met het 'project 2000' begon) op ongeveer zesduizend komt. Ook dit jaar zullen weer enkele honderden banen verdwijnen.

Niet alle zesduizend werknemers zijn hun baan ook echt kwijtgeraakt. Ongeveer 1150 mensen zijn, door uitbesteding van het werk, in dienst gekomen van leveranciers en dienstverlenende bedrijven.

Het schrappen van de arbeidsplaatsen heeft bijgedragen aan verbetering van het resultaat waardoor het voor DSM weer mogelijk was haar schulden te verminderen. Het concern stond eind vorig jaar per saldo nog voor 1,1 miljard bij de banken in het krijt, bijna 750 miljoen minder dan eind 1993. Hierdoor vallen de rentelasten dit jaar enkele tientallen miljoenen lager uit.

Van de ruim 500 miljoen gulden winst keert DSM 217 miljoen uit aan de aandeelhouders. Zij kunnen hierdoor rekenen op 6 gulden dividend per aandeel (1993: 1,50 gulden). Met een belang van circa 30 procent is de staat nog steeds grootaandeelhouder in DSM en ontvangt de schatkist ruim 11 miljoen aan dividend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.